درمان ملانوما یک نسخه ثابت برای همه نیست. بیماری محدود به پوست، بیماری با خطر عود بالاتر و ملانومای گسترش‌یافته نیازهای متفاوتی دارند. گزارش پاتولوژی، مرحله، وضعیت عمومی و گاهی آزمایش‌های مولکولی مشخص می‌کنند کدام گزینه منطقی است. آشنایی با نام داروها مفید است، ولی انتخاب درمان باید در تیم تخصصی انجام شود.
هدف درمان نیز باید روشن باشد: برداشتن بیماری موضعی، کاهش احتمال عود پس از جراحی یا کنترل بیماری پیشرفته. این هدف‌ها ممکن است در طول مسیر تغییر کنند. پرسیدن دلیل انتخاب یک روش، سود مورد انتظار، عوارض و برنامه ارزیابی پاسخ به تصمیم آگاهانه کمک می‌کند.
پیش از درمان، تشخیص و مرحله باید روشن باشند
ضایعه مشکوک ابتدا به ارزیابی و نمونه بافت مناسب نیاز دارد. لیزر، کوتر یا تخریب سطحی جای تشخیص ملانوما را نمی‌گیرند. پس از تأیید، عمق برِسلو و زخم و وضعیت حاشیه‌ها بررسی می‌شوند. در برخی بیماران ارزیابی غده لنفاوی نگهبان یا تصویربرداری مطرح است، اما این بررسی‌ها برای همه مراحل یکسان نیستند.
درباره مرحله بالینی و پاتولوژیک، نتیجه غدد لنفاوی و نیاز به بازبینی نمونه سؤال کنید. یک گزارش ناقص یا نمونه‌ای که عمق آن کامل نیست ممکن است تصمیم را محدود کند. اگر از مرکز دیگری مراجعه می‌کنید، گزارش‌ها، تصویربرداری و امکان دسترسی به لام یا بلوک را آماده داشته باشید.
پیش از درمان، تشخیص و مرحله باید روشن باشند
wide local excision، WLE، برداشتن وسیع ملانوما: برداشت وسیع پس از بیوپسی، حاشیه درمانی متناسب با ضخامت و محل تومور ایجاد می‌کند. جراحی مرحله‌ای یا موهس برای برخی ملانوماهای درجا، به‌خصوص لنتیگو مالیگنا در ناحیه محدود، مطرح است؛ لیزر جای بررسی بافت و جراحی لازم را نمی‌گیرد و بازسازی پس از روشن‌شدن برداشت برنامه‌ریزی می‌شود.
ایمونوتراپی ملانوما، melanoma immunotherapy، درمان ایمنی ملانوما: مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
| اصطلاح | معنی و کاربرد برای بیمار |
|---|---|
| staged excision | در برداشت مرحله‌ای، بافت در چند مرحله برای ارزیابی حاشیه برداشته و بررسی می‌شود تا حدود ضایعه روشن‌تر شود. جزئیات پردازش و زمان پاسخ با موهس یکسان نیست. برای بعضی ملانوماهای درجا، به‌ویژه در محل‌های حساس، تیم متخصص روش مناسب را انتخاب می‌کند. |
| margin control | کنترل حاشیه یعنی ارزیابی لبه‌های نمونه برای رسیدن به برداشت مناسب تومور. روش‌هایی مانند برداشت مرحله‌ای یا موهس در شرایط منتخب مطرح‌اند. این اصطلاح تضمین نبود عود نیست؛ نوع ملانوما و روش بررسی حاشیه باید روشن باشند. |
| adjuvant melanoma therapy | درمان ادجوانت یا کمکی پس از جراحی با هدف کاهش خطر عود برای بیماران منتخب مطرح می‌شود. نیاز به آن به مرحله، خطر عود، یافته مولکولی و سلامت فرد وابسته است؛ همه بیماران پس از برداشت ملانوما به دارو نیاز ندارند. |
| neoadjuvant melanoma therapy | درمان نئوادجوانت پیش از جراحی برنامه‌ریزی‌شده برای شرایط منتخب داده می‌شود. هدف و زمان ارزیابی پاسخ و جراحی باید از ابتدا مشخص باشند. این راهبرد برای همه مراحل یا هر ضایعه قابل برداشت یکسان نیست و در تیم چندتخصصی انتخاب می‌شود. |
| melanoma targeted therapy | درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند. |
| TIL therapy melanoma | درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند. |
| Melanoma Treatment | درمان ملانومای پوستی بر اساس مرحله، امکان جراحی، ویژگی‌های تومور و سلامت فرد انتخاب می‌شود. جراحی در بیماری محدود پایه درمان است؛ درمان دارویی، پرتودرمانی یا روش‌های دیگر برای شرایط مشخص مطرح می‌شوند. |
| adjuvant versus neoadjuvant melanoma treatment | درمان کمکی پس از جراحی برای کاهش خطر برگشت در بعضی مرحله‌ها مطرح می‌شود؛ درمان نئوادجوانت پیش از جراحی در برنامه منتخب انجام می‌شود. امکان جراحی، مرحله و شواهد مربوط به همان رژیم تعیین‌کننده‌اند؛ هر بیمار پس از برداشت خال به این درمان‌ها نیاز ندارد. |
| anti PD1 immunotherapy melanoma options | درمان ضد PD-1 یکی از روش‌های ایمونوتراپی است؛ پمبرولیزوماب و نیولوماب از این گروه‌اند. مناسب‌بودن مصرف تنها به نام ملانوما وابسته نیست و مرحله، درمان‌های قبلی و سلامت فرد بررسی می‌شوند. علامت تازه حین درمان باید به تیم درمان گزارش شود. |
| tumour infiltrating lymphocyte therapy melanoma | درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند. |
| wide local excision melanoma after biopsy | برداشت وسیع پس از بیوپسی، حاشیه درمانی متناسب با ضخامت و محل تومور ایجاد می‌کند. جراحی مرحله‌ای یا موهس برای برخی ملانوماهای درجا، به‌خصوص لنتیگو مالیگنا در ناحیه محدود، مطرح است؛ لیزر جای بررسی بافت و جراحی لازم را نمی‌گیرد و بازسازی پس از روشن‌شدن برداشت برنامه‌ریزی می‌شود. |
آیا ملانوما قابل درمان است؟
امکان درمان یا کنترل ملانوما به مرحله و شرایط فرد وابسته است. پرتودرمانی برای موقعیت‌های منتخب، از جمله کنترل بعضی درگیری‌ها یا علائم، مطرح می‌شود؛ تصمیم هماهنگ پوست، جراحی و انکولوژی کمک می‌کند هدف هر اقدام روشن باشد.
