پرش به محتوای اصلی
متخصص پوست، مو و زیبایی
۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ @drshahverdii
خانه/مقالات/بیماری‌های پوستی
بیماری‌های پوستی

لیکن پلان مو چیست؟ علائم، درمان و تفاوت با ریزش سکه‌ای

خلاصهٔ راهنما: لیکن پلان مو یا لیکن پلانوپیلاریس (Lichen planopilaris؛ LPP) یک بیماری التهابی فولیکول مو است که می‌تواند به ریزش موی اسکاری منجر شود. هدف اصلی درمان، مهار بیماری و حفظ فولیکول‌های باقی‌مانده است؛ فولیکولی که واقعاً با بافت اسکار جایگزین شده، با شامپو و تقویت‌کننده دوباره ساخته نمی‌شود. ریزش سکه‌ای یا آلوپسی آره‌آتا (AA) بیماری متفاوتی است و معمولاً ریزش غیر‌اسکاری ایجاد می‌کند؛ بنابراین امکان رویش مجدد در آن با LPP یکسان نیست. در ریزش فیبروزان پیشانی (FFA)، عقب‌رفتن خط رویش و کم‌شدن ابروها می‌تواند نشانهٔ بیماری اسکاری باشد. این راهنما در وب‌سایت دکتر شاهوردی کمک می‌کند معنای این نام‌ها، مسیر تشخیص و هدف واقعی درمان را بشناسید؛ تشخیص فردی به معاینه نیاز دارد.

تصویر مقاله لیکن پلان مو چیست؟ علائم، درمان و تفاوت با ریزش سکه‌ای
انتخاب درمان پس از معاینه و بر اساس شرایط واقعی پوست انجام می‌شود.

خلاصهٔ سریع: هر ریزش تکه‌ای، ریزش سکه‌ای نیست

لیکن پلان مو یا لیکن پلانوپیلاریس (Lichen planopilaris؛ LPP) یک بیماری التهابی فولیکول مو است که می‌تواند به ریزش موی اسکاری منجر شود. هدف اصلی درمان، مهار بیماری و حفظ فولیکول‌های باقی‌مانده است؛ فولیکولی که واقعاً با بافت اسکار جایگزین شده، با شامپو و تقویت‌کننده دوباره ساخته نمی‌شود. منابع: [1]، [9].

ریزش سکه‌ای یا آلوپسی آره‌آتا (AA) بیماری متفاوتی است و معمولاً ریزش غیر‌اسکاری ایجاد می‌کند؛ بنابراین امکان رویش مجدد در آن با LPP یکسان نیست. در ریزش فیبروزان پیشانی (FFA)، عقب‌رفتن خط رویش و کم‌شدن ابروها می‌تواند نشانهٔ بیماری اسکاری باشد. منابع: [3]، [6].

این راهنما در وب‌سایت دکتر شاهوردی کمک می‌کند معنای این نام‌ها، مسیر تشخیص و هدف واقعی درمان را بشناسید؛ تشخیص فردی به معاینه نیاز دارد.

چه زمانی مراجعه را عقب نیندازیم؟

کم‌شدن پیشروندهٔ مو یا ابرو، عقب‌رفتن جدید خط مو، یا لکهٔ کم‌مو همراه با سوزش، درد، قرمزی و پوستهٔ اطراف موها نیازمند ارزیابی زودهنگام متخصص پوست است. نبود خارش یا درد، فعال‌نبودن بیماری را ثابت نمی‌کند. منتظر نتیجهٔ چند دوره شامپو یا مکمل نمانید. منابع: [2]، [7].

لیکن پلان مو، لیکن پلان مویی و لیکن پلان فولیکول مو یعنی چه؟

این نام‌ها معمولاً به یک موضوع اشاره دارند: لیکن پلانوپیلاریس، یا لیکن پلان فولیکولار. مسئله فقط ریزش ساقهٔ مو نیست؛ التهاب می‌تواند بخش‌های حیاتی فولیکول را آسیب بزند و به‌تدریج آن را با بافت اسکار جایگزین کند. به همین دلیل، تشخیص زودهنگام ارزش دارد حتی وقتی سطح ناحیهٔ کم‌مو کوچک است. منابع: [1]، [9].

LPP کلاسیک، ریزش فیبروزان پیشانی و سندرم نادر گراهام–لیتل در طیفی مرتبط بررسی می‌شوند، اما الگوی درگیری و برنامهٔ درمان آن‌ها لزوماً یکسان نیست. گراهام–لیتل می‌تواند با ریزش اسکاری سر، کاهش موهای زیربغل یا ناحیهٔ تناسلی و برجستگی‌های فولیکولی همراه باشد. منابع: [2].

برای شناخت بیماری مادر، راهنمای جامع لیکن پلان را بخوانید. وجود لیکن پلان دهانی، لیکن پلان ناخن یا لیکن پلان تناسلی را هنگام ویزیت مطرح کنید؛ بااین‌حال نداشتن ضایعه در این نواحی، LPP را رد نمی‌کند. منابع: [1].

