نقطه داغ را پیش از تشکیل تاول جدی بگیرید
وسط پیادهروی، پاشنه یا کنار انگشت میسوزد و حس میکنید کفش همان نقطه را میساید. ادامهدادن با این فکر که پا عادت میکند میتواند آسیب را بیشتر کند. در جای امن توقف کنید، کفش و جوراب را بررسی کنید و عامل سایش را کم کنید. جوراب جمعشده، رطوبت و جابهجایی پا در کفش را ببینید. درد و ناراحتی علامت مناسبی برای بازبینی شرایطاند. [۲،۴]
این صفحه درباره تاول معمولِ مرتبط با سایش کفش و راهرفتن است. تاول بیعلت، چندنقطهای، عودکننده یا همراه علامت عمومی را خودکار به کفش نسبت ندهید. راهنمای تاولهای پوستی و علتهای مختلف مسیر بررسی گستردهتر را توضیح میدهد. در دیابت یا کاهش حس، ممکن است آسیب بدون درد واضح باشد؛ نبود درد دلیل ادامه پیادهروی روی یک ناحیه آسیبدیده نیست.

کفش فقط با شماره سنجیده نمیشود
کفش خیلی تنگ یا خیلی آزاد هر دو میتوانند اصطکاک ایجاد کنند. شکل پنجه، نگهداشتن پاشنه، درز داخلی و ترکیب کفش با جوراب را بررسی کنید. هنگام امتحان، با همان نوع جوراب مورد استفاده راه بروید و ببینید پا درون کفش سر میخورد یا به جایی فشار میآورد. کفشی که قبلاً راحت بوده نیز با فرسودگی، تغییر پا یا شرایط استفاده میتواند مشکلساز شود. [۲،۴]
برای مسیر طولانی، کفش ناآشنا را بدون بررسی کوتاهتر به کار نبرید. این بررسی نباید با تحمل درد برای «جا بازکردن» همراه باشد. در محیط کار، مقررات کفش ایمنی را حفظ کنید و برای اصلاح اندازه یا تناسب از مسئول مربوط راهنمایی بگیرید. بریدن، شلکردن بیقاعده یا حذف بخش محافظ کفش راهحل عمومی نیست. اگر هر بار همان نقطه تاول میزند، تناسب و وضعیت پا ارزش ارزیابی دارند.

جوراب خشک و بدون چین، بخشی از پیشگیری است
جورابی انتخاب کنید که با کفش و فعالیت سازگار باشد و رطوبت را مدیریت کند. جوراب نمدار را عوض کنید و چین یا درز آزاردهنده را صاف کنید. همراهداشتن جفت جایگزین در مسیر طولانی میتواند عملی باشد. بعضی جورابهای دولایه برای کاهش سایش طراحی شدهاند؛ پوشیدن لایه بیشتر اگر کفش را تنگ کند، الزاماً مفید نیست. هدف، کاهش اصطکاک بدون فشار تازه است. [۱،۲،۴]
پیش از شروع، داخل کفش را از نظر شیء کوچک، درز برجسته یا کفی جابهجا بررسی کنید. پس از فعالیت هم پا را ببینید، بهویژه اگر حس پا کم است یا دیدن کف پا دشوار است. برای بوی شدید همراه حفرههای کف پا، راهنمای بوی پا و کراتولیز حفرهای موضوع دیگری را توضیح میدهد. بو، تعریق و تاول الزاماً یک تشخیص و درمان ندارند.

تاول سالم را نترکانید و فشار را کمتر کنید
تاول سالم را با سوزن، قیچی یا فشار باز نکنید. پوست روی آن از ناحیه حساس زیرین محافظت میکند. پوست اطراف را ملایم تمیز و خشک کنید و پوشش مناسب با بخش غیرچسبنده و محافظ انتخاب کنید. لایه چسبنده نباید روی سطح شکننده تاول قرار گیرد. درباره پانسمان مخصوص یا پدِ کاهش فشار، بهویژه برای کف پا، از داروساز یا درمانگر راهنمایی بگیرید. [۱،۳]
پوشاندن نباید کفش را تنگتر کند یا فشار مستقیم بیشتری روی تاول بسازد. اگر پوشش جابهجا میشود، پوست میسوزد یا پا تحت فشار است، وضعیت را دوباره بررسی کنید. کفشی را که عامل سایش بوده تا بهبود کنار بگذارید و فعالیت آسیبزا را ادامه ندهید. برای تاول بزرگ و بسیار دردناک، بهجای تخلیه خانگی مراجعه کنید. در این وضعیت نوع رسیدگی به اندازه، محل و شرایط سلامت شما بستگی دارد.

