بوتاکس خنده لثه‌ای، یا بوتاکس گامی اسمایل، می‌تواند در برخی افراد با کاهش موقت فعالیت عضلات بالابرنده لب بالا، میزان نمایان‌شدن لثه هنگام خندیدن را کمتر کند. مناسب‌بودن آن به علت لبخند لثه‌ای بستگی دارد؛ این روش جای دندان، شکل استخوان فک یا پوشش لثه روی دندان را اصلاح نمی‌کند. مرور شواهد درمان، ۲۰۲۳
اگر لبخندتان را دوست دارید، هدف این نوشته ایجاد نیاز به تغییر آن نیست. اگر میزان دیده‌شدن لثه برایتان آزاردهنده است، پرسش اول این است: علت چیست و کدام راه به هدف شما نزدیک‌تر است؟ کمتر دیده‌شدن لثه تنها معیار تصمیم نیست؛ راحتی لب‌ها، حالت لبخند و سلامت دهان هم اهمیت دارند.
چرا هنگام خندیدن لثه بیشتر دیده می‌شود؟
لبخند لثه‌ای نام یک ظاهر است و همیشه علت عضلانی ندارد. طول و حرکت لب بالا، جای دندان‌ها، میزان پوشیده‌بودن تاج دندان با لثه و رشد عمودی فک بالا می‌توانند دخیل باشند. در پژوهشی در سال ۲۰۲۶، در بخشی از شرکت‌کنندگان بیش از یک علت وجود داشت؛ بنابراین از روی یک عکس نمی‌توان نوع درمان را تعیین کرد. پژوهش علت‌شناسی، ۲۰۲۶
| علت احتمالی | چه اتفاقی می‌افتد؟ | نکته برای انتخاب درمان |
|---|---|---|
| حرکت زیاد لب بالا | لب هنگام خنده بیش از حد بالا می‌رود؛ گاهی همراه علت لثه‌ای است. | میزان حرکت لب باید در معاینه بررسی شود. مطالعه حرکت لب |
| پوشش بیشتر تاج دندان با لثه | بخش قابل‌دیدن دندان کوتاه‌تر به نظر می‌رسد؛ از علت‌ها اختلال در کناررفتن طبیعی لثه پس از رویش دندان است. | ارزیابی لثه و نسبت طول به عرض دندان اهمیت دارد. مطالعه بالینی، ۲۰۲۴ |
| لثه بزرگ‌شده یا ملتهب | التهاب یا بعضی داروها ممکن است در بزرگ‌شدن لثه نقش داشته باشند. | علت بزرگ‌شدن لثه و داروهای مصرفی باید بررسی شوند. علل لثه‌ای |
| جای دندان‌های جلو و نحوه روی‌هم‌آمدن دندان‌ها | در برخی افراد، موقعیت دندان‌ها و هم‌پوشانی زیاد آن‌ها با نمای لبخند مرتبط است. | ممکن است ارزیابی ارتودنسی لازم باشد. پژوهش ارتودنسی، ۲۰۲۴ |
| رشد عمودی بیشتر فک بالا | موقعیت و تناسب فک، سهمی ساختاری در دیده‌شدن لثه دارد. | معاینه صورت، فک و دندان‌ها از بررسی حرکت لب فراتر می‌رود. ارزیابی علل استخوانی |
کوتاه‌بودن لب بالا نیز با حرکت زیاد آن یکسان نیست. این دو ممکن است جداگانه یا هم‌زمان وجود داشته باشند؛ همان‌طور که یک نفر می‌تواند هم پوشش بیشتر دندان با لثه داشته باشد و هم لب کوتاه‌تری داشته باشد. تفکیک علت‌های لب و لثه
پیش از تصمیم برای بوتاکس چه چیزهایی بررسی می‌شود؟
ارزیابی شامل ظاهر لب در استراحت و خنده، نمای دندان‌ها، تقارن لبخند و معاینه لثه است. ممکن است دندان‌پزشک برای روشن‌شدن علت استخوانی یا دندانی بررسی‌های تکمیلی درخواست کند. استفاده از تصویربرداری در یک پژوهش به معنی نیاز همه افراد به آن نیست؛ ضرورت آن باید برای همان فرد مشخص شود. اجزای ارزیابی بالینی
برای جلسه ارزیابی، توضیح دهید دقیقاً چه تغییری می‌خواهید: کمتر دیده‌شدن لثه، حفظ حالت خنده یا بررسی تفاوت دو سمت. اگر مشکل فقط در عکس‌های خاص دیده می‌شود، همان را هم مطرح کنید. گفت‌وگوی روشن درباره هدف، از انتخاب روش صرفاً بر اساس نام آن مفیدتر است.
