پرش به محتوای اصلی
متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر
۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ @drshahverdii
خانه/مقالات/بیماری‌های پوستی
بیماری‌های پوستی

بیماری‌های منتقله از راه جنسی؛ علائم پوستی، پیشگیری و درمان

راهنمای جامع و بدون قضاوت درباره علائم پوستی و مخاطی عفونت‌های منتقله از راه جنسی، زمان مناسب مراجعه و آزمایش، عوارض، درمان، پیشگیری و اقدام صحیح پس از یک تماس نگران‌کننده.

تصویر مقاله بیماری‌های منتقله از راه جنسی؛ علائم پوستی، پیشگیری و درمان
انتخاب درمان پس از معاینه و بر اساس شرایط واقعی پوست انجام می‌شود.

مشاوره محرمانه درباره علائم پوستی عفونت‌های منتقله از راه جنسی
تصویر آموزشی اختصاصی دکتر محمدحسن شاه‌وردی؛ جایگزین معاینه یا آزمایش پزشکی نیست.

پاسخ کوتاه: عفونت‌های منتقله از راه جنسی ممکن است با زخم، تاول، زگیل، ترشح، سوزش ادرار، خارش یا راش پوستی ظاهر شوند، اما بسیاری کاملاً بی‌علامت‌اند و هیچ ضایعه‌ای تنها از روی ظاهر تشخیص قطعی ندارد. بیشتر عفونت‌های باکتریایی و انگلی درمان‌پذیر و عفونت‌های ویروسی غالباً قابل‌کنترل‌اند. پس از تماس نگران‌کننده، اقدام درست «ارزیابی محرمانه، آزمایش متناسب با محل تماس و درمان علمی» است؛ نه ترس، شرم یا خوددرمانی.

نویسنده و بازبین علمی: دکتر محمدحسن شاه‌وردی، متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر، شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵
آخرین بازبینی پزشکی: ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ (۲۰ اوت ۲۰۲۶) • زمان مطالعه تقریبی: ۱۸ دقیقه

تماس احتمالی HIV در کمتر از ۷۲ ساعت؟

برای ارزیابی PEP اچ‌آی‌وی همین امروز به اورژانس یا مرکز عفونی مراجعه کنید؛ هر ساعت اهمیت دارد و نباید منتظر علامت یا نتیجه آزمایش ماند. درمان معمولاً ۲۸ روز ادامه می‌یابد.[۷]

درد شدید، تب، علائم چشم یا عصب؟

درد شدید لگن یا بیضه، کاهش دید، سردرد شدید با علائم عصبی، غش، بارداری همراه درد/خونریزی یا راش سریعاً منتشرشونده نیازمند ارزیابی فوری است.

تعریف دقیق و بدون انگ

عفونت‌های منتقله از راه جنسی چیستند؟

اصطلاح علمی‌تر عفونت منتقله از راه جنسی (STI) است، زیرا فرد می‌تواند عفونت داشته باشد اما هنوز هیچ «بیماری» یا علامتی نداشته باشد. بیش از ۳۰ عامل عفونی می‌توانند از راه تماس جنسی منتقل شوند؛ بعضی نیز از راه خون، سوزن مشترک، بارداری، زایمان یا تماس نزدیک پوست با پوست انتقال می‌یابند. چهار عفونت شایع—کلامیدیا، گنوره، سیفلیس و تریکومونیازیس—درمان‌پذیرند، اما مقاومت میکروبی به‌ویژه در گنوره یک تهدید جدی است.[۱]

نکته اطمینان‌بخش: داشتن STI نشانه «بی‌مبالاتی» یا «کثیف‌بودن» نیست. این عفونت‌ها شایع‌اند، بسیاری بی‌علامت می‌مانند و با تشخیص به‌موقع می‌توان از بخش بزرگی از عوارض و انتقال بعدی جلوگیری کرد.

آیا هر ضایعه تناسلی بیماری مقاربتی است؟

خیر. فولیکولیت بعد از اصلاح، موی زیرپوستی، درماتیت تماسی ناشی از شوینده یا کاندوم، عفونت قارچی، کیست، نقاط فوردایس، پاپول‌های مرواریدی آلت، پاپیلوماتوز وستیبولار، اسکین‌تگ و بیماری‌های التهابی مانند لیکن‌اسکلروز می‌توانند شبیه STI به نظر برسند. در مقابل، یک STI واقعی ممکن است هیچ ضایعه‌ای ایجاد نکند. تشخیص از روی عکس، جست‌وجوی اینترنتی یا لمس ضایعه کافی نیست.