آزمایش BRAF ملانوما
آزمایش مولکولی تومور برای یافتن تغییراتی است که ممکن است انتخاب دارو را تغییر دهند؛ با آزمایش ارثی خانواده یکی نیست. BRAF V600E و V600K از تغییرات مهم‌اند. BRAF منفی به معنی بی‌درمانی نیست؛ نیاز به پنل گسترده یا NGS به مرحله و سؤال درمانی وابسته است.
آزمایش ژنتیک تومور ملانوما
آزمایش مولکولی تومور برای یافتن تغییراتی است که ممکن است انتخاب دارو را تغییر دهند؛ با آزمایش ارثی خانواده یکی نیست. BRAF V600E و V600K از تغییرات مهم‌اند. BRAF منفی به معنی بی‌درمانی نیست؛ نیاز به پنل گسترده یا NGS به مرحله و سؤال درمانی وابسته است.
حاشیه جراحی ملانوما
حاشیه جراحی فاصله بافت سالمی است که اطراف محل ملانوما برداشته می‌شود. مقدار آن بر اساس درجا یا مهاجم بودن، ضخامت و محل و امکان جراحی تعیین می‌شود. برای همه بیماران یک اندازه ثابت مناسب نیست و از روی عکس نمی‌توان آن را انتخاب کرد.
برای ملانوما چه مقدار حاشیه برداشته می شود؟
حاشیه جراحی فاصله بافت سالمی است که اطراف محل ملانوما برداشته می‌شود. مقدار آن بر اساس درجا یا مهاجم بودن، ضخامت و محل و امکان جراحی تعیین می‌شود. برای همه بیماران یک اندازه ثابت مناسب نیست و از روی عکس نمی‌توان آن را انتخاب کرد.
ایمونوتراپی ملانوما چگونه عمل می کند؟
مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
درمان سلولی ملانوما
درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند.
ویروس درمانی ملانوما
درمان داخل ضایعه مستقیماً در برخی تومورهای قابل دسترس تزریق می‌شود. T-VEC یک ویروس درمانی برای شرایط منتخب است و با داروی عمومی قابل تعویض نیست؛ تعداد و محل ضایعات و وسعت بیماری در انتخاب اثر دارند.
درمان داخل ضایعه ملانوما
درمان داخل ضایعه مستقیماً در برخی تومورهای قابل دسترس تزریق می‌شود. T-VEC یک ویروس درمانی برای شرایط منتخب است و با داروی عمومی قابل تعویض نیست؛ تعداد و محل ضایعات و وسعت بیماری در انتخاب اثر دارند.
درمان ملانوما مقاوم به ایمونوتراپی
مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
حاشیه جراحی ملانوما بر چه اساسی انتخاب می‌شود
حاشیه جراحی فاصله بافت سالمی است که اطراف محل ملانوما برداشته می‌شود. مقدار آن بر اساس درجا یا مهاجم بودن، ضخامت و محل و امکان جراحی تعیین می‌شود. برای همه بیماران یک اندازه ثابت مناسب نیست و از روی عکس نمی‌توان آن را انتخاب کرد.
ایپیلیموماب در ترکیب درمان ملانوما
ایپیلیموماب ضد CTLA-4 است و در بعضی شرایط به‌تنهایی یا در ترکیب با داروی دیگر بررسی می‌شود. ترکیب ممکن است احتمال و نوع عوارض را تغییر دهد. درباره هدف درمان، پایش و علامت‌هایی که باید فوری گزارش شوند با تیم درمان گفت‌وگو کنید.
تست جهش BRAF قبل از انتخاب درمان
آزمایش مولکولی تومور برای یافتن تغییراتی است که ممکن است انتخاب دارو را تغییر دهند؛ با آزمایش ارثی خانواده یکی نیست. BRAF V600E و V600K از تغییرات مهم‌اند. BRAF منفی به معنی بی‌درمانی نیست؛ نیاز به پنل گسترده یا NGS به مرحله و سؤال درمانی وابسته است.
لیفیلوسل و درمان سلولی ملانوما
درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند.
درمان داخل ضایعه برای ملانوما
درمان داخل ضایعه مستقیماً در برخی تومورهای قابل دسترس تزریق می‌شود. T-VEC یک ویروس درمانی برای شرایط منتخب است و با داروی عمومی قابل تعویض نیست؛ تعداد و محل ضایعات و وسعت بیماری در انتخاب اثر دارند.
عوارض ایمنی درمان‌های ملانوما و گزارش به تیم درمان
مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
مطالعه بیشتر: NCI: درمان ملانومای پوستی؛ NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما؛ AAD: راهنمای ملانوما؛ NCI: خواندن گزارش پاتولوژی؛ FDA: تأیید شتاب‌یافته لیفیلوسل.
جراحی در بیماری محدود چه جایگاهی دارد؟
برداشت با حاشیه مناسب پایه درمان بسیاری از ملانوماهای موضعی است. حاشیه بر اساس نوع و عمق و شرایط محل انتخاب می‌شود. برداشت تشخیصی اولیه با برداشت درمانی نهایی یکسان نیست؛ حتی پس از خارج شدن ظاهر ضایعه، ممکن است جراحی تکمیلی لازم باشد. ترمیم با توجه به عملکرد و نتیجه ظاهری برنامه‌ریزی می‌شود.