فهرست داروها و مکمل‌ها، سابقه تزریق یا جراحی صورت، حساسیت‌ها و تجربه عارضه قبلی را همراه داشته باشید. بارداری، قصد بارداری یا شیردهی نیز باید پیش از تصمیم مطرح شود. داروی تجویزشده را برای آماده‌شدن جهت تزریق خودسرانه قطع نکنید؛ درباره تغییر آن با تجویزکننده و درمانگر هماهنگ کنید. راهنمای آمادگی آکادمی پوست آمریکا؛ ملاحظات بارداری و شیردهی در برچسب دارو
بوتاکس بیشتر برای کدام نوع خنده لثه‌ای مطرح است؟
وقتی فعالیت زیاد عضلات بالابرنده لب سهم مهمی در دیده‌شدن لثه دارد، بوتاکس می‌تواند یکی از گزینه‌های قابل‌بررسی باشد. انتخاب به ساختمان صورت، الگوی لبخند و شدت نمای لثه وابسته است. مرور مطالعات نشان داده روش‌های اجرا متفاوت‌اند و یک الگوی واحد با نتیجه قابل‌تکرار برای همه معرفی نشده است. مرور نظام‌مند، ۲۰۲۲
اگر علت اصلی لثه‌ای، دندانی یا استخوانی باشد، کم‌کردن حرکت لب الزاماً آن علت را برطرف نمی‌کند. حتی مرور درمان با بوتاکس در سال ۲۰۲۳، افراد با برخی علت‌های صرفاً لثه‌ای یا رویشی دندان را از بررسی کنار گذاشته بود؛ پس نمی‌توان نتیجه آن را به همه انواع لبخند لثه‌ای تعمیم داد. محدوده افراد بررسی‌شده در مطالعات
در برچسب رسمی آمریکایی BOTOX Cosmetic، «لبخند لثه‌ای» جزو کاربردهای تأییدشده درج نشده است و برای این محصول و کشور، کاربرد خارج از برچسب محسوب می‌شود. خارج از برچسب بودن با نبود هرگونه پژوهش یکسان نیست، اما تأیید FDA برای همین کاربرد را هم ثابت نمی‌کند. وضعیت هر فرآورده و کشور باید جداگانه بررسی شود. برچسب BOTOX Cosmetic؛ توضیح FDA درباره کاربرد خارج از برچسب
نتیجه چقدر است و تا چه زمانی می‌ماند؟
در یک فراتحلیل، کاهش نمای لثه در ارزیابی دو هفته پس از تزریق گزارش شد، اما تفاوت نتایج مطالعات بسیار زیاد بود. اثر با گذشت زمان کمتر شد و در حدود شش ماه به وضعیت اولیه نزدیک شد. این یافته میانگین پژوهش‌هاست؛ مقدار تغییر و زمان بازگشت برای هر فرد یکسان یا تضمینی نیست. فراتحلیل اثر و ماندگاری
انتظار نتیجه قطعی در لحظه تزریق مناسب نیست. راهنمای عمومی آکادمی پوست آمریکا شروع مشاهده اثر بوتولینوم‌توکسین برای خطوط صورت را طی چند روز توصیف می‌کند؛ این زمان، وعده اختصاصی برای لبخند لثه‌ای شما نیست. برای ارزیابی لبخند و تصمیم درباره پیگیری، زمان مشخصی با درمانگر توافق کنید. اطلاعات عمومی شروع اثر
پیش از انتخاب، روشن کنید آیا نتیجه موقتی با خواسته شما سازگار است. درباره آنچه پس از کم‌شدن اثر رخ می‌دهد، امکان ادامه‌ندادن درمان و برنامه پیگیری سؤال کنید. عبارت‌هایی مانند «اصلاح دائمی با یک تزریق» یا «نتیجه یکسان برای همه» نباید مبنای تصمیم باشند.