برای مقایسهٔ لیکن پلان مو با علت‌های دیگر کم‌پشتی و آشنایی با مسیر بررسی آن‌ها، راهنمای علت‌ها و درمان ریزش مو را بخوانید.

سه نمای ترسیمی از فولیکول مو، التهاب اطراف آن و تغییر بافت پوست
هدف اصلی درمان لیکن پلان مو، کنترل التهاب و حفظ فولیکول‌های باقی‌مانده است.

علائم لیکن پلان مویی چگونه دیده می‌شود؟

لکه‌های کم‌موی نامنظم، قرمزی یا پوستهٔ چسبیده به اطراف ساقه‌ها، خارش، سوزش و حساسیت پوست سر ممکن است دیده شوند. در بخش‌های اسکارشده، سطح پوست می‌تواند صاف‌تر و براق‌تر باشد و دهانه‌های فولیکولی کاهش یابند. این نشانه‌ها باید در کنار هم و با بزرگ‌نمایی بررسی شوند؛ برق پوست در یک عکس به‌تنهایی تشخیص نیست. منابع: [2].

برخی بیماران علامت آزاردهندهٔ کمی دارند. معیار مهم‌تر، تغییر وضعیت مو و پوست سر در معاینه‌های متوالی است؛ نه فقط تعداد موهای دیده‌شده روی بالش یا در حمام. منابع: [1].

کم‌پشتی فرق سر همراه با نمای نزدیک قرمزی و پوسته‌های پوست سر
قرمزی، پوسته و تغییر تراکم موها در کنار یکدیگر بررسی می‌شوند؛ ظاهر پوست سر به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.

تفاوت لیکن پلان مو با ریزش سکه‌ای چیست؟

شکل لکه به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست؛ مهم‌ترین تفاوت، اسکاری یا غیر‌اسکاری بودن ریزش است. LPP و FFA می‌توانند فولیکول را تخریب کنند، اما در ریزش سکه‌ای ظرفیت رشد ممکن است باقی بماند. هیچ‌کدام را نباید فقط با عکس اینترنتی یا شرح «موهایم سکه‌ای ریخته» نام‌گذاری کرد. منابع: [3]، [6].

مقایسهٔ لیکن پلان مو، ریزش فیبروزان پیشانی و ریزش سکه‌ای
معیارلیکن پلان مو؛ LPPریزش فیبروزان پیشانی؛ FFAریزش سکه‌ای؛ AA
نوع ریزشاسکاری؛ امکان تخریب فولیکولاسکاری؛ عمدتاً در مرز رویشمعمولاً غیر‌اسکاری
الگوی شایعلکه‌های نامنظم و گاه چندکانونیعقب‌رفتن خط پیشانی و شقیقه‌ها؛ گاهی الگوهای دیگرلکه‌های گرد یا بیضی؛ همیشه محدود به یک سکه نیست
پوست ناحیهممکن است قرمزی و پوستهٔ دور مو وجود داشته باشدممکن است التهاب حاشیهٔ خط مو یا برجستگی‌های صورت دیده شوداغلب ظاهر نسبتاً طبیعی؛ بررسی تکمیلی همچنان لازم است
ابرو و سایر موهاگاهی درگیر می‌شوندریزش ابرو مهم است و می‌تواند زودتر شروع شودابرو، مژه، ریش و موهای بدن هم ممکن است درگیر شوند
انتظار از درمانکنترل فعالیت و حفظ موهای باقی‌ماندهکنترل پیشروی خط مو و حفظ فولیکول‌های زندهرویش مجدد ممکن است؛ پاسخ و عود متغیر است
روش تفکیکمعاینه، تریکوسکوپی و گاهی بیوپسیالگوی بالینی، تریکوسکوپی و در صورت نیاز بیوپسیمعاینه و تریکوسکوپی؛ آزمایش یا بیوپسی در موارد منتخب
منابع: [2]، [4]، [7]، [8]، [16].

این جدول راهنمای گفت‌وگو با پزشک است، نه تست تشخیص خانگی. وجود التهاب یا سابقهٔ بیماری ایمنی، به‌تنهایی نوع ریزش را مشخص نمی‌کند.

مقایسهٔ دو الگوی ریزش تکه‌ای مو با تفاوت قرمزی و پوسته‌های پوست سر
دو الگوی متفاوت ریزش تکه‌ای مو؛ تشخیص از روی گرد یا نامنظم بودن لکه به‌تنهایی ممکن نیست.