اگر خودبهخود باز شد، پوست را نکنید
دستها را بشویید و ناحیه را با روش ملایم تمیز کنید. پوست روی تاول را نکنید و لبهها را برای صافشدن با قیچی نبرید. پوشش تمیز و مناسب به محافظت از سطح باز کمک میکند. اگر پانسمان خیس، آلوده یا جابهجا شد، مطابق دستور آن را بررسی و تعویض کنید. داخل ناحیه الکل، مواد سوزاننده، خمیردندان یا ترکیب خانگی نریزید. [۱،۳]
چسب هیدروکلوئید مخصوص تاول میتواند برای بعضی موارد مناسب باشد، اما انتخاب آن به وضعیت ناحیه بستگی دارد؛ چسب جوش صورت را خودکار جایگزین نکنید. اگر زخم احتمال عفونت دارد، دیابت دارید یا درباره عمق آسیب تردید دارید، پیش از انتخاب پوشش راهنمایی بگیرید. اگر پانسمان به زخم چسبیده، آن را با زور نکشید. محافظت از پوست باید با امکان بررسی علائم همراه باشد و تغییر تازه زیر پوشش پنهان نماند.

دیابت و نشانههای عفونت، مسیر را عوض میکنند
درد فزاینده، گرمی و تورم، قرمزی رو به گسترش، چرک یا تب را به تاول ساده نسبت ندهید. زخم عمیق، سیاهشدن یا تغییر غیرمعمول رنگ و ناتوانی در راهرفتن نیز نیاز به ارزیابی دارد. در دیابت، کاهش حس یا اختلال گردش خون، تاول و زخم پا باید زودتر و متناسب با برنامه مراقبت پا بررسی شوند؛ حتی اگر کوچک و کمدرد باشند. راهنمای دیابت و پوست این اهمیت را توضیح میدهد.
برای دیدن کف پا از آینه یا کمک فرد مورد اعتماد استفاده کنید، اما دستکاری نکنید. مصرف کرم بیحسکننده برای ادامه راهرفتن میتواند علامت هشدار را پنهان کند. داروی آنتیبیوتیک قبلی یا پماد ترکیبی را صرفاً به دلیل بازشدن تاول شروع نکنید. اگر علامت عمومی یا پیشرفت سریع وجود دارد، برای نوبت معمول صبر نکنید. یک عکس و شرح زمان شروع میتواند به گفتوگو کمک کند، اما نباید رسیدگی لازم را عقب بیندازد.

برای برگشت به فعالیت، علت سایش را اصلاح کنید
وقتی پوست بهتر شد، بازگشت را با کفش و جوراب بررسیشده و مسیر قابل تحمل شروع کنید. اگر همان سوزش برمیگردد، دوباره توقف کنید و عامل را ببینید. تنها پوشاندن نقطه، وقتی پاشنه هنوز در کفش میلغزد یا درز فشار میآورد، راهحل پایدار نیست. زمان بروز، محل دقیق و نوع فعالیت را بنویسید تا الگوی تکرار معلوم شود.
اگر تاولها بیعلتاند، تکرار میشوند، خوب نمیشوند یا شکلشان با سایش ساده هماهنگ نیست، برای بررسی پوست از راههای تماس و هماهنگی ویزیت دکتر شاهوردی اقدام کنید. درباره مشکلات تناسب کفش و ساختار پا نیز ممکن است ارزیابی مناسبِ پا لازم باشد. نام بیماریهای زمینهای، داروها، عکسها و توضیح کفش را همراه بیاورید. هدف مراجعه، تأیید علت و انتخاب مراقبتی است که با راهرفتن روزمره شما سازگار باشد.

پرسشهای رایج
تاول را بترکانم تا داخل کفش جا شود؟
خیر؛ فشار و سایش را کم کنید و برای تاول بزرگ یا بسیار دردناک راهنمایی بگیرید.
جوراب دولایه همیشه بهتر است؟
خیر؛ اگر کفش را تنگ کند میتواند مشکل تازه ایجاد کند. تناسب و کاهش اصطکاک مهماند.
تاول بازشده را بدون پوست رها کنم؟
پوست باقیمانده را نکنید؛ محل را ملایم تمیز و با پوشش مناسب محافظت کنید.
دیابت دارم ولی تاول درد ندارد؛ صبر کنم؟
نبود درد در کاهش حس اطمینانبخش نیست. برای تاول یا زخم پا زودتر مطابق برنامه مراقبت پزشکی اقدام کنید.
منابع و مطالعه بیشتر
دکتر محمدحسن شاهوردی
متخصص بیماریهای پوست (درماتولوژی) · شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاهها پس از بررسی منتشر میشوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاهها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.
ثبت دیدگاه برای این مطلب در حال حاضر بسته است.