چه زمانی روش‌های دیگر مطرح می‌شوند؟
بسته به علت، گزینه‌ها می‌توانند شامل درمان لثه، اصلاح شکل لثه در فرد مناسب، ارتودنسی یا بررسی جراحی فک باشند. اصلاح موقعیت لب هم برای برخی شرایط مطرح می‌شود. انتخاب میان این روش‌ها با تشخیص علت و سنجیدن فایده، محدودیت و عوارض هر کدام انجام می‌شود. گزینه‌های درمان بر اساس علت
برای نمونه، پژوهش ارتودنسی روی گروه مشخصی از افراد با خنده لثه‌ای و هم‌پوشانی زیاد دندان‌ها، تغییر موقعیت دندان‌های جلو را بررسی کرده است. این درمان با کاهش فعالیت عضله فرق دارد و ملاحظات خود، از جمله احتمال تحلیل ریشه، را دارد. وجود چنین گزینه‌ای به معنی مناسب‌بودن آن برای همه نیست. کارآزمایی ارتودنسی، ۲۰۲۴
اگر چند علت هم‌زمان وجود داشته باشد، ممکن است گفت‌وگوی مشترک پزشک و دندان‌پزشک، متخصص لثه، ارتودنتیست یا جراح فک و صورت لازم شود. ترتیب ارزیابی را بر اساس یافته‌ها تعیین می‌کنند؛ صرفِ درخواست بوتاکس نباید بررسی علت دندانی یا لثه‌ای را کنار بزند.
پژوهش‌های جدید درباره بوتاکس همراه جراحی چه می‌گویند؟
در یک کارآزمایی کوچک سال ۲۰۲۵ با ۲۲ شرکت‌کننده، جراحی تغییر موقعیت لب با یا بدون بوتاکس پیش از جراحی مقایسه شد و برای برخی پیامدهای پیگیری، گروه ترکیبی بهتر بود. این مطالعه کوچک است و اثر بوتاکس به‌تنهایی را نشان نمی‌دهد. کارآزمایی ۲۰۲۵
در بررسی گذشته‌نگر سال ۲۰۲۶ روی پرونده ۲۹ نفر، اضافه‌شدن بوتاکس به جراحی در سه ماه مزیت داشت، اما تفاوت دو گروه در دوازده ماه از نظر آماری معنی‌دار نبود. تفاوت طراحی و اندازه کوچک این مطالعات، قطعیت نتیجه را محدود می‌کند؛ از آن‌ها نمی‌توان ماندگاری یک‌ساله بوتاکس تنها یا برتری قطعی درمان ترکیبی را نتیجه گرفت. مطالعه ۲۰۲۶
عوارض احتمالی و علائم نیازمند پیگیری
درد یا حساسیت محل تزریق، قرمزی، تورم و کبودی از عوارض گزارش‌شده تزریق بوتولینوم‌توکسین‌اند. ضعف ناخواسته عضله مجاور هم ممکن است رخ دهد. در ناحیه لب، درباره احتمال تغییر نامطلوب حرکت یا حالت لبخند و برنامه رسیدگی به آن پیش از درمان سؤال کنید. عوارض عمومی بوتولینوم‌توکسین
در مرور مطالعات لبخند لثه‌ای، عوارض گزارش‌شده عمدتاً خفیف و گذرا بودند؛ با این حال، کم‌بودن تعداد افراد و تفاوت روش‌ها اجازه نمی‌دهد خطر را برای همه صفر بدانیم یا احتمال دقیق هر عارضه را پیش‌بینی کنیم. محدودیت داده‌های ایمنی
عفونت محل تزریق یا سابقه حساسیت شناخته‌شده به فرآورده از موارد منع در برچسب دارو هستند. بیماری‌های عصبی‌عضلانی، مشکل قبلی بلع یا تنفس و بعضی داروها نیز می‌توانند ارزیابی خطر را تغییر دهند. هشدارها و موارد منع دارو
پس از تزریق، دشواری تنفس، بلع یا صحبت‌کردن نیازمند کمک فوری پزشکی است. هشدار رسمی دارو امکان بروز علائم انتشار اثر سم را از چند ساعت تا چند هفته پس از تزریق ذکر می‌کند. برای این نشانه‌ها تا زمان نوبت معمول پیگیری منتظر نمانید. هشدار رسمی انتشار اثر سم
تغییر آزاردهنده لبخند یا عدم تقارن جدید را هم به درمانگر گزارش کنید تا معاینه و پیگیری انجام شود. برای اصلاح آن، تزریق خودسرانه یا مراجعه پیاپی به چند مرکز بدون اطلاع از درمان قبلی راه مناسبی نیست.