ریزش سکه‌ای التهابی و ریزش سکه‌ای ایمنی چه معنایی دارند؟

عبارت‌های «ریزش سکه‌ای التهابی» و «ریزش سکه‌ای ایمنی» معمولاً توصیف‌هایی هستند که برای توضیح نقش سیستم ایمنی به کار می‌روند، نه دو تشخیص مستقل و هم‌معنی با لیکن پلان. در آلوپسی آره‌آتا سیستم ایمنی در ریزش مو نقش دارد؛ در LPP نیز فرایند ایمنی–التهابی مطرح است، اما محل آسیب و پیامد آن متفاوت است. منابع: [5]، [9].

بنابراین پاسخ به «آیا ریزش سکه‌ای همان لیکن پلان است؟» خیر است. همچنین مؤثربودن یک دارو برای آلوپسی آره‌آتا، خودبه‌خود مؤثربودن یا مناسب‌بودن آن برای لیکن پلان مویی را ثابت نمی‌کند. منابع: [5]، [13]، [16].

لیکن پلان پیشانی یا فرونتال فیبروزینگ چیست؟

وقتی از «لیکن پلان پیشانی» برای عقب‌رفتن اسکاری خط رویش صحبت می‌شود، معمولاً منظور آلوپسی فیبروزان فرونتال یا آلوپسی فیبروزینگ فرونتال (Frontal Fibrosing Alopecia؛ FFA) است. مرز پیشانی و شقیقه‌ها ممکن است به‌تدریج عقب برود و نواری کم‌مو ایجاد شود؛ همیشه الگو کاملاً نواری و قرینه نیست. منابع: [6]، [7].

ریزش یا نازک‌شدن ابروها، کم‌شدن موهای ریش یا بدن و برجستگی‌های کوچک صورت نیز ممکن است همراه باشند. این بیماری فقط مخصوص زنان یائسه نیست و در زنان جوان‌تر و مردان هم دیده می‌شود. شروع زودتر درمان به معنی تضمین رویش نیست؛ فرصتی برای حفظ فولیکول‌های آسیب‌ندیده است. منابع: [7].

هر لکهٔ پوستی روی پیشانی، FFA نیست. در این مقاله منظور از ریزش پیشانی، تغییر خط رویش مو است؛ وجود ضایعهٔ پوستی بدون این الگو نیاز به بررسی جداگانه دارد. برای بررسی علل دیگر کم‌پشتی، ریزش مو در زنان و ریزش موی ارثی نیز راهنماهای مرتبطی هستند.

خط رویش پیشانی و شقیقه همراه با نمای نزدیک ابروی کم‌پشت
خط رویش پیشانی، شقیقه‌ها و ابروها باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

لیکن پلان ابرو چه علائمی دارد و آیا ابرو برمی‌گردد؟

کم‌شدن ابرو، به‌ویژه همراه با تغییر خط پیشانی و شقیقه‌ها، می‌تواند نشانهٔ FFA باشد و گاهی پیش از عقب‌رفتن واضح خط مو دیده می‌شود. ولی ریزش ابرو علت‌های دیگری هم دارد؛ از جمله آلوپسی آره‌آتا. برای دنبال‌کردن این مسئله، راهنمای علل ریزش ابرو را بخوانید. منابع: [4]، [7].

امکان برگشت، به زنده‌بودن فولیکول و مرحلهٔ بیماری بستگی دارد. در برخی بیماران تحت درمان، مقداری رویش ابرو گزارش شده است؛ این نتیجه را نباید به ابروی کاملاً اسکارشده یا همهٔ بیماران تعمیم داد. درمان ضدالتهاب ناحیهٔ ابرو باید توسط پزشک انتخاب شود؛ تزریق، کورتون یا محلول رشد مو در اطراف چشم برای مصرف خودسرانه مناسب نیست. منابع: [8].

پیش از کاشت ابرو یا اقدام تهاجمی برای پوشاندن کم‌پشتی، ابتدا علت و فعالیت بیماری روشن شود. پوشاندن ظاهر کم‌پشتی، معادل کنترل بیماری فولیکول نیست. منابع: [10]، [15].

نمای نزدیک کم‌پشتی بخش بیرونی ابرو
ریزش ابرو همیشه از یک علت نیست؛ بررسی هم‌زمان خط مو به افتراق کمک می‌کند.

تشخیص لیکن پلانوپیلاریس: تریکوسکوپی، نمونه‌برداری و آزمایش

شرح‌حال و معاینه نقطهٔ شروع است. پزشک روند ریزش، علائم، خط مو، ابروها، داروها و بیماری‌های همراه را بررسی می‌کند. تریکوسکوپی یعنی مشاهدهٔ پوست سر و موها با بزرگ‌نمایی؛ به ارزیابی دهانهٔ فولیکول‌ها و التهاب اطراف آن‌ها کمک می‌کند. منابع: [2]، [8].

در بعضی موارد، نمونه‌برداری لازم است. نمونه از محل مناسب انتخاب می‌شود؛ ناحیهٔ صرفاً اسکارشده ممکن است اطلاعات کافی دربارهٔ علت اولیه ندهد. نتیجهٔ پاتولوژی باید با معاینه تطبیق داده شود؛ نه اینکه هر جواب نامشخص را خودکار رد قطعی بیماری بدانیم. منابع: [2].

