پرش به محتوای اصلی
متخصص پوست، مو و زیبایی
۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ @drshahverdii
خانه/مقالات/بیماری‌های پوستی
بیماری‌های پوستی

داروهای موضعی آکنه؛ بنزوئیل پراکسید، رتینوئید و آزلائیک اسید

مواد موضعی ضدجوش، بنزوئیل پراکسید، رتینوئید و آزلائیک اسید؛ نقش هر ماده، محدودیت بارداری و عوارض قابل پیگیری.

پاسخ کوتاه

داروهای موضعی روی بخش‌های متفاوت روند آکنه اثر می‌گذارند. انتخاب و ترکیب آن‌ها به نوع ضایعه، تحمل پوست و شرایط فردی وابسته است؛ قوی‌تر بودن همیشه به معنی مناسب‌تر بودن نیست.

تصویر آموزشی شش شکل ضایعه شامل سرسیاه، سرسفید، جوش قرمز، چرکی، عمقی و لک صاف پس از التهاب
تصویر آموزشی شکل‌های متفاوت ضایعات پوست؛ مقایسه ظاهر به شناخت واژه‌ها کمک می‌کند و جای معاینه را نمی‌گیرد.

چرا نام ماده فعال مهم‌تر از نام تجاری است؟

دو محصول با نام تجاری متفاوت ممکن است ماده فعال مشابهی داشته باشند، و دو محصول با عنوان «ضدجوش» ممکن است کاملاً متفاوت باشند. شکل فرآورده، ترکیبات همراه و تحمل پوست نیز اهمیت دارند. این مقاله فهرست خرید یا رتبه‌بندی برندها نیست.

راهنمای AAD گزینه‌های موضعی و ترکیب سازوکارها را توضیح می‌دهد. پزشک بر اساس کومدون، التهاب، شدت و خطر اسکار تصمیم می‌گیرد درمان موضعی کافی است یا بررسی گزینه دیگری لازم می‌شود.

بنزوئیل پراکسید چه نقشی دارد؟

بنزوئیل پراکسید یکی از مواد شناخته‌شده در درمان آکنه است و در بعضی برنامه‌ها کنار درمان‌های دیگر به کار می‌رود. می‌تواند خشکی و تحریک ایجاد کند و بافت یا پارچه را بی‌رنگ کند. مناسب‌بودن آن برای هر فرد باید در زمینه برنامه کلی بررسی شود.

نقش آن در برنامه‌های دارای آنتی‌بیوتیک، به موضوع مقاومت میکروبی نیز مرتبط است. مقدار، دفعات و مدت مصرف باید از دستور درمانگر یا راهنمای فرآورده متناسب با همان فرد پیروی کند؛ این مقاله دستور مصرف شخصی نمی‌دهد.

رتینوئید موضعی و جوش‌های کومدونی

رتینوئیدهایی مانند آداپالن یا ترتینوئین بر روند انسداد فولیکول اثر می‌گذارند و در درمان برخی انواع آکنه مطرح می‌شوند. تحریک، خشکی و حساسیت می‌تواند تحمل درمان را محدود کند؛ شروع هم‌زمان چند لایه‌بردار راه‌حل عمومی نیست.

رتینوئید موضعی در بارداری یا هنگام اقدام به آن نباید استفاده شود. برای انتخاب جایگزین، نام دقیق ماده و محصول را با پزشک مرور کنید. راهنمای AAD بارداری این محدودیت را توضیح می‌دهد. با مشاهده نام «رتینول»، «رتینوئید» یا یک داروی تجویزی، خودسرانه برنامه درمان را به دیگری توصیه نکنید و احتمال بارداری را زود مطرح کنید.

آزلائیک اسید و سایر مواد

آزلائیک اسید در برخی برنامه‌های آکنه و لک پس از التهاب مطرح می‌شود؛ اثر و تحمل برای همه یکسان نیست. سالیسیلیک اسید یا فرآورده‌های دیگر هم ممکن است بر اساس شرایط در مراقبت یا درمان به کار روند. وجود یک ماده در محصول به‌تنهایی اثربخشی و مناسب‌بودن آن را ثابت نمی‌کند.

سوزش، خارش و قرمزی ممکن است با چند گروه رخ دهد. اطلاعات درباره ماده فعال، غلظت محصول خریداری‌شده و سایر محصولات را به درمانگر نشان دهید، بدون اینکه از یک جدول عمومی نتیجه بگیرید چه نسخه‌ای برای شما بهترین است.

تصویر آموزشی سه پایه مراقبت پوست شامل شوینده ملایم، مرطوب‌کننده و محافظت از آفتاب
مراقبت ساده و قابل ادامه می‌تواند کنار درمان قرار بگیرد. انتخاب دارو و سازگاری محصولات به شرایط پوست بستگی دارد.