الگوهای آموزشی زخم، تاول، زگیل، راش کف دست و پا و ضایعات دهانی در عفونت‌های قابل انتقال جنسی
الگوهای تصویری صرفاً آموزشی‌اند؛ زخم، تاول، زگیل و راش علل متعدد مقاربتی و غیرمقاربتی دارند.
تظاهرات درماتولوژیک

علائم پوستی و مخاطی مهم کدام‌اند؟

شرح حال تماس، محل درگیری، درد، تعداد ضایعات، تب، غدد لنفاوی و آزمایش همگی در کنار ظاهر پوست معنا پیدا می‌کنند. حتی توصیف‌های «تیپیک» استثنا دارند.

الگوی بالینی علل مهمی که باید در نظر گرفت نکته تفسیری
زخم بدون درد سیفلیس اولیه؛ گاهی LGV شانکر کلاسیک سیفلیس منفرد و بدون درد است، اما می‌تواند متعدد، دردناک یا غیرتیپیک باشد.
تاول یا اروزیون دردناک هرپس تناسلی؛ گاهی mpox یا علل غیرعفونی هرپس همیشه تاول واضح ندارد و ممکن است فقط ترک، سوزش یا زخم سطحی باشد.
پاپول یا برجستگی زگیل HPV، مولوسکوم، کندیلومالاتای سیفلیس ثانویه، اسکین‌تگ و انواع طبیعی HPV تست تشخیصی زگیل نیست؛ ضایعات رنگی، سفت، خونریزی‌دهنده یا مقاوم ممکن است بیوپسی بخواهند.
راش منتشر یا کف دست‌وپا سیفلیس ثانویه، HIV حاد، mpox، واکنش دارویی و ویروس‌های دیگر راش به‌تنهایی هیچ‌کدام را تأیید نمی‌کند؛ علائم سیستمیک و آزمایش لازم است.
ترشح، سوزش ادرار یا درد مقعد گنوره، کلامیدیا، تریکوموناس، مایکوپلاسما ژنیتالیوم؛ همچنین علل غیرمقاربتی ادرار تنها عفونت حلق یا رکتوم را رد نمی‌کند؛ نمونه باید از محل تماس گرفته شود.
خارش شدید گال، شپش عانه، کاندیدیازیس، درماتیت تماسی گال و شپش می‌توانند از تماس نزدیک غیرجنسی هم منتقل شوند.
بدون علامت کلامیدیا، گنوره حلق/رکتوم، HPV، HIV، HBV/HCV و دیگر عفونت‌ها نبود علامت، طبیعی‌بودن ظاهر شریک یا یک معاینه ساده عفونت را رد نمی‌کند.

هر زخم جدید تناسلی، مقعدی یا اطراف مقعد باید ارزیابی شود. معاینه ظاهری حتی برای پزشک همیشه کافی نیست و آزمایش سیفلیس و HSV یا نمونه‌برداری از ضایعه ممکن است لازم باشد.[۵]