آزمایش خون جای معاینه و نمونه‌برداری را نمی‌گیرد. پزشک می‌تواند بر اساس احتمال علت هم‌زمان ریزش، وضعیت سلامت و داروی انتخابی، آزمایش هدفمند درخواست کند. تجویز یک بستهٔ یکسان آزمایش یا مکمل برای همه، پاسخ این مسئله نیست. منابع: [8]، [9].

نمای نزدیک ساقه‌های مو و قرمزی و پوسته‌های اطراف دهانهٔ فولیکول‌ها
بزرگ‌نمایی به بررسی دهانهٔ فولیکول‌ها و پوستهٔ اطراف آن‌ها کمک می‌کند؛ تفسیر یافته‌ها به معاینه نیاز دارد.

چه بیماری‌هایی باید از لیکن پلان مو جدا شوند؟

ریزش سکه‌ای، لوپوس پوستی و درگیری پوست سر و دیگر ریزش‌های اسکاری ممکن است در بررسی مطرح شوند. قرمزی و پوسته به‌تنهایی اختصاصی LPP نیست. وجود زخم، چرک یا ضایعهٔ غیرمعمول را نباید صرفاً «لیکن پلان فعال» فرض کرد. منابع: [2].

برای مطالعهٔ مسائل نزدیک، راهنماهای پسوریازیس پوست سر و در صورت مطرح‌شدن بیماری تاولی، پمفیگوس در دسترس‌اند. این بیماری‌ها هم‌معنی با LPP نیستند و پیوند به آن‌ها به معنی احتمال یکسان در همهٔ بیماران نیست.

ممکن است یک فرد بیش از یک نوع ریزش داشته باشد؛ مثلاً FFA همراه با کم‌پشتی الگویی. بنابراین کاهش ریزش با درمان یک علت، کنترل‌شدن علت دیگر را ثابت نمی‌کند. برای موضوعات غیر‌اسکاری نیز علل برگشت‌پذیر ریزش مو، تلوژن افلوویوم و ریزش موی استرسی را جداگانه مطالعه کنید. منابع: [8].

علت لیکن پلان مو چیست؟ آیا مسری یا ناشی از استرس است؟

علت شروع بیماری برای هر فرد معمولاً روشن نیست. نقش پاسخ ایمنی مطرح است، ولی این به معنی «ضعیف‌بودن ایمنی» یا وجود یک محرک قطعی و قابل حذف برای همه نیست. LPP مسری نیست و از طریق تماس معمول با فرد مبتلا منتقل نمی‌شود. منابع: [1]، [9].

در FFA نیز نقش زمینهٔ فردی، ژنتیک، ایمنی و عوامل احتمالی دیگر بررسی می‌شود؛ علت قطعی واحد شناخته نشده است. نسبت‌دادن همهٔ ریزش‌ها به استرس یا یک محصول آرایشی، بدون بررسی، ممکن است مسیر تشخیص را منحرف کند. دربارهٔ محصولی که شخصاً باعث تحریک پوست شما می‌شود با پزشک گفت‌وگو کنید. منابع: [15].

درمان لیکن پلان مو چگونه انتخاب می‌شود؟

درمان باید با فعالیت بیماری، گستردگی، سرعت تغییر و شرایط سلامت فرد هماهنگ باشد. بیانیهٔ EADV در سال ۲۰۲۶ بر درمان فردمحور تأکید دارد: درمان موضعی یا داخل‌ضایعه‌ای در بسیاری از موارد مطرح است و در بیماری پیشرونده، مقاوم یا متوسط تا شدید، درمان سیستمیک یا ترکیبی بررسی می‌شود. منابع: [9].

گزینه‌های درمان؛ این جدول نسخهٔ مصرف دارو نیست
گروه درمانهدف احتمالیمحدودیت مهم
کورتون موضعی یا تزریق داخل ضایعهکاهش التهاب نواحی منتخبقدرت، محل و مدت مصرف تعیین‌کننده است؛ خطر نازک‌شدن پوست باید در نظر گرفته شود.
هیدروکسی‌کلروکینیکی از گزینه‌های درمان سیستمیک در بیماران منتخبپاسخ همگانی یا فوری نیست و پایش متناسب با دارو لازم است.
متوترکسات یا میکوفنولاتگزینه‌هایی برای بیماری مقاوم، گسترده یا نیازمند کنترل بیشترانتخاب بر پایهٔ شرایط بیمار، آزمایش‌ها، تداخل‌ها و امکان پیگیری است.
کورتون خوراکی یا سیکلوسپوریندر شرایط منتخب، برای کنترل التهاب یا برنامهٔ ترکیبیدرمان خودسرانه یا مصرف نامحدود، راهکار ایمنی نیست.
درمان کم‌پشتی هم‌زمانکمک به موهای زنده در صورت وجود علت دیگری مانند ریزش الگوییجایگزین کنترل التهاب LPP نیست و فولیکول اسکارشده را بازسازی نمی‌کند.
منابع: [1]، [9]، [11]، [12].