در بعضی ملانوماهای درجا و محل‌های حساس، روش‌های کنترل حاشیه یا برداشت مرحله‌ای می‌توانند مطرح شوند. این انتخاب تخصصی است و نباید هر روش زیبایی را معادل آن معرفی کرد. هدف نخست کنترل بیماری با حفظ اطلاعات لازم است؛ بحث درباره اسکار و ترمیم در همین چارچوب انجام می‌شود.
جراحی در بیماری محدود چه جایگاهی دارد؟
جراحی ملانوما
برداشت وسیع پس از بیوپسی، حاشیه درمانی متناسب با ضخامت و محل تومور ایجاد می‌کند. جراحی مرحله‌ای یا موهس برای برخی ملانوماهای درجا، به‌خصوص لنتیگو مالیگنا در ناحیه محدود، مطرح است؛ لیزر جای بررسی بافت و جراحی لازم را نمی‌گیرد و بازسازی پس از روشن‌شدن برداشت برنامه‌ریزی می‌شود.
جراحی لنتیگو مالیگنا
لنتیگو مالیگنا نوعی ملانوما درجا است که اغلب در پوست آسیب‌دیده از آفتاب دیده می‌شود و حدود آن ممکن است مبهم باشد. جراحی با ارزیابی مناسب حاشیه پایه درمان است؛ در محل‌های حساس روش مرحله‌ای تخصصی ممکن است انتخاب شود.
جراحی موس ملانوما درجا
موهس یا روش مرحله‌ای کنترل حاشیه برای برخی ملانوماهای درجا، به‌ویژه نوع لنتیگو مالیگنا و محل‌های حساس، بررسی می‌شود. این توصیه را نباید به همه ملانوماهای مهاجم تعمیم داد. نیاز به تجربه و روش مناسب بررسی بافت در تصمیم اثر دارد.
آیا لیزر می تواند جای جراحی ملانوما را بگیرد؟
لیزر جای جراحی استاندارد ملانومای تأییدشده را نمی‌گیرد؛ تخریب می‌تواند بافت قابل بررسی و اطلاعات حاشیه را از بین ببرد. برای بیمارانی که جراحی مناسب نیست، گزینه‌های جایگزین محدود و منتخب با تیم متخصص بررسی می‌شوند.
ایمونوتراپی ضد PD1 در ملانوما
درمان ضد PD-1 یکی از روش‌های ایمونوتراپی است؛ پمبرولیزوماب و نیولوماب از این گروه‌اند. مناسب‌بودن مصرف تنها به نام ملانوما وابسته نیست و مرحله، درمان‌های قبلی و سلامت فرد بررسی می‌شوند. علامت تازه حین درمان باید به تیم درمان گزارش شود.
TIL therapy در ملانوما چیست
درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند.
پرتودرمانی در بعضی شرایط ملانوما
امکان درمان یا کنترل ملانوما به مرحله و شرایط فرد وابسته است. پرتودرمانی برای موقعیت‌های منتخب، از جمله کنترل بعضی درگیری‌ها یا علائم، مطرح می‌شود؛ تصمیم هماهنگ پوست، جراحی و انکولوژی کمک می‌کند هدف هر اقدام روشن باشد.
مطالعه بیشتر: AAD: راهنمای ملانوما؛ NCI: درمان ملانومای پوستی؛ NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما؛ FDA: تأیید شتاب‌یافته لیفیلوسل.
غده لنفاوی نگهبان چه ارتباطی با درمان دارد؟
نمونه‌برداری غده نگهبان در موارد انتخاب‌شده اطلاعات مرحله‌بندی فراهم می‌کند و می‌تواند تصمیم درباره درمان بعدی را تغییر دهد. مثبت شدن آن به معنی یک دستور خودکار برای برداشتن همه غدد نیست. در بعضی بیماران، پایش دقیق با سونوگرافی و برنامه تخصصی جایگاه دارد. امکان پیگیری منظم نیز در انتخاب اهمیت دارد.
تورم غده یا علامت جدید باید جداگانه بررسی شود. نتیجه منفی غده نگهبان خطر را صفر نمی‌کند و پایان پیگیری نیست. از تیم درمان بخواهید نقش این بررسی در پرونده شما و اثر احتمالی نتیجه بر تصمیم دارویی را توضیح دهد.
غده لنفاوی نگهبان چه ارتباطی با درمان دارد؟
درمان ملانوما چشمی با نوع پوستی فرق دارد؟
ملانومای چشمی یا یووه‌آل از نظر ویژگی‌های مولکولی و درمان با ملانومای پوستی تفاوت دارد. نسخه درمان نوع پوستی را نباید به نوع چشمی تعمیم داد؛ ارزیابی چشم و تیم مربوط لازم است.
آزمایش BRAF چه تاثیری بر درمان ملانوما دارد؟
وجود جهش مناسب BRAF، به‌ویژه V600، می‌تواند راه استفاده از ترکیب مهارکننده BRAF و MEK را باز کند. مثبت‌بودن به معنی تنها گزینه یا مناسب‌بودن خودکار این درمان نیست. مرحله، سرعت بیماری، سلامت فرد و گزینه‌های ایمونوتراپی نیز در انتخاب اثر دارند.
درمان هدفمند با ایمونوتراپی چه تفاوتی دارد؟
درمان هدفمند مسیر مولکولی مشخص تومور، مانند BRAF و MEK، را مهار می‌کند؛ ایمونوتراپی روی پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد. معیار انتخاب، سرعت و دوام پاسخ و عوارض متفاوت‌اند. نتیجه BRAF تنها بخشی از تصمیم است و توالی درمان برای هر فرد جداگانه بررسی می‌شود.
درمان TIL برای چه بیمارانی مطرح است؟
درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند.
درمان ملانوما درجا با ملانوما مهاجم فرق دارد
در ملانوما درجا، هدف اصلی برداشت کامل ضایعه محدود به اپیدرم است. در ملانومای مهاجم، ضخامت، اولسراسیون و احتمال درگیری غدد یا انتشار بر حاشیه جراحی و بررسی‌های تکمیلی اثر دارند. یک برنامه ثابت برای هر دو گروه مناسب نیست.