از پوست تا سلامت عمومی

مهم‌ترین عفونت‌ها، عوارض و پروگنوز

عفونت علائم یا نشانه‌های پوستی/مخاطی عوارض مهم در صورت عدم درمان چشم‌انداز کلی
سیفلیس شانکر اغلب بدون درد؛ سپس راش، ضایعات مخاطی، کندیلومالاتا، گاهی کف دست و پا درگیری چشم، گوش، سیستم عصبی و قلب؛ انتقال مادرزادی درمان‌پذیر آسیب دیررس ایجادشده ممکن است کاملاً برگشت‌پذیر نباشد؛ پیگیری تیتر ضروری است.
هرپس تناسلی HSV-1/2 تاول خوشه‌ای، اروزیون، سوزش/گزگز؛ گاهی بسیار خفیف یا بی‌علامت عود، درد، انتقال بدون علامت؛ خطر مهم برای نوزاد هنگام عفونت فعال نزدیک زایمان قابل‌کنترل ویروس در بدن نهفته می‌ماند؛ ضدویروس شدت/دفعات و انتقال را کاهش می‌دهد.
HPV و زگیل تناسلی پاپول صاف، برجسته یا گل‌کلمی؛ بیشتر تیپ‌های زگیل‌زا کم‌خطرند تداوم برخی تیپ‌های پرخطر با سرطان دهانه رحم، مقعد، آلت، ولو/واژن و اوروفارنکس مرتبط است بسیاری از عفونت‌ها با گذر زمان مهار می‌شوند؛ درمان زگیل ویروس را همان لحظه «ریشه‌کن» نمی‌کند. راهنمای اختصاصی HPV
گنوره و کلامیدیا اغلب بی‌علامت؛ ترشح، سوزش ادرار، سرویسیت/پروکتیت؛ به‌ندرت ضایعات پوستی منتشر در گنوره PID، ناباروری، حاملگی خارج رحم، درد مزمن لگن، اپیدیدیمیت؛ عفونت منتشر درمان‌پذیر امکان عفونت مجدد وجود دارد؛ مقاومت گنوره انتخاب درمان را حساس می‌کند.
تریکومونیازیس ترشح و التهاب واژن، خارش؛ در بسیاری از افراد و اغلب مردان بی‌علامت التهاب پایدار، پیامدهای نامطلوب بارداری و افزایش آسیب‌پذیری نسبت به HIV درمان‌پذیر درمان هم‌زمان شریک و پرهیز تا تکمیل درمان مهم است.
مایکوپلاسما ژنیتالیوم اورتریت/سرویسیت مداوم یا عودکننده؛ ضایعه پوستی تیپیک ندارد PID و مشکلات تولیدمثل محتمل؛ مقاومت آنتی‌بیوتیکی شایع قابل درمان، اما درمان باید ترجیحاً بر اساس تست مقاومت و نه آزیترومایسین تک‌دوز خودسرانه باشد.
HIV فاز حاد ممکن است تب، گلودرد و راش شبیه ویروس‌های دیگر بدهد؛ هیچ علامت پوستی اختصاصی نیست کاهش ایمنی و عفونت‌ها/بدخیمی‌های فرصت‌طلب در نبود درمان بیماری مزمن قابل‌کنترل درمان مؤثر طول عمر سالم می‌دهد؛ بار ویروسی پایدارِ غیرقابل‌تشخیص یعنی انتقال جنسی رخ نمی‌دهد (U=U).[۹]
هپاتیت B اغلب بی‌علامت؛ گاهی یرقان، خارش، راش یا علائم عمومی هپاتیت مزمن، سیروز و سرطان کبد؛ انتقال عمودی واکسن‌پذیر؛ عفونت حاد در بیشتر بزرگسالان پاک می‌شود، نوع مزمن قابل کنترل است.
هپاتیت C اغلب بی‌علامت؛ گاهی یرقان، خارش، پورپورا/واسکولیت کرایوگلوبولینمیک سیروز، سرطان کبد و تظاهرات خارج‌کبدی اغلب قابل درمان کامل داروهای خوراکی مستقیم‌اثر در بیش از ۹۵٪ موارد درمان ایجاد می‌کنند.[۱۲]
Mpox ضایعات دردناک یا عمقی پوست/مخاط، گاهی فقط تناسلی یا مقعدی، همراه لنفادنوپاتی و تب درد شدید، اسکار، عفونت ثانویه؛ بیماری شدید در بارداری یا ضعف ایمنی فقط STI نیست و از تماس نزدیک هم منتقل می‌شود؛ بیشتر افراد طی ۲ تا ۴ هفته بهبود می‌یابند.[۱۳]
مولوسکوم، گال و شپش عانه پاپول ناف‌دار؛ خارش شبانه و بوروی گال؛ مشاهده شپش یا رشک خاراندن، اگزما و عفونت ثانویه؛ انتشار به تماس‌های نزدیک درمان‌پذیر/قابل کنترل؛ انتقال الزاماً جنسی نیست. اطلاعات تکمیلی مولوسکوم
راهنمای تصویری علائم خطر و زمان مراجعه فوری پس از تماس جنسی
در علائم خطر یا تماس مؤثر اخیر برای HIV، مراجعه را به آماده‌شدن نتیجه آزمایش موکول نکنید.
برنامه عملی

بعد از رابطه یا تماس نگران‌کننده چه کنیم؟

زمان را ثبت کنید

زمان دقیق، نوع تماس (واژینال، مقعدی، دهانی یا خون)، استفاده/پارگی کاندوم، محل تماس و وضعیت واکسیناسیون HPV و HBV را یادداشت کنید.