یک کارآزمایی کوچک در ۲۹ بیمار مبتلا به LPP مقاوم، کاهش بیشتر شاخص فعالیت بیماری با متوترکسات نسبت به هیدروکسی‌کلروکین طی شش ماه گزارش کرد. این یافته نه به معنی مناسب‌بودن متوترکسات برای همه است و نه اثبات بازسازی فولیکول‌های ازبین‌رفته. منابع: [11].

مطالعهٔ گذشته‌نگر ۳۱۵ بیمار در سال ۲۰۲۵ نیز نشان داد الگوی پاسخ و قطع دارو به‌علت عوارض میان درمان‌ها و میان LPP و FFA متفاوت است. طراحی گذشته‌نگر و نبود معیارهای کاملاً یکسان، اجازهٔ معرفی یک داروی «بهترین برای همه» را نمی‌دهد. منابع: [12].

آیا درمان فرونتال فیبروزینگ با LPP کلاسیک فرق دارد؟

بله؛ شباهت بیماری‌ها به معنی نسخهٔ یکسان نیست. در اجماع SOFFIA، داروهای ضدالتهاب و در بیماران منتخب مهارکننده‌های ۵-آلفا ردوکتاز مانند فیناستراید یا دوتاستراید و نیز هیدروکسی‌کلروکین مطرح شده‌اند. این توصیه‌ها عمدتاً بر اجماع و شواهد محدود تکیه دارند؛ نوع درمان باید فردی انتخاب شود. منابع: [10].

بارداری یا برنامهٔ بارداری باید پیش از انتخاب دارو اعلام شود؛ فیناستراید و دوتاستراید در بارداری مناسب نیستند. نسخهٔ شخص دیگری، حتی با تشخیص مشابه، مبنای مصرف شما نیست. منابع: [8].

جدیدترین شواهد درمانی تا سپتامبر ۲۰۲۶ چه می‌گویند؟

تازگی پژوهش را از قدرت شواهد جدا کنیم
منبعیافتهٔ قابل استفادهچیزی که ثابت نمی‌کند
EADV؛ ۲۰۲۶تأکید بر تشخیص زودهنگام، مهار التهاب و انتخاب فردی درمان در LPP کلاسیکوجود درمان قطعی یا یک نسخهٔ ثابت برای همه
SOFFIA؛ شمارهٔ ۲۰۲۶، آنلاین ۲۰۲۵اجماع بین‌المللی دربارهٔ مدیریت و پیگیری FFAهم‌سطح‌بودن اجماع با کارآزمایی تصادفی بزرگ
برپوسیتینیب؛ کارآزمایی فاز ۲a، چاپ ۲۰۲۵بهبود برخی شاخص‌های التهابی و شدت بالینی در مجموعه‌ای از آلوپسی‌های اسکاریرویش قطعی در اسکار قدیمی، ایمنی بلندمدت یا مناسب‌بودن برای همهٔ LPPها
PRP؛ کارآزمایی ۲۴ نفری، ۲۰۲۴نتایج امیدوارکنندهٔ افزودن PRP به درمان موضعی در شاخص فعالیت بیماریکفایت PRP به‌تنهایی یا بازسازی فولیکول نابودشده
منابع: [9]، [10]، [13]، [14].

در مطالعهٔ برپوسیتینیب، بیماران LPP، FFA و یک نوع دیگر ریزش اسکاری وارد شده بودند. کوچک‌بودن گروه دارونما و بررسی یک رژیم دارویی، از محدودیت‌ها بود. این مطالعه مسیر پژوهشی JAK/TYK2 را تقویت می‌کند، اما نمی‌توان از آن نسخهٔ خودکار یا تضمین رشد مو ساخت. وضعیت مجوز و دسترسی هر دارو باید برای کشور و کاربرد موردنظر جداگانه بررسی شود. منابع: [13].

ماینوکسیدیل، PRP، مزوتراپی و مکمل‌ها چه جایگاهی دارند؟

ماینوکسیدیل درمان اصلی التهاب لیکن پلان نیست. ممکن است برای کم‌پشتی هم‌زمان یا موهای زندهٔ ضعیف‌شده، در برنامهٔ پزشک نقش کمکی داشته باشد. پاسخ به آن، به‌تنهایی نشانهٔ خاموش‌شدن بیماری نیست. منابع: [1]، [15].

دربارهٔ PRP، گفتن «هیچ مطالعه‌ای وجود ندارد» دقیق نیست: در کارآزمایی ۲۴ نفری منتشرشده در ۲۰۲۴، هر دو گروه کلوبتازول دریافت کردند و یک گروه PRP اضافه گرفت. بهبود شاخص فعالیت و رضایت گزارش شد، اما نمونهٔ کوچک و پیگیری محدود، نتیجه‌گیری دربارهٔ اثر پایدار یا جایگزینی درمان ضدالتهاب را محدود می‌کند. منابع: [14].