درمان نئوادجوانت ملانوما یعنی چه
درمان نئوادجوانت پیش از جراحی برنامه‌ریزی‌شده برای شرایط منتخب داده می‌شود. هدف و زمان ارزیابی پاسخ و جراحی باید از ابتدا مشخص باشند. این راهبرد برای همه مراحل یا هر ضایعه قابل برداشت یکسان نیست و در تیم چندتخصصی انتخاب می‌شود.
مطالعه بیشتر: NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما؛ NCI: درمان ملانومای پوستی؛ FDA: تأیید شتاب‌یافته لیفیلوسل؛ AAD: راهنمای ملانوما.
درمان کمکی و درمان پیش از جراحی
درمان کمکی یا ادجوانت پس از برداشت، برای برخی بیماران با خطر بالاتر عود مطرح می‌شود. نبود توده قابل مشاهده به معنی بی‌فایده بودن این بحث نیست؛ هدف کاهش خطر بازگشت است. در مقابل، همه بیماران مراحل اولیه به دارو نیاز ندارند و باید سود احتمالی در کنار عوارض سنجیده شود.
در بیماری قابل جراحیِ انتخاب‌شده، درمان پیش از جراحی یا نئوادجوانت نیز ممکن است در تصمیم تیم تخصصی مطرح باشد. انتخاب بیمار و زمان جراحی اهمیت دارد. نباید یک نتیجه پژوهشی یا عنوان جدید را برای هر ملانوما، بدون توجه به مرحله و امکانات درمان، توصیه کرد.
درمان کمکی و درمان پیش از جراحی
ایمونوتراپی قبل از جراحی ملانوما چیست؟
درمان کمکی پس از جراحی برای کاهش خطر برگشت در بعضی مرحله‌ها مطرح می‌شود؛ درمان نئوادجوانت پیش از جراحی در برنامه منتخب انجام می‌شود. امکان جراحی، مرحله و شواهد مربوط به همان رژیم تعیین‌کننده‌اند؛ هر بیمار پس از برداشت خال به این درمان‌ها نیاز ندارد.
درمان ملانوما با همکاری پوست جراحی و انکولوژی
پوست و پاتولوژی تشخیص و ویژگی‌های نمونه را روشن می‌کنند؛ جراحی امکان برداشت و بازسازی و انکولوژی نیاز به درمان دارویی را بررسی می‌کنند. بر اساس مرحله ممکن است سایر تخصص‌ها نیز لازم شوند. بهتر است گزارش‌ها و هدف هر اقدام در برنامه مشترک مشخص باشند.
مطالعه بیشتر: NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما؛ AAD: راهنمای ملانوما؛ NCI: درمان ملانومای پوستی.
ایمونوتراپی چگونه کار می‌کند؟
داروهایی مانند پمبرولیزوماب و نیوولوماب مسیرهای مهار پاسخ ایمنی را هدف می‌گیرند. در بعضی شرایط ترکیب‌هایی مانند نیوولوماب با ایپیلیموماب یا رلاتلیماب مطرح می‌شوند. ترکیب بیشتر الزاماً برای همه بهتر نیست؛ احتمال پاسخ، بار بیماری، شرایط بیمار و خطر عوارض در انتخاب دخالت دارند.
عوارض می‌توانند ناشی از التهاب اندام‌های سالم باشند، از جمله پوست، روده، کبد، ریه یا غدد درون‌ریز. اسهال قابل توجه، تنگی نفس، زردی یا ضعف غیرمعمول باید به تیم درمان اطلاع داده شود. مصرف خودسرانه کورتون یا قطع و شروع دارو بدون هماهنگی مناسب نیست؛ بعضی عوارض ممکن است پس از پایان درمان هم دیده شوند.
درمان هدفمند و آزمایش BRAF
اگر تومور تغییر مناسب BRAF داشته باشد، ترکیب مهارکننده BRAF و MEK می‌تواند در شرایط مربوط گزینه باشد. نمونه‌ها شامل دابرافنیب با ترامتینیب یا انکورافنیب با بینیمتینیب‌اند. این درمان با ایمونوتراپی یکی نیست. نتیجه آزمایش تومور، مرحله و هدف درمان تعیین می‌کنند کدام روش یا ترتیب مطرح شود.
نیاز به پاسخ سریع، بیماری‌های همراه، درمان‌های قبلی و تحمل بیمار در تصمیم نقش دارند. تب، تغییرهای پوستی و عوارض دیگر باید طبق برنامه پایش شوند. مثبت بودن BRAF تضمین پاسخ دائمی نیست و منفی بودن آن به معنی نداشتن گزینه درمانی نیست.
درمان هدفمند و آزمایش BRAF
| اصطلاح | معنی و کاربرد برای بیمار |
|---|---|
| BRAF MEK inhibitor treatment melanoma | وجود جهش مناسب BRAF، به‌ویژه V600، می‌تواند راه استفاده از ترکیب مهارکننده BRAF و MEK را باز کند. مثبت‌بودن به معنی تنها گزینه یا مناسب‌بودن خودکار این درمان نیست. مرحله، سرعت بیماری، سلامت فرد و گزینه‌های ایمونوتراپی نیز در انتخاب اثر دارند. |
درمان هدفمند ملانوما
درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند.
مقاومت درمان هدفمند ملانوما
مقاومت یعنی تومور با وجود درمان هدفمند دوباره رشد یا پیشرفت کرده است. باید با بررسی پاسخ واقعی و ویژگی‌های بیماری تأیید شود؛ یک علامت به‌تنهایی کافی نیست. تیم درمان گزینه‌های بعدی و توالی درمان را بررسی می‌کند و افزودن خودسرانه دارو مناسب نیست.
ملانوما BRAF منفی هم درمان هدفمند دارد؟
BRAF منفی یعنی جهش هدف مورد بررسی در نمونه پیدا نشده است؛ به معنی بی‌درمانی نیست. ایمونوتراپی و درمان‌های دیگر بر اساس مرحله مطرح‌اند. در بعضی تومورها بررسی تغییرات دیگری مانند KIT ممکن است گزینه منتخب ایجاد کند، ولی همه موارد BRAF منفی درمان هدفمند یکسان ندارند.