آنتی‌بیوتیک موضعی را تنها مصرف کنیم؟

مصرف آنتی‌بیوتیک نیاز به برنامه مشخص دارد. NICE مصرف تنها آنتی‌بیوتیک موضعی یا خوراکی و نیز ترکیب هم‌زمان آنتی‌بیوتیک موضعی با خوراکی را توصیه نمی‌کند. این مسئله دلیل مهمی برای مصرف‌نکردن باقی‌مانده نسخه دیگران است.

چند نام تجاری ممکن است در عمل آنتی‌بیوتیک مشابهی داشته باشند. پزشک باید بداند چه دارویی، از چه زمانی و با چه درمانی مصرف می‌کنید. ادامه طولانی بدون بازبینی، تصمیم مناسبی برای همه نیست.

خشکی معمول را از عارضه مهم جدا کنیم

خشکی خفیف ممکن است در بعضی برنامه‌ها رخ دهد، اما تورم شدید، تاول، درد قابل توجه، تنگی نفس یا واکنش سریع گسترده را نباید نشانه طبیعی اثر دارو دانست. علائم خطر به بررسی فوری نیاز دارند.

در تحریک ماندگار، برای بازبینی برنامه تماس بگیرید. مرطوب‌کننده و محافظت در برابر آفتاب می‌توانند در تحمل بعضی درمان‌ها نقش داشته باشند، ولی قرار نیست یک محصول مراقبتی هر عارضه‌ای را پنهان کند.

چه وقت پاسخ را ارزیابی کنیم؟

تغییر پی‌درپی دارو پیش از زمان مناسب می‌تواند ارزیابی اثر را دشوار کند. طبق NICE پاسخ قابل‌مشاهده اغلب چند هفته زمان می‌برد و بازبینی بسیاری از برنامه‌های اولیه حدود دوازده هفته است؛ عارضه مهم، بدترشدن سریع و اسکار تازه زودتر بررسی می‌شوند.

برای روشن‌شدن ماده مناسب، تحمل پوست و زمان پیگیری از مسیر رسمی ویزیت دکتر شاهوردی هماهنگ کنید. هدف برنامه، کاهش ضایعات تازه و پیشگیری از آسیب است؛ نتیجه فردی پیش از معاینه قابل تضمین نیست.

داروهای موضعی دیگر؛ نام مشابه به معنی داروی مشابه نیست

تری‌فاروتن، ماده فعال آکلیف، و تازاروتن از رتینوئیدهای موضعی‌اند و با آداپالن یا ترتینوئین یک نام و یک فرآورده محسوب نمی‌شوند. هر دارو برچسب، محدودیت سنی و ملاحظات خودش را دارد؛ تازاروتن در بارداری ممنوع است. وجود نام دارو در یک منبع خارجی به معنی تأیید دسترسی محلی یا مناسب‌بودن آن برای شما نیست. برچسب آکلیف، DailyMed؛ برچسب تازاروتن، DailyMed

کلاسکوترون، ماده فعال وینلوی، سازوکاری متفاوت از رتینوئید دارد و در راهنمای AAD از گزینه‌های موضعی آمده است. داپسون موضعی نیز در بعضی فرآورده‌ها برای آکنه استفاده می‌شود، اما هشدارها و تداخل‌های خودش را دارد؛ سولفاستامید را هم نباید صرفاً کرم ضدجوش عمومی دانست. نام ماده، سابقه حساسیت، داروهای همراه و بارداری یا شیردهی باید مرور شوند. راهنمای درمان‌های آکنه AAD؛ برچسب داپسون موضعی، DailyMed؛ برچسب سولفاستامید و گوگرد، DailyMed

محصول ترکیبی هم فقط نام تازه برای یک ماده نیست. برای نمونه، کابترئو در برچسب FDA حاوی کلیندامایسین، آداپالن و بنزوئیل پراکساید است. برای اپیدو و اپیدو فورته نیز ترکیب و قدرت همان بسته را با پزشک یا داروساز روشن کنید؛ مشابه‌بودن نام، مجوز جایگزینی یا افزودن خودسرانه یک داروی دیگر نیست. این راهنما مقدار و زمان‌بندی شخصی مصرف یا برتری قطعی برند تعیین نمی‌کند. برچسب کابترئو، FDA

آزلائیک اسید و نام‌های تجاری؛ کاربرد را از برچسب بخوانیم

آزلائیک اسید در برخی برنامه‌های آکنه قابل بررسی است، اما درصد، شکل محصول و کاربرد ثبت‌شده اهمیت دارند. «آزلائیک اسید ده، پانزده یا بیست درصد» به‌تنهایی نسخه مناسب شما را تعیین نمی‌کند و همه فرآورده‌ها قابل جایگزینی نیستند. این ماده نیز ممکن است پوست را تحریک کند؛ مصرف بیشتر برای نتیجه سریع معیار درمان بهتر نیست. جایگاه آزلائیک اسید در راهنمای AAD