مزوتراپی، شامپو و مکمل را نباید صرفاً به‌خاطر عنوان «تقویت مو»، جایگزین درمان بیماری اسکاری دانست. برای تصمیم دربارهٔ درمان کمکی باید بپرسیم: هدف، کنترل التهاب است یا تقویت موی زنده؟ شواهد مربوط به همین بیماری است یا نوع دیگری از ریزش؟ وعدهٔ رویش کامل در ناحیهٔ اسکارشده، با هدف شناخته‌شدهٔ درمان سازگار نیست. منابع: [1]، [9].

از کجا بفهمیم درمان مؤثر بوده و بیماری خاموش شده است؟

موفقیت درمان فقط به معنی پرشدن فوری ناحیهٔ خالی نیست. پزشک تغییر وسعت کم‌پشتی، وضعیت حاشیهٔ ضایعه، قرمزی و پوسته، علائم بیمار و در صورت نیاز یافته‌های بزرگ‌نمایی را در طول زمان مقایسه می‌کند. عکس‌های استاندارد با نور، زاویه، فرق مو و فاصلهٔ مشابه می‌توانند برای این مقایسه مفید باشند. منابع: [10]، [15].

نه نداشتن خارش به‌تنهایی خاموشی را ثابت می‌کند و نه باقی‌ماندن یک لکهٔ قدیمی، شکست درمان را. بافت اسکار ممکن است باقی بماند، در حالی که پیشروی بیماری مهار شده باشد. مدت درمان و فاصلهٔ پیگیری برای همه یکسان نیست؛ تغییر یا قطع دارو باید با ارزیابی پزشک انجام شود. منابع: [9]، [15].

بررسی مو در آینه و مشاهدهٔ نماهای پوست سر روی تبلت
عکس‌های پیگیری باید نور و زاویهٔ مشابه داشته باشند؛ ثابت‌ماندن مرز ریزش نیز می‌تواند یک هدف درمان باشد، نه فقط افزایش تراکم مو.

کاشت مو یا کاشت ابرو در لیکن پلان امکان‌پذیر است؟

در بعضی بیماران با بیماری پایدار، امکان بررسی کاشت وجود دارد، اما اقدام در بیماری فعال مناسب نیست. در FFA، اجماع SOFFIA هشدار می‌دهد که تنها ثابت‌بودن عکس‌ها برای تصمیم کاشت کافی نیست؛ علائم دیگر فعالیت نیز باید بررسی شوند و احتمال فعال‌شدن مجدد بیماری توضیح داده شود. منابع: [10].

بنابراین نسخه‌ای مانند «برای همه بعد از یک مدت ثابت کاشت انجام شود» قابل توصیه نیست. ابتدا فعالیت بیماری، وضعیت بانک مو و انتظار واقعی از ماندگاری بررسی می‌شود. پوشش‌های ظاهری غیرتهاجمی نیز می‌توانند بدون ادعای درمان علت، بخشی از حمایت از بیمار باشند. منابع: [10]، [15].

مراقبت روزانه و آماده‌شدن برای ویزیت

مراقبت ملایم، پرهیز از کشش مو و کنارگذاشتن محصولی که شخصاً موجب سوزش یا تحریک می‌شود، منطقی است؛ اما مراقبت جای داروی تجویزشده را نمی‌گیرد. دربارهٔ رنگ مو یا سایر اقدامات آرایشی، وضعیت التهاب و تحمل پوست خود را با پزشک مطرح کنید. منابع: [1]، [15].

نگرانی از تغییر چهره یا ابروها را هم مطرح کنید. حمایت روانی و راهکارهای پوشانندگی، بخشی از مراقبت‌اند؛ نبود امکان بازگرداندن همهٔ موها، به معنی بی‌فایده‌بودن کنترل بیماری نیست. منابع: [15].

پرسش‌های تکمیلی دربارهٔ لیکن پلان مو و ابرو

آیا لیکن پلان مو درمان قطعی دارد؟

درمان قطعی و تضمین‌شده برای همه وجود ندارد؛ هدف، مهار فعالیت و حفظ موهای باقی‌مانده است. منابع: [9].

آیا همهٔ موهای فرد مبتلا می‌ریزد؟

خیر؛ تشخیص LPP به معنی از دست‌رفتن قطعی همهٔ موها نیست. وسعت و سیر بیماری فردی است و با پیگیری ارزیابی می‌شود. منابع: [1].

بیماری خفیف و بدون خارش هم درمان می‌خواهد؟

کم‌بودن علامت، نبود فعالیت را ثابت نمی‌کند. نیاز به درمان بر اساس معاینه و روند تغییر مشخص می‌شود. منابع: [2]، [9].