درمان هدفمند برای ملانوما BRAF مثبت
وجود جهش مناسب BRAF، به‌ویژه V600، می‌تواند راه استفاده از ترکیب مهارکننده BRAF و MEK را باز کند. مثبت‌بودن به معنی تنها گزینه یا مناسب‌بودن خودکار این درمان نیست. مرحله، سرعت بیماری، سلامت فرد و گزینه‌های ایمونوتراپی نیز در انتخاب اثر دارند.
مطالعه بیشتر: NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما؛ NCI: درمان ملانومای پوستی.
درمان‌های جدید چه جایگاهی دارند؟
سلول‌درمانی با لنفوسیت‌های نفوذکننده به تومور، از جمله لیفیلوسل با نام AMTAGVI، در آمریکا برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک و دریافت قبلی آنتی‌بادی مهارکننده PD-1، تأیید تسریع‌شده دارد. در افراد دارای BRAF V600 مثبت، شرط درمان قبلی هدفمند نیز در اندیکاسیون ذکر شده است. این درمان به مرکز دارای امکانات ویژه و انتخاب دقیق بیمار نیاز دارد.
در ۶ اوت ۲۰۲۶، FDA آمریکا برای Tudriqev با نام علمی vusolimogene oderparepvec-wtpg همراه نیوولوماب تأیید تسریع‌شده صادر کرد؛ اندیکاسیون آن بزرگسالان با ملانومای پوستی پیشرفته غیرقابل جراحی است که بیماری پس از رژیم مبتنی بر مهار PD-1 پیشرفت کرده است. این درمان ویروسی انکولیتیک است و تأیید تسریع‌شده به معنی نیاز به تأیید سود بالینی در مطالعه تکمیلی است.
این موارد بیان وضعیت مجوز آمریکا هستند و دسترسی یا پوشش هزینه در ایران را ثابت نمی‌کنند. برای ارزیابی یک گزینه جدید، باید امکان تأمین قانونی، مرکز مناسب، اندیکاسیون، خطر و درمان‌های در دسترس بررسی شوند. عنوان «جدیدترین درمان» به‌تنهایی دلیل انتخاب نیست.
درمان‌های جدید چه جایگاهی دارند؟
درمان های جدید ملانوما در سال ۲۰۲۶ چیست؟
در ۶ اوت ۲۰۲۶، FDA درمان ترکیبی vusolimogene oderparepvec-wtpg با نام Tudriqev و نیولوماب را برای بزرگسالان منتخب با ملانومای پوستی پیشرفته پس از پیشرفت در درمان ضد PD1 به‌صورت شتاب‌یافته تأیید کرد. نام RP1 نام توسعه این ویروس بود؛ این تأیید به معنی مناسب‌بودن برای همه یا دسترسی در ایران نیست.
آیا درمان های جدید ملانوما در ایران در دسترس هستند؟
دسترسی به درمان جدید باید با تیم انکولوژی، مرکز ارائه‌دهنده و مقررات و تأمین دارو در زمان تصمیم بررسی شود. تأیید خارجی یا خبر پژوهشی، عرضه در ایران را ثابت نمی‌کند؛ برنامه عملی را بر پایه گزینه واقعاً قابل دسترس همان بیمار تنظیم کنید.
مطالعه بیشتر: FDA: تأیید شتاب‌یافته درمان ترکیبی Tudriqev؛ NCI: درمان ملانومای پوستی.
پرتودرمانی، درمان‌های موضعی و کارآزمایی
پرتودرمانی ممکن است در شرایط انتخاب‌شده برای کنترل موضعی یا کاهش علائم کاربرد داشته باشد. درمان داخل ضایعه یا راهکارهای دیگر نیز به محل و نوع درگیری وابسته‌اند. این روش‌ها جایگزین خودکار جراحی یا درمان سیستمیک نیستند. ورود به کارآزمایی مناسب نیز می‌تواند برای بعضی بیماران مطرح شود و نیاز به معیارهای ورود و رضایت آگاهانه دارد.
پیگیری و گفت‌وگو با تیم درمان
ارزیابی پاسخ ممکن است به معاینه و تصویربرداری و آزمایش‌های متناسب نیاز داشته باشد. در برنامه پیگیری، عوارض، کیفیت زندگی و خطر ضایعه جدید نیز اهمیت دارند. درباره زمان ارزیابی، نشانه‌های نیازمند تماس فوری و برنامه در صورت عدم پاسخ سؤال کنید. حفظ ارتباط منظم با تیم درمان بخشی از درمان است.
برای جلسه مشاوره، گزارش پاتولوژی، مرحله اعلام‌شده، نتایج مولکولی، درمان‌های قبلی و فهرست داروها را همراه داشته باشید. در ارزیابی پوستی می‌توان مسیر بررسی ضایعه و ضرورت ارجاع مناسب را روشن کرد؛ درمان دارویی سرطان باید در مرکز و تیم تخصصی مرتبط برنامه‌ریزی شود.
درخواست مشاوره پوستی و تعیین مسیر بررسی با دکتر شاهوردی
تصاویر یا نمودار درمان، پاسخ یا نتیجه فردی را پیش‌بینی نمی‌کنند. انتخاب مناسب بر اساس پرونده کامل انجام می‌شود.
برای هماهنگی وقت: ۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ | ۰۹۱۰۴۰۴۱۰۴۹
پیگیری و گفت‌وگو با تیم درمان
ترمیم بعد از جراحی سرطان پوست
برداشت وسیع پس از بیوپسی، حاشیه درمانی متناسب با ضخامت و محل تومور ایجاد می‌کند. جراحی مرحله‌ای یا موهس برای برخی ملانوماهای درجا، به‌خصوص لنتیگو مالیگنا در ناحیه محدود، مطرح است؛ لیزر جای بررسی بافت و جراحی لازم را نمی‌گیرد و بازسازی پس از روشن‌شدن برداشت برنامه‌ریزی می‌شود.