اگر کمتر از ۷۲ ساعت گذشته، HIV PEP را همان روز ارزیابی کنید

PEP باید هرچه زودتر و حداکثر تا ۷۲ ساعت شروع شود. اگر تماس مکرر است، پس از این مرحله درباره PrEP گفت‌وگو می‌شود.[۷]

در تماس با هپاتیت B، وضعیت ایمنی را فوری بررسی کنید

اگر شریک HBV دارد و واکسیناسیون کامل/ایمنی شما مشخص نیست، واکسن و گاهی ایمونوگلوبولین باید هرچه زودتر ارزیابی شود؛ برای تماس جنسی تأخیر بیش از ۱۴ روز احتمالاً سود پیشگیری را کم می‌کند.

ضایعه را دستکاری یا درمان پنهان نکنید

اسید زگیل، کورتون، ضدقارچ یا آنتی‌بیوتیک خودسرانه می‌تواند ظاهر ضایعه و نتیجه نمونه‌برداری را تغییر دهد. زخم یا تاول را نترکانید و اصلاح نکنید.

برای آزمایش متناسب با «محل تماس» مراجعه کنید

ادرار، خون یا یک سواب واحد همیشه کافی نیست. تماس دهانی یا مقعدی ممکن است سواب حلق یا رکتوم بخواهد.

تا روشن‌شدن وضعیت، ریسک انتقال را کم کنید

در صورت وجود زخم، تاول، ترشح یا راش غیرمعمول از تماس جنسی پرهیز کنید. در دیگر شرایط از روش مانع استفاده کنید و دارو/وسایل تزریقی را به اشتراک نگذارید.

شست‌وشو، ادرارکردن، دوش واژینال یا ضدعفونی بعد از رابطه STI را حذف نمی‌کند. دوش واژینال و مواد اسیدی حتی می‌توانند آسیب و التهاب را بیشتر کنند.

مسیر انتخاب آزمایش خون، ادرار و نمونه‌برداری بر اساس محل تماس و زمان مواجهه
پنجره آزمایش با دوره بروز علامت یکسان نیست؛ گاهی آزمایش پایه امروز و تکرار در زمان دیگر لازم است.
نه خیلی زود، نه ناقص

چه آزمایش‌هایی لازم است و چه زمانی؟

یک «پنل کامل STI» واحد وجود ندارد. انتخاب آزمایش بر اساس عامل احتمالی، زمان تماس، محل آناتومیک، علائم، بارداری و مصرف آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود. دوره کمون (زمان تا علائم) با پنجره تشخیصی (زمان تا قابل‌تشخیص‌شدن در آزمایش) متفاوت است.