آیا ریزش سکه‌ای به لیکن پلان تبدیل می‌شود؟

این‌ها دو تشخیص متفاوت‌اند. تغییر ظاهر ریزش یا عدم پاسخ به درمان، نیازمند بازبینی تشخیص است؛ نه نتیجه‌گیری خودکار دربارهٔ تبدیل یک بیماری به دیگری. منابع: [3]، [9].

آیا ماینوکسیدیل به‌تنهایی کافی است؟

برای کنترل التهاب LPP، نه. نقش احتمالی آن در برنامهٔ کمکی باید از درمان بیماری اسکاری جدا شود. منابع: [1]، [15].

بهترین شامپو یا درمان گیاهی لیکن پلان مو چیست؟

شامپو ممکن است برای مراقبت و تحمل پوست مفید باشد، اما جایگزین درمان التهاب فولیکول نیست. ادعای درمان قطعی یا رویش اسکار با محصولات گیاهی، نیازمند شواهد معتبر است. منابع: [1]، [9].

آیا ریزش ارثی و لیکن پلان یکی هستند؟

خیر؛ ممکن است کم‌پشتی الگویی هم‌زمان با FFA وجود داشته باشد، ولی درمان و هدف پیگیری یکسان نیست. منابع: [8].

درمان چه مدت طول می‌کشد؟

مدت ثابت و قابل تضمین برای همه وجود ندارد. پاسخ، عوارض و نشانه‌های فعالیت تعیین می‌کنند درمان چگونه ادامه یا تغییر کند. منابع: [9]، [15].

آیا ریزش ابرو همیشه ناشی از FFA است؟

خیر؛ آلوپسی آره‌آتا و علت‌های دیگر نیز می‌توانند ابرو را درگیر کنند. بررسی خط مو و پوست ابرو برای افتراق اهمیت دارد. منابع: [4]، [7].

لیکن پلان مو مسری است؟

خیر؛ لازم نیست به‌دلیل این تشخیص از تماس معمول اجتماعی یا خانوادگی پرهیز کنید. منابع: [1].

ارزیابی ریزش موی اسکاری در تهران

برای بررسی لیکن پلان مو، عقب‌رفتن خط پیشانی یا ریزش ابرو، از صفحهٔ تماس و هماهنگی مراجعه به دکتر شاهوردی استفاده کنید. هنگام هماهنگی، پیشرونده‌بودن ریزش و وجود سوزش یا درد را توضیح دهید.

دکتر محمدحسن شاه‌وردی، متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر؛ شمارهٔ نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵. تلفن هماهنگی: ۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ و ۰۹۱۰۴۰۴۱۰۴۹.

این محتوا آموزشی است؛ انتخاب دارو، انجام تزریق یا تصمیم دربارهٔ کاشت به ارزیابی فردی نیاز دارد.

منابع علمی و راهنماهای مطالعهٔ بیشتر

  1. انجمن متخصصان پوست بریتانیا؛ راهنمای لیکن پلانوپیلاریس
  2. DermNet؛ لیکن پلانوپیلاریس و تشخیص افتراقی
  3. آکادمی پوست آمریکا؛ آشنایی با آلوپسی آره‌آتا
  4. آکادمی پوست آمریکا؛ علائم ریزش سکه‌ای
  5. آکادمی پوست آمریکا؛ علت آلوپسی آره‌آتا
  6. آکادمی پوست آمریکا؛ آشنایی با ریزش فیبروزان پیشانی
  7. آکادمی پوست آمریکا؛ علائم ریزش فیبروزان پیشانی
  8. آکادمی پوست آمریکا؛ تشخیص و درمان FFA
  9. بیانیهٔ EADV دربارهٔ مدیریت LPP کلاسیک؛ ۲۰۲۶
  10. اجماع بین‌المللی SOFFIA دربارهٔ FFA؛ شمارهٔ ۲۰۲۶
  11. کارآزمایی مقایسهٔ متوترکسات و هیدروکسی‌کلروکین؛ ۲۰۱۷
  12. مطالعهٔ گذشته‌نگر درمان‌های سیستمیک در ۳۱۵ بیمار؛ ۲۰۲۵
  13. کارآزمایی فاز ۲a برپوسیتینیب در آلوپسی‌های اسکاری؛ ۲۰۲۵
  14. کارآزمایی کوچک PRP به‌عنوان درمان افزوده در LPP؛ ۲۰۲۴
  15. انجمن متخصصان پوست بریتانیا؛ ریزش فیبروزان پیشانی
  16. آکادمی پوست آمریکا؛ درمان آلوپسی آره‌آتا
دکتر محمدحسن شاهوردی با روپوش سفید پشت میز مطب

نویسنده: دکتر محمدحسن شاهوردی
متخصص بیماری‌های پوست

لیکن پلانوپیلاریس، FFA و رنگ مو

رنگ ساقه را از حفظ فولیکول جدا ببینید

لیکن پلانوپیلاریس و آلوپسی فیبروزان فرونتال در گروه بیماری‌های اسکاری مطرح‌اند. انتخاب رنگ ظاهری جای بررسی فعالیت بیماری و حفظ فولیکول را نمی‌گیرد. ارتباط زمانی با یک خدمت نیز به‌تنهایی علت بیماری را ثابت نمی‌کند. درباره تماس تازه، وضعیت پوست و هدف پوشاندن کم‌پشتی با پزشک گفت‌وگو کنید.