چرا بعد از برداشتن خال دوباره باید جراحی شود؟
برداشت اولیه ممکن است هدف تشخیصی داشته و حاشیه درمانی کافی نداشته باشد. پس از تأیید ملانوما، برداشت وسیع‌تر برای رسیدن به حاشیه مناسب بر اساس ضخامت و نوع انجام می‌شود. خوب‌شدن زخم یا نبود خال قابل مشاهده این نیاز را خودکار حذف نمی‌کند.
درمان کمکی ملانوما بعد از جراحی چه زمانی لازم است؟
درمان کمکی پس از جراحی برای کاهش خطر برگشت در بعضی مرحله‌ها مطرح می‌شود؛ درمان نئوادجوانت پیش از جراحی در برنامه منتخب انجام می‌شود. امکان جراحی، مرحله و شواهد مربوط به همان رژیم تعیین‌کننده‌اند؛ هر بیمار پس از برداشت خال به این درمان‌ها نیاز ندارد.
برداشت وسیع ملانوما بعد از بیوپسی
برداشت وسیع پس از بیوپسی، حاشیه درمانی متناسب با ضخامت و محل تومور ایجاد می‌کند. جراحی مرحله‌ای یا موهس برای برخی ملانوماهای درجا، به‌خصوص لنتیگو مالیگنا در ناحیه محدود، مطرح است؛ لیزر جای بررسی بافت و جراحی لازم را نمی‌گیرد و بازسازی پس از روشن‌شدن برداشت برنامه‌ریزی می‌شود.
درمان کمکی ملانوما پس از جراحی
درمان ادجوانت یا کمکی پس از جراحی با هدف کاهش خطر عود برای بیماران منتخب مطرح می‌شود. نیاز به آن به مرحله، خطر عود، یافته مولکولی و سلامت فرد وابسته است؛ همه بیماران پس از برداشت ملانوما به دارو نیاز ندارند.
مطالعه بیشتر: AAD: راهنمای ملانوما؛ NCI: درمان ملانومای پوستی؛ NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما.
مطالعه مرتبط
- راهنمای ملانوما
- پاتولوژی و مرحله‌بندی ملانوما
- ملانومای ناخن
- ملانومای آکرال
- ملانومای بیرنگ
- پیگیری پس از سرطان پوست
- ارزیابی ضایعه مشکوک در تهران
نکات دکتر شاهوردی
پیش از انتخاب درمان، مرحله بیماری، نتیجه جراحی و آزمایش‌های مرتبط را روشن کنید. نام دارو به‌تنهایی نشان نمی‌دهد آن دارو برای وضعیت شما مناسب است.
اگر درمان دارویی دریافت می‌کنید، راه تماس با تیم و علائمی را که باید فوری گزارش شوند بپرسید. عارضه تازه را برای رسیدن نوبت بعدی پنهان نکنید.
درباره هدف درمان، فایده مورد انتظار و گزینه‌های در دسترس محل درمان گفت‌وگو کنید. تأیید یک دارو در کشور دیگر به‌تنهایی دسترسی یا مناسب‌بودن آن برای شما را ثابت نمی‌کند.
پرسش‌های متداول
آیا هر ملانوما به شیمی‌درمانی نیاز دارد؟
خیر. بسیاری از موارد موضعی با جراحی درمان می‌شوند. در شرایط دارویی، ایمونوتراپی و درمان هدفمند جایگاه مهمی دارند و انتخاب با مرحله و شرایط بیمار انجام می‌شود.
ایمونوتراپی برای همه بی‌خطر است؟
خیر. التهاب اندام‌های سالم می‌تواند جدی باشد و انتخاب و پایش تخصصی لازم است. سابقه بیماری خودایمنی و سایر شرایط باید بررسی شوند.
درمان هدفمند بهتر است یا ایمونوتراپی؟
پاسخ یکسانی وجود ندارد. وضعیت BRAF، سرعت بیماری، هدف درمان، درمان قبلی و خطر عوارض در انتخاب روش و ترتیب آن نقش دارند.
تأیید FDA یعنی دارو در ایران موجود است؟
خیر. مجوز آمریکا با ثبت، تأمین قانونی، دسترسی مرکز و پوشش هزینه در ایران متفاوت است و باید جداگانه بررسی شود.
پس از پایان جراحی، پیگیری لازم است؟
بله. برنامه پیگیری متناسب با مرحله و خطر برای عود، ضایعه جدید و عوارض تعیین می‌شود.
پرسش‌های متداول
دابرافنیب ترامتینیب ملانوما، dabrafenib trametinib: درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند.
انکورافنیب بینیمتینیب ملانوما، encorafenib binimetinib: درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند.
ومورافنیب کوبیمتینیب ملانوما، vemurafenib cobimetinib: درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند.