عامل/سناریو روش اصلی نکته زمان‌بندی
گنوره و کلامیدیا NAAT از ادرار یا سواب واژن/سرویکس و برحسب تماس، حلق یا رکتوم در صورت علامت یا تماس مشخص می‌توان در مراجعه اول نمونه گرفت؛ نتیجه خیلی زود یا پس از آنتی‌بیوتیک باید با پزشک تفسیر شود.
زخم/تاول تازه PCR/NAAT از خود ضایعه برای HSV؛ بررسی سیفلیس و در شرایط مناسب mpox نمونه از ضایعه تازه پیش از خشک‌شدن و پیش از درمان موضعی ارزش بیشتری دارد.
سیفلیس آزمایش ترپونمال و غیرترپونمال؛ گاهی آزمایش مستقیم ضایعه سرولوژی در مراحل خیلی ابتدایی ممکن است منفی باشد؛ با شک بالینی، درمان/تکرار آزمایش به تصمیم پزشک نیاز دارد.
HIV آزمایش نسل چهارم آزمایشگاهی؛ در برخی سناریوها NAT بر اساس CDC: NAT معمولاً ۱۰–۳۳ روز، تست آزمایشگاهی Ag/Ab حدود ۱۸–۴۵ روز، تست انگشتی Ag/Ab حدود ۱۸–۹۰ روز و تست آنتی‌بادی حدود ۲۳–۹۰ روز پس از تماس قادر به تشخیص می‌شوند. PEP/PrEP می‌تواند برنامه تکرار را تغییر دهد.[۶]
هپاتیت B پنل سه‌گانه HBsAg، anti-HBs و total anti-HBc برای بزرگسالان حداقل یک بار و در مواجهه‌های مستمر به‌صورت دوره‌ای توصیه می‌شود؛ بارداری در هر بارداری غربالگری جداگانه دارد.[۱۱]
هپاتیت C آنتی‌بادی HCV با reflex به HCV RNA؛ در تماس خیلی اخیر ممکن است RNA زودتر مطرح شود آنتی‌بادی مثبت به‌تنهایی فعال‌بودن عفونت را نشان نمی‌دهد؛ RNA وضعیت فعلی را مشخص می‌کند.
HPV/زگیل معاینه؛ در ضایعه غیرتیپیک بیوپسی؛ غربالگری دهانه رحم طبق برنامه HPV test برای تشخیص زگیل یا آزمایش روتین شریکِ فرد دارای زگیل توصیه نمی‌شود.[۱۰]

غربالگری افراد بی‌علامت باید متناسب با سن، بارداری، تعداد و جنس شریک‌ها، نوع تماس و اپیدمیولوژی محلی باشد. برای تماس دهانی یا مقعدی، فقط آزمایش ادرار می‌تواند عفونت همان محل را از دست بدهد.[۴]

مقایسه آموزشی درمان و پیگیری عفونت‌های باکتریایی، انگلی و ویروسی منتقله از راه جنسی
درمان موفق به تشخیص عامل، مرحله بیماری، محل عفونت، بارداری، مقاومت میکروبی و درمان شریک وابسته است.
درمان هدفمند، نه داروی تصادفی

درمان و پروگنوز: کدام عفونت خوب می‌شود؟

اغلب درمان کامل دارند

سیفلیس، کلامیدیا، گنوره، تریکوموناس، گال و شپش عانه—به شرط تشخیص درست، رژیم مناسب و جلوگیری از عفونت مجدد.

قابل کنترل‌اند

HSV، HIV و هپاتیت B مزمن معمولاً ریشه‌کن نمی‌شوند، اما درمان می‌تواند سلامت، کیفیت زندگی و خطر انتقال را به‌طور چشمگیر بهبود دهد.

HCV استثنای مهم است

اگرچه ویروسی است، داروهای مستقیم‌اثر خوراکی اکنون بیش از ۹۵٪ عفونت‌ها را معمولاً طی ۸ تا ۱۲ هفته درمان می‌کنند.[۱۲]