منابع این بخش: Lichen Planopilaris؛ Frontal fibrosing alopecia

در فعالیت بیماری، نشانه‌ها را پنهان نکنید

درد، سوزش، خارش یا پوسته اطراف مو را ثبت کنید و برای پوشاندن التهاب، محصول جدید اضافه نکنید. تصمیم درباره خدمات باید همراه برنامه کنترل بیماری باشد. آرام بودن ظاهر نیز فعالیت را قطعی رد نمی‌کند؛ معاینه و در صورت نیاز بررسی تکمیلی اهمیت دارند.

منابع این بخش: Lichen Planopilaris

لیکن پلانوپیلاریس و نیاز به تشخیص

در LPP، ناحیه کم‌مو ممکن است صاف و بدون دهانه‌های قابل مشاهده فولیکول باشد و در حاشیه التهاب دیده شود. ظاهر تنها برای تشخیص کافی نیست. ساقه خردشده پس از دکلره، توضیح خودکار چنین ناحیه‌ای نیست. روند ناحیه و عکس‌های مقایسه‌ای را برای ارزیابی زودتر آماده کنید.

منابع این بخش: Lichen Planopilaris

عقب رفتن خط رویش و ابرو

در FFA، تغییر خط رویش و گاهی ابرو اهمیت دارد. این تغییر را فقط به رنگ یا سن نسبت ندهید. ثبت عکس با نور مشابه و گفتن زمان پیشرفت کمک می‌کند ارزیابی هدفمند شود. آرایش و رنگ برای ظاهر، جای تشخیص و پیگیری روند نیستند.

منابع این بخش: Frontal fibrosing alopecia

اسکار با خشکی ساقه یکسان نیست

محصولی که ساقه را نرم‌تر می‌کند، فولیکول از دست‌رفته و جایگزین‌شده با اسکار را بازسازی نمی‌کند. هدف درمان بیماری اسکاری معمولاً کنترل فعالیت و جلوگیری از صدمه بیشتر است؛ نتیجه فردی متفاوت است. از عنوان ترمیم مو انتظار درمان تمام علت‌های کم‌پشتی نسازید.

منابع این بخش: Lichen Planopilaris؛ Defects of the hair shaft

بررسی را به بعد از اصلاح رنگ موکول نکنید

کم‌پشتی پیشرونده، پوست صاف و براق، درد یا التهاب اطراف فولیکول، تغییر خط رویش و ابرو نیاز به ارزیابی دارند. برای اصلاح ظاهر، ابتدا با پزشک درباره وضعیت بیماری و امکان تماس تازه تصمیم بگیرید. محصول و داروی فعلی را همراه بیاورید.

منابع این بخش: Lichen Planopilaris؛ Frontal fibrosing alopecia

آیا بیماری اسکاری یعنی همه روش‌های پوشاندن ممنوع‌اند؟

روش‌های پوشاندن می‌توانند موضوع گفت‌وگو باشند، ولی باید با پوست و بیماری فرد هماهنگ شوند. نه ممنوعیت یکسان برای همه مناسب است و نه اجازه عمومی هر رنگ یا روش کششی. هدف ظاهری را کنار حفظ پوست و پیگیری مطرح کنید.

منابع این بخش: Lichen Planopilaris

برای بررسی علائم پوست و مو و هماهنگی مراجعه به مطب نیاوران، از صفحه تماس و نوبت‌گیری دکتر شاهوردی اقدام کنید. در علائم اورژانسی، نوبت معمول مسیر اقدام فوری نیست.

دکتر محمدحسن شاهوردی با روپوش پزشکی، پشت میز مطب
نویسنده این مقاله

دکتر محمدحسن شاهوردی

متخصص بیماری‌های پوست (درماتولوژی) · شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵

معرفی و مدارک حرفه‌ای پزشکنوبت‌گیری مستقیم از مطب نیاوران

یک قدم بیشتر بدانیم

بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟

از راهنمای مرتبط شروع کنید یا موضوعی نزدیک به دغدغهٔ خود را کشف کنید.

رفتن به کتابخانهٔ مقالاتنوشتن نظر دربارهٔ این مطلب ←
خواندن، شروع گفت‌وگوست

نظر شما، ادامهٔ این مطلب است

کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.

شما چه فکر می‌کنید؟

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. نام و ایمیل الزامی است.

تا ۵۰۰۰ نویسه؛ بدون اطلاعات خصوصی.


به بالا بروید