| اصطلاح | معنی و کاربرد برای بیمار |
|---|---|
| BRAF testing melanoma | آزمایش مولکولی تومور برای یافتن تغییراتی است که ممکن است انتخاب دارو را تغییر دهند؛ با آزمایش ارثی خانواده یکی نیست. BRAF V600E و V600K از تغییرات مهم‌اند. BRAF منفی به معنی بی‌درمانی نیست؛ نیاز به پنل گسترده یا NGS به مرحله و سؤال درمانی وابسته است. |
| BRAF V600E | V600E نوع مشخصی از جهش BRAF در تومور است. گزارش آن ممکن است برای انتخاب داروی هدفمند اهمیت داشته باشد، اما از آزمایش تومور به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که جهش ارثی است یا درمان باید الزاماً فقط هدفمند باشد. |
| BRAF V600K | V600K یکی دیگر از جهش‌های جایگاه V600 در BRAF است. نوع دقیق جهش در تطبیق با شواهد و مجوز داروی هدفمند اهمیت دارد. برنامه درمان علاوه بر جهش به مرحله، درمان قبلی و وضعیت سلامت وابسته است. |
| next generation sequencing | NGS چندین تغییر ژنتیکی تومور را هم‌زمان بررسی می‌کند. انجام آن برای همه ملانوماهای زودرس لازم نیست؛ وقتی نتیجه بتواند انتخاب دارو یا پژوهش درمانی را تغییر دهد، آزمایش مناسب مطرح می‌شود. نوع نمونه، هدف آزمایش و کاربرد نتیجه را پیش از درخواست روشن کنید. |
| immune checkpoint inhibitor | مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی، ترمزهای مشخص پاسخ ایمنی را مهار می‌کنند تا دفاع ضدتومور فعال‌تر شود. آن‌ها با مهارکننده‌های BRAF و MEK یکسان نیستند. نوع دارو و ترکیب بر اساس مرحله و وضعیت فرد انتخاب می‌شود و عوارض ایمنی نیاز به پایش دارند. |
| anti-PD-1 | درمان ضد PD-1 یکی از روش‌های ایمونوتراپی است؛ پمبرولیزوماب و نیولوماب از این گروه‌اند. مناسب‌بودن مصرف تنها به نام ملانوما وابسته نیست و مرحله، درمان‌های قبلی و سلامت فرد بررسی می‌شوند. علامت تازه حین درمان باید به تیم درمان گزارش شود. |
| anti-CTLA-4 | ضد CTLA-4 گروه دیگری از مهارکننده‌های نقطه وارسی ایمنی است که ایپیلیموماب نمونه آن است. ممکن است در بعضی ترکیب‌های درمانی ملانوما استفاده شود. اثر و عوارض آن با ضد PD-1 یکسان نیست؛ ترکیب داروها خودسرانه قابل انتخاب نیست. |
| anti-LAG-3 | ضد LAG-3 نوعی مهار نقطه وارسی ایمنی است؛ رلاتلیماب در ترکیب با نیولوماب برای شرایط مشخص مطرح می‌شود. این نام به معنی مناسب‌بودن برای همه مراحل نیست. تیم انکولوژی بر اساس وضعیت بیماری و سابقه درمان تصمیم می‌گیرد. |
| BRAF inhibitor | مهارکننده BRAF مسیر پیام‌رسانی تومور دارای جهش مناسب BRAF را هدف می‌گیرد. در ملانوما معمولاً ترکیب با مهارکننده MEK برای شرایط منتخب بررسی می‌شود. مصرف دارو بدون بررسی جهش و برنامه انکولوژی مناسب نیست. |
| MEK inhibitor | MEK بخشی از مسیر رشد سلولی پایین‌دست BRAF است. مهارکننده MEK در بعضی ملانوماهای دارای جهش BRAF همراه مهارکننده BRAF استفاده می‌شود. این دارو همان ایمونوتراپی نیست و نتیجه آزمایش، مرحله و وضعیت فرد برای انتخاب لازم‌اند. |
| lifileucel | لیفیلوسل یا lifileucel، درمان سلولی از گروه لنفوسیت‌های نفوذکننده به تومور است و با نام AMTAGVI برای گروه مشخصی از بزرگسالان مبتلا به ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی تأیید شتاب‌یافته FDA دارد. انتخاب فرد و اجرای آن نیاز به برنامه تخصصی دارد. |
| talimogene laherparepvec | درمان داخل ضایعه مستقیماً در برخی تومورهای قابل دسترس تزریق می‌شود. T-VEC یک ویروس درمانی برای شرایط منتخب است و با داروی عمومی قابل تعویض نیست؛ تعداد و محل ضایعات و وسعت بیماری در انتخاب اثر دارند. |
| T-VEC | درمان داخل ضایعه مستقیماً در برخی تومورهای قابل دسترس تزریق می‌شود. T-VEC یک ویروس درمانی برای شرایط منتخب است و با داروی عمومی قابل تعویض نیست؛ تعداد و محل ضایعات و وسعت بیماری در انتخاب اثر دارند. |
| RP1 | در ۶ اوت ۲۰۲۶، FDA درمان ترکیبی vusolimogene oderparepvec-wtpg با نام Tudriqev و نیولوماب را برای بزرگسالان منتخب با ملانومای پوستی پیشرفته پس از پیشرفت در درمان ضد PD1 به‌صورت شتاب‌یافته تأیید کرد. نام RP1 نام توسعه این ویروس بود؛ این تأیید به معنی مناسب‌بودن برای همه یا دسترسی در ایران نیست. |
جهش BRAF
آزمایش مولکولی تومور برای یافتن تغییراتی است که ممکن است انتخاب دارو را تغییر دهند؛ با آزمایش ارثی خانواده یکی نیست. BRAF V600E و V600K از تغییرات مهم‌اند. BRAF منفی به معنی بی‌درمانی نیست؛ نیاز به پنل گسترده یا NGS به مرحله و سؤال درمانی وابسته است.
ملانوما BRAF مثبت
آزمایش مولکولی تومور برای یافتن تغییراتی است که ممکن است انتخاب دارو را تغییر دهند؛ با آزمایش ارثی خانواده یکی نیست. BRAF V600E و V600K از تغییرات مهم‌اند. BRAF منفی به معنی بی‌درمانی نیست؛ نیاز به پنل گسترده یا NGS به مرحله و سؤال درمانی وابسته است.
ملانوما BRAF منفی
BRAF منفی یعنی جهش هدف مورد بررسی در نمونه پیدا نشده است؛ به معنی بی‌درمانی نیست. ایمونوتراپی و درمان‌های دیگر بر اساس مرحله مطرح‌اند. در بعضی تومورها بررسی تغییرات دیگری مانند KIT ممکن است گزینه منتخب ایجاد کند، ولی همه موارد BRAF منفی درمان هدفمند یکسان ندارند.
جهش NRAS ملانوما
جهش NRAS یکی از تغییرات مولکولی ممکن در ملانوماست و با جهش BRAF یکسان نیست. مثبت‌شدن آن به معنی مناسب‌بودن مهارکننده BRAF نیست. اطلاعات مولکولی باید همراه گزینه‌های درمان استاندارد و در صورت لزوم کارآزمایی بالینی بررسی شود.