عفونت جهت درمان استاندارد احتیاط مهم
سیفلیس پنی‌سیلین بنزاتین بر اساس مرحله؛ درگیری عصبی/چشم/گوش رژیم وریدی متفاوت می‌خواهد در بارداری، پنی‌سیلین درمان اثبات‌شده برای محافظت جنین است؛ آلرژی نیازمند پروتکل تخصصی حساسیت‌زدایی است.
گنوره سفتریاکسون تزریقی؛ بررسی هم‌زمان کلامیدیا و محل‌های تماس دوز در راهنماها یکسان نیست: WHO ۲۰۲۴ دوز ۱ گرم و CDC در برخی بالغین ۵۰۰ میلی‌گرم را توصیه می‌کند؛ وزن، مقاومت و پروتکل کشور تعیین‌کننده‌اند. خوددرمانی خطر شکست و مقاومت دارد.[۲]
کلامیدیا در فرد غیرباردار معمولاً دوره ۷روزه داکسی‌سایکلین؛ در بارداری انتخاب متفاوت است دارو، بارداری، آلرژی و محل عفونت باید بررسی شود؛ تا درمان شریک تماس از سر گرفته نشود.
تریکومونیازیس نیتروایمیدازول خوراکی؛ در زنان رژیم چندروزه معمولاً مؤثرتر از تک‌دوز است درمان شریک، تداخل‌ها و منع مصرف باید بررسی شود؛ درمان موضعی به‌تنهایی کافی نیست.
M. genitalium درمان مرحله‌ای و ترجیحاً مبتنی بر تست مقاومت آزیترومایسین تک‌دوز می‌تواند مقاومت انتخاب کند؛ در اورتریت/سرویسیت مقاوم باید هدفمند آزمایش شود.
هرپس آسیکلوویر، والاسیکلوویر یا فامسیکلوویر خوراکی در حمله اول؛ درمان اپیزودیک یا سرکوبگر برای عود درمان موضعی فایده ناچیز دارد؛ دارو ویروس نهفته را حذف نمی‌کند اما عود و انتقال را کم می‌کند.[۱۴]
زگیل HPV درمان‌های خانگیِ تجویزی مانند ایمی‌کیمود/پودوفیلوکس یا درمان پزشک مانند کرایو، TCA و برداشت انتخاب به محل، تعداد، بارداری و ترجیح بیمار وابسته است؛ اسیدهای زگیل دست‌وپا برای ناحیه تناسلی خطرناک‌اند.
HIV شروع سریع درمان ضدرتروویروسی و ادامه منظم با بار ویروسی پایدارِ غیرقابل‌تشخیص، انتقال جنسی رخ نمی‌دهد (U=U)؛ توقف خودسرانه درمان خطرناک است.[۹]
HBV/HCV HBV حاد اغلب مراقبت حمایتی و نوع مزمن ارزیابی ضدویروس؛ HCV درمان خوراکی DAA ارزیابی کبد، تداخل دارویی، بارداری و هم‌عفونت‌ها ضروری است.

پس از درمان هم پیگیری تمام نشده است: CDC بازآزمایی حدود ۳ ماه بعد را برای کلامیدیا، گنوره و تریکومونیازیس توصیه می‌کند، زیرا عفونت مجدد شایع‌تر از «شکست واقعی درمان» است. برای سیفلیس، HIV و هپاتیت‌ها برنامه پیگیری اختصاصی لازم است.[۱۵]

شرایط ویژه

بارداری، ضعف ایمنی و تماس بدون رضایت

بارداری یا احتمال آن

سیفلیس، HIV، HBV، هرپس و بعضی عفونت‌های دیگر می‌توانند بر جنین یا زایمان اثر بگذارند. تماس نگران‌کننده، ضایعه، ترشح یا تشخیص شریک را سریع گزارش کنید و هیچ دارویی را خودسرانه شروع نکنید.

ضعف ایمنی

HIV کنترل‌نشده، پیوند، شیمی‌درمانی یا داروهای سرکوب ایمنی می‌توانند ضایعات HPV، HSV، مولوسکوم و mpox را شدیدتر یا غیرتیپیک کنند و آستانه مراجعه باید پایین‌تر باشد.

تماس بدون رضایت

اولویت، امنیت و مراقبت محرمانه و بدون قضاوت است. ارزیابی آسیب، بارداری، PEP اچ‌آی‌وی، HBV، آزمایش پایه و حمایت روانی باید بدون تأخیر انجام شود.

روش‌های پیشگیری چندلایه شامل کاندوم، واکسن، غربالگری، PrEP و PEP
هیچ روش منفردی همه عفونت‌ها را صفر نمی‌کند؛ ترکیب روش‌ها بیشترین حفاظت عملی را می‌دهد.
حفاظت واقع‌بینانه