فیناسه نام محصول حاوی آزلائیک اسید است؛ برای نمونه، برچسب ژل پانزده درصد در DailyMed کاربرد روزاسه را توضیح می‌دهد. شنیدن نام فیناسه یا اسکینورن نباید باعث شود هر دانه قرمز را آکنه بدانیم یا تمام محصولات یک ماده را یکسان فرض کنیم. برچسب همان بسته و تشخیص موردنظر را با پزشک یا داروساز مرور کنید؛ موجودی محلی، اصالت و مناسب‌بودن شخصی از روی اسم تأیید نمی‌شوند. برچسب ژل فیناسه، DailyMed

ترتینوئین، رتینول و غلظت نوشته‌شده روی بسته

ترتینوئین موضعی با رتینول موجود در بعضی محصولات مراقبتی و با ایزوترتینوئین خوراکی یکسان نیست. نام رتین‌آ به یک فرآورده ترتینوئین اشاره می‌کند، اما نام تجاری، غلظت و شکل محصول باید دقیق خوانده شوند. عددی که در جست‌وجو یا تجربه دیگران دیده‌اید ممکن است اشتباه نوشته شده باشد؛ آن را مبنای انتخاب قدرت دارو یا افزایش مصرف نگذارید. برچسب رتین‌آ، DailyMed

فرآورده‌های ترکیبی حاوی رتینوئید نیز باید با تمام موادشان بررسی شوند؛ داروی دیگری را بدون مرور نسخه اضافه نکنید. در بارداری یا هنگام برنامه‌ریزی برای آن، رتینوئیدهای موضعی مناسب نیستند و درمان باید با پزشک بازبینی شود. انتخاب قدرت، ترتیب و مدت مصرف به شرایط پوست شما وابسته است. ملاحظات داروهای آکنه، NICE

سالیسیلیک اسید و BHA؛ بیشتر لایه‌برداری‌کردن لازم نیست

در محصولات مراقبت پوست، BHA معمولاً به سالیسیلیک اسید اشاره می‌کند. این ماده در راهنمای AAD از گزینه‌های قابل بررسی برای آکنه آمده است، اما سرم، شوینده و درمان مطبی با یک نام، کاربرد و میزان تماس یکسان ندارند. وجود سرسیاه نیز به معنی مناسب‌بودن هر غلظت یا هر محصول اسیدی نیست. سالیسیلیک اسید در راهنمای AAD

اگر هم‌زمان رتینوئید، اسید دیگر یا اسکراب دارید، فهرست کامل را برای بررسی تحمل پوست نشان دهید. دانه تازه یا سوزش را خودکار «پاکسازی طبیعی» ندانید و برای نتیجه بیشتر مقدار اسید را بالا نبرید. درد، ورم، زخم یا بدترشدن سریع نیاز به بازبینی زودتر دارد؛ مدت مصرف و روش ترکیب با نسخه شما باید مشخص باشند. کاهش تحریک پوست آکنه‌دار، AAD

پرسش‌های متداول

آداپالن و ترتینوئین یکسان‌اند؟

هر دو در گروه رتینوئیدها هستند، اما فرآورده و تحمل متفاوت است و قابل جایگزینی خودسرانه نیستند.

قوی‌ترین کرم کدام است؟

انتخاب بر اساس نوع ضایعه و شرایط پوست انجام می‌شود؛ قوی‌ترین لزوماً مناسب‌ترین نیست.

می‌توانم همه مواد فعال را با هم بزنم؟

ترکیب خودسرانه می‌تواند تحریک را بیشتر کند؛ برنامه باید روشن باشد.

داروی موضعی در بارداری بی‌خطر است؟

موضعی‌بودن تضمین ایمنی نیست؛ نام دارو و شرایط بارداری باید بررسی شود.

چرا باید درمان را پیگیری کنم؟

برای بررسی پاسخ، تحمل، عوارض و نیاز به تغییر برنامه؛ زمان پیگیری را با درمانگر مشخص کنید.

منابع این راهنما

این مطلب برای آموزش است. تشخیص و برنامه درمان با بررسی شرایط فرد و معاینه تعیین می‌شود.

دکتر محمدحسن شاهوردی با روپوش پزشکی، پشت میز مطب
نویسنده این مقاله

دکتر محمدحسن شاهوردی

متخصص بیماری‌های پوست (درماتولوژی) · شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵

معرفی و مدارک حرفه‌ای پزشکنوبت‌گیری مستقیم از مطب نیاوران

یک قدم بیشتر بدانیم

بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟

از راهنمای مرتبط شروع کنید یا موضوعی نزدیک به دغدغهٔ خود را کشف کنید.

رفتن به کتابخانهٔ مقالاتنوشتن نظر دربارهٔ این مطلب ←
خواندن، شروع گفت‌وگوست

نظر شما، ادامهٔ این مطلب است

کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.

شما چه فکر می‌کنید؟

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. نام و ایمیل الزامی است.

تا ۵۰۰۰ نویسه؛ بدون اطلاعات خصوصی.


به بالا بروید