جهش KIT ملانوما
در بعضی ملانوماها، تغییرات KIT می‌توانند در بررسی گزینه‌های دارویی منتخب اهمیت داشته باشند. هر نتیجه KIT یا هر ملانومای آکرال به معنی مناسب‌بودن یک داروی هدفمند نیست؛ نوع تغییر و شواهد مربوط باید توسط انکولوژی بررسی شوند.
آیا همه بیماران ملانوما نیاز به NGS دارند؟
NGS چندین تغییر ژنتیکی تومور را هم‌زمان بررسی می‌کند. انجام آن برای همه ملانوماهای زودرس لازم نیست؛ وقتی نتیجه بتواند انتخاب دارو یا پژوهش درمانی را تغییر دهد، آزمایش مناسب مطرح می‌شود. نوع نمونه، هدف آزمایش و کاربرد نتیجه را پیش از درخواست روشن کنید.
پمبرولیزوماب ملانوما
مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
نیولوماب ملانوما
مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
ایپیلیموماب ملانوما
ایپیلیموماب ضد CTLA-4 است و در بعضی شرایط به‌تنهایی یا در ترکیب با داروی دیگر بررسی می‌شود. ترکیب ممکن است احتمال و نوع عوارض را تغییر دهد. درباره هدف درمان، پایش و علامت‌هایی که باید فوری گزارش شوند با تیم درمان گفت‌وگو کنید.
رلاتلیماب ملانوما
رلاتلیماب LAG-3 و نیولوماب PD-1 را هدف می‌گیرند و ترکیب آن‌ها در ملانومای منتخب استفاده می‌شود. انتخاب باید با وضعیت مرحله، درمان قبلی و بیماری‌های همراه هماهنگ باشد. مصرف ترکیبی به معنی حذف خطر عوارض ایمنی یا تضمین پاسخ نیست.
تب در مصرف دابرافنیب و ترامتینیب مهم است؟
بله؛ تب هنگام مصرف دابرافنیب و ترامتینیب ممکن است جدی باشد. برای تب ۳۸ درجه سانتی‌گراد یا بیشتر، برچسب دارو توقف موقت دابرافنیب و در مصرف ترکیبی، ترامتینیب را توصیه می‌کند. فوراً با تیم درمان تماس بگیرید و برنامه کتبی آن‌ها را اجرا کنید. لرز شدید، کم‌آبی، سرگیجه یا غش نیاز به ارزیابی فوری دارند؛ شروع دوباره دارو باید با دستور تیم باشد.
لایفیلوسل ملانوما
درمان TIL از سلول‌های ایمنی موجود در تومور استفاده می‌کند و به مرکز مجهز و برنامه تخصصی نیاز دارد. لیفیلوسل با نام Amtagvi برای گروه مشخصی از بزرگسالان با ملانومای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک پس از درمان‌های قبلی، تأیید شتاب‌یافته FDA دارد؛ مناسب‌بودن و دسترسی فردی باید بررسی شوند.
نیولوماب و پمبرولیزوماب در ملانوما
مهارکننده‌های نقاط کنترل ایمنی مانند داروهای ضد PD1، ضد CTLA4 یا ضد LAG3 به فعال‌ماندن پاسخ ایمنی علیه تومور کمک می‌کنند. پمبرولیزوماب، نیولوماب، ایپیلیموماب و ترکیب رلاتلیماب–نیولوماب جایگاه‌های مشخص دارند؛ التهاب اندام‌ها ممکن است رخ دهد و عارضه تازه باید گزارش شود.
رلاتلیماب و نیولوماب برای ملانوما
رلاتلیماب LAG-3 و نیولوماب PD-1 را هدف می‌گیرند و ترکیب آن‌ها در ملانومای منتخب استفاده می‌شود. انتخاب باید با وضعیت مرحله، درمان قبلی و بیماری‌های همراه هماهنگ باشد. مصرف ترکیبی به معنی حذف خطر عوارض ایمنی یا تضمین پاسخ نیست.
دابرافنیب و ترامتینیب در ملانوما
درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند.
انکورافنیب و بینیمتینیب در ملانوما
درمان هدفمند مسیرهای تغییرکرده تومور را مهار می‌کند. ترکیب‌های BRAF و MEK مانند دابرافنیب–ترامتینیب، انکورافنیب–بینیمتینیب یا ومورافنیب–کوبیمتینیب برای شرایط و جهش‌های مشخص مطرح‌اند؛ با ایمونوتراپی که بر پاسخ ایمنی اثر می‌گذارد یکسان نیستند.
ملانوما BRAF منفی چه گزینه‌هایی دارد
BRAF منفی یعنی جهش هدف مورد بررسی در نمونه پیدا نشده است؛ به معنی بی‌درمانی نیست. ایمونوتراپی و درمان‌های دیگر بر اساس مرحله مطرح‌اند. در بعضی تومورها بررسی تغییرات دیگری مانند KIT ممکن است گزینه منتخب ایجاد کند، ولی همه موارد BRAF منفی درمان هدفمند یکسان ندارند.
مطالعه بیشتر: NCI: پاتولوژی، مرحله و درمان ملانوما؛ NCI: درمان ملانومای پوستی؛ DailyMed: برچسب دارویی دابرافنیب و هشدار تب؛ FDA: تأیید شتاب‌یافته لیفیلوسل؛ FDA: تأیید شتاب‌یافته درمان ترکیبی Tudriqev.
منابع علمی
بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟
ذخیرهسازی اختیاری است و فقط در همین مرورگر انجام می‌شود؛ بدون حساب کاربری و بدون ارسال فهرست به سایت. روی دستگاه مشترک، دیگران هم می‌توانند فهرست را ببینند. با پاکشدن دادههای مرورگر، فهرست از بین میرود.
مطالب ذخیرهشدهٔ من
هنوز مطلبی ذخیره نکردهاید. کنار راهنماهای پیشنهادی، «برای بعد نگه دار» را انتخاب کنید.
همهٔ مطالب ذخیرهشده از این مرورگر حذف شوند؟
حالا دوست دارید چه چیزی روشن‌تر شود؟
انتخاب شما فقط ترتیب پیشنهادها را عوض می‌کند؛ برنامهٔ درمانی نیست.
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.