چگونه خطر STI را کم کنیم؟

  • کاندوم خارجی یا داخلی را از ابتدا تا انتهای تماس و به‌درستی استفاده کنید. کاندوم خطر HIV، گنوره و کلامیدیا را به‌طور مهم کم می‌کند، اما برای HPV، HSV و سیفلیس که از پوست خارج از پوشش منتقل می‌شوند حفاظت کامل نیست.[۸]
  • واکسیناسیون HPV و هپاتیت B را کامل کنید. واکسن HPV از عفونت موجود درمان نمی‌کند اما از تیپ‌های مهم آینده پیشگیری می‌کند. سن و برنامه کشوری باید بررسی شود.
  • غربالگری را بر اساس ریسک و محل تماس انجام دهید. فرد بی‌علامت هم می‌تواند عفونت داشته باشد.
  • PrEP اچ‌آی‌وی برای افراد بدون HIV با احتمال مواجهه مکرر، به شکل قرص یا در بعضی کشورها تزریق طولانی‌اثر در دسترس است؛ از سایر STIها یا بارداری پیشگیری نمی‌کند.[۱۶]
  • PEP اچ‌آی‌وی برای اورژانس پس از تماس است و باید حداکثر تا ۷۲ ساعت آغاز شود.
  • Doxy-PEP توصیه عمومی نیست. راهنمای CDC آن را برای گروه‌های منتخب—مردان همجنس‌گرا/دوجنس‌گرا و زنان ترنس با یک STI باکتریایی در ۱۲ ماه اخیر—در چارچوب تصمیم مشترک و پیگیری منظم مطرح می‌کند؛ مصرف خودسرانه برای دیگران شواهد کافی ندارد و خطر مقاومت دارد.[۱۷]
  • در زمان زخم، تاول، راش مشکوک یا تشخیص درمان‌نشده از تماس جنسی و تماس پوست‌به‌پوست نزدیک پرهیز کنید.
  • سوزن، سرنگ، تیغ و وسایل تزریقی را به اشتراک نگذارید؛ برای وسایل جنسی از روکش جداگانه و پاک‌سازی مناسب استفاده کنید.
  • نتیجه مثبت را محرمانه و بدون سرزنش با شریک مطرح کنید تا ارزیابی و درمان او مانع عفونت مجدد شود.
مشاوره بدون قضاوت و کاهش اضطراب پس از تشخیص یک عفونت منتقله از راه جنسی
یک نتیجه مثبت قابل مدیریت است؛ مهم‌ترین کار، برنامه روشن برای درمان، شریک و پیگیری است.
اطمینان‌بخشی بدون اطمینان کاذب

چگونه از استرس، شرم و برداشت اشتباه جلوگیری کنیم؟

اضطراب پس از یک تماس یا مشاهده ضایعه طبیعی است، اما ذهن مضطرب معمولاً بدترین احتمال را قطعی فرض می‌کند. سه سؤال عملی جایگزین جست‌وجوی بی‌پایان کنید: «آیا اقدام زمان‌حساس دارم؟»، «چه آزمایش و از کدام محل لازم است؟» و «تا روشن‌شدن نتیجه چگونه ریسک انتقال را کم کنم؟»

باور رایج واقعیت علمی
«نتیجه مثبت یعنی خیانت اخیر.» نه لزوماً. HPV، HSV، HIV و بعضی عفونت‌ها می‌توانند مدت‌ها بی‌علامت بمانند؛ یک نتیجه معمولاً تاریخ دقیق ابتلا را ثابت نمی‌کند.
«اگر علامت ندارم، سالمم.» غلط. بی‌علامتی در کلامیدیا، گنوره حلق/رکتوم، HPV، HIV و هپاتیت‌ها شایع است.
«از توالت عمومی یا استخر حتماً STI می‌گیرم.» برای اغلب STIهای کلاسیک، تماس جنسی یا تماس مستقیم بدن/مایعات لازم است. گال، شپش، مولوسکوم و mpox می‌توانند مسیرهای تماس نزدیک یا اشیای آلوده هم داشته باشند.
«هر برجستگی زگیل است.» فوردایس، پاپول مرواریدی، پاپیلوماتوز وستیبولار، فولیکولیت و اسکین‌تگ بسیار شایع‌اند.
«آنتی‌بیوتیک بعد از رابطه همه چیز را پاک می‌کند.» خیر؛ روی ویروس‌ها اثری ندارد، می‌تواند آزمایش را مخدوش کند و مقاومت ایجاد کند. Doxy-PEP فقط برای افراد منتخب و با نسخه/پیگیری مطرح است.
«کاندوم صددرصد از همه STIها جلوگیری می‌کند.» خطر را به‌طور قابل توجه کم می‌کند، اما ضایعات خارج از ناحیه پوشش می‌توانند HPV، HSV یا سیفلیس را منتقل کنند.
«یک آزمایش خون همه بیماری‌های مقاربتی را رد می‌کند.» خیر. بسیاری از عفونت‌ها به ادرار، سواب محل تماس یا نمونه ضایعه نیاز دارند و زمان‌بندی مهم است.
«HPV مساوی سرطان است.» خیر. تیپ‌ها و سیر عفونت متفاوت‌اند؛ پیگیری غربالگری، واکسن و ارزیابی ضایعات غیرتیپیک ریسک را مدیریت می‌کند.

یک برنامه کوتاه برای کاهش اضطراب: زمان تماس را بنویسید، اگر کمتر از ۷۲ ساعت است PEP را ارزیابی کنید، یک ویزیت مشخص بگیرید، تا آن زمان ضایعه را دستکاری نکنید و از منابع رسمی استفاده کنید. اگر اضطراب خواب، کار یا عملکرد روزانه را مختل کرده است، حمایت روان‌شناختی بخشی از مراقبت پزشکی محسوب می‌شود.

راهنمای تعاملی اقدام پس از تماس یا مشاهده علائم

این ابزار تشخیص پزشکی نیست. فقط فوریت مراجعه را پیشنهاد می‌کند؛ هیچ بیماری یا دارویی را حدس نمی‌زند.

پاسخ‌ها فقط در مرورگر شما پردازش می‌شوند و توسط این ابزار ارسال یا ذخیره نمی‌شوند.

۱. تماس چه زمانی رخ داده است؟





۲. آیا یکی از علائم خطر وجود دارد؟







۳. چه علائمی دارید؟






۴. شرایط ویژه





پاسخ‌های کوتاه و کاربردی

پرسش‌های متداول

آیا نبود علائم یعنی بیماری مقاربتی ندارم؟

خیر. بسیاری از عفونت‌ها بدون علامت یا با علائم بسیار خفیف‌اند. فقط ارزیابی و آزمایش متناسب با نوع و محل تماس می‌تواند وضعیت را روشن کند.

آیا از ظاهر ضایعه می‌توان تبخال، سیفلیس یا زگیل را تشخیص داد؟

نه با اطمینان. ضایعات مختلف می‌توانند شبیه هم باشند و شکل کلاسیک همیشه دیده نمی‌شود. زخم تناسلی معمولاً به معاینه و آزمایش نیاز دارد.

پس از رابطه نگران‌کننده چه زمانی آزمایش بدهم؟

زمان مناسب به عفونت، نوع آزمایش، محل تماس و زمان مواجهه وابسته است. ممکن است آزمایش پایه اکنون و تکرار در یک زمان دیگر لازم باشد؛ یک عدد برای همه STIها وجود ندارد.

اگر تماس کمتر از ۷۲ ساعت پیش بوده چه کنم؟

اگر احتمال تماس مؤثر برای HIV وجود دارد، همان روز برای ارزیابی PEP مراجعه کنید و منتظر علامت یا نتیجه آزمایش نمانید. PEP هرچه زودتر شروع شود بهتر است.

آیا همه عفونت‌های منتقله از راه جنسی درمان می‌شوند؟

بسیاری از عفونت‌های باکتریایی و انگلی درمان کامل دارند. HSV، HIV و HBV مزمن قابل کنترل‌اند و HCV با داروهای جدید در بیش از ۹۵٪ موارد قابل درمان است.

آیا کاندوم صددرصد از همه عفونت‌ها جلوگیری می‌کند؟

خیر، اما خطر بسیاری از عفونت‌ها را به‌طور مهم کاهش می‌دهد. عفونت‌های پوست‌به‌پوست مانند HPV، HSV یا سیفلیس ممکن است از نواحی خارج پوشش منتقل شوند.

آیا نتیجه مثبت به معنی خیانت اخیر است؟

نه لزوماً. بعضی عفونت‌ها مدت‌ها بی‌علامت می‌مانند و معمولاً تاریخ دقیق ابتلا از یک نتیجه آزمایش مشخص نمی‌شود. گفت‌وگو باید بر درمان و پیشگیری متمرکز باشد.

آیا رابطه دهانی هم STI منتقل می‌کند؟

بله. گنوره، سیفلیس، HSV، HPV و بعضی عفونت‌های دیگر می‌توانند از تماس دهانی منتقل شوند. بر اساس محل