پنج پرسش کاربردی برای جلسه ارزیابی
- علت اصلی دیده‌شدن لثه من چیست و آیا بیش از یک علت وجود دارد؟
- بوتاکس کدام بخش این علت را تغییر می‌دهد و کدام بخش باقی می‌ماند؟
- چه گزینه‌هایی دارم و آیا به ارزیابی دندان‌پزشکی یا فک نیاز دارم؟
- چه تغییری واقع‌بینانه است و حفظ حرکت طبیعی لب چگونه بررسی می‌شود؟
- چه زمانی نتیجه را ارزیابی می‌کنیم و در صورت عارضه با چه کسی تماس می‌گیرم؟
پاسخ روشن به این پرسش‌ها برای تصمیم‌گرفتن مهم‌تر از انتخاب سریع نام یک روش است. برای آشنایی با اصول کلی می‌توانید راهنمای تزریق بوتاکس و کاربردهای زیبایی بوتاکس را نیز بخوانید.
پرسش‌های رایج درباره درمان خنده لثه‌ای با بوتاکس
خنده لثه‌ای با بوتاکس را چگونه درمان می‌کنند؟
ابتدا علت بررسی می‌شود. اگر حرکت زیاد لب بالا عامل قابل‌توجهی باشد و ارزیابی پزشکی اجازه دهد، کاهش موقت فعالیت عضلات مرتبط می‌تواند مطرح شود. توضیح سازوکار این روش در بخش نقش بوتاکس آمده است؛ تصمیم برای هر فرد با معاینه انجام می‌شود.
آیا بوتاکس لثه را کوچک یا دندان را بلند می‌کند؟
خیر؛ تغییر مورد انتظار به حرکت لب مربوط است. برای لثه‌ای که بخش بیشتری از دندان را می‌پوشاند یا موقعیت نامناسب دندان و فک، باید علت جداگانه بررسی شود. جدول علت‌ها این تفاوت را نشان می‌دهد.
آیا یک بار تزریق کافی است؟
برای نتیجه دائمی نمی‌توان چنین قولی داد. موقتی‌بودن اثر باید پیش از انتخاب پذیرفته شود. نیاز یا مناسب‌بودن ادامه درمان نیز از قبل برای همه یکسان نیست؛ بخش ماندگاری حدود شواهد را توضیح می‌دهد.
آیا نتیجه حتماً طبیعی و متقارن می‌شود؟
تضمینی وجود ندارد. هدف و میزان تغییر باید پیش از درمان روشن شود و وضعیت اولیه لبخند و احتمال تغییر ناخواسته حرکت لب در ارزیابی لحاظ شود. عوارض و محدودیت‌ها را بخوانید.
بوتاکس بهتر است یا جراحی و ارتودنسی؟
پاسخ ثابت برای همه وجود ندارد، چون این روش‌ها علت‌های متفاوتی را هدف می‌گیرند. نتیجه یک درمان در فرد دیگر، انتخاب مناسب شما را تعیین نمی‌کند. مقایسه گزینه‌ها بر اساس علت نقطه شروع گفت‌وگو است.
برای بررسی خنده لثه‌ای به پزشک مراجعه کنم یا دندان‌پزشک؟
اگر علت هنوز روشن نیست، بررسی لثه، دندان و نحوه قرارگرفتن فک‌ها بخشی از ارزیابی است. برای تصمیم درباره تزریق، سابقه پزشکی و عملکرد لب نیز بررسی می‌شود؛ گاهی همکاری چند تخصص لازم است. ارزیابی پیش از انتخاب درمان را ببینید.
دکتر محمدحسن شاهوردی
متخصص بیماری‌های پوست (درماتولوژی) · شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵
بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟
ذخیرهسازی اختیاری است و فقط در همین مرورگر انجام می‌شود؛ بدون حساب کاربری و بدون ارسال فهرست به سایت. روی دستگاه مشترک، دیگران هم می‌توانند فهرست را ببینند. با پاکشدن داده‌های مرورگر، فهرست از بین می‌رود.
مطالب ذخیرهشدهٔ من
هنوز مطلبی ذخیره نکردهاید. کنار راهنماهای پیشنهادی، «برای بعد نگه دار» را انتخاب کنید.
همهٔ مطالب ذخیرهشده از این مرورگر حذف شوند؟
حالا دوست دارید چه چیزی روشن‌تر شود؟
انتخاب شما فقط ترتیب پیشنهادها را عوض می‌کند؛ برنامهٔ درمانی نیست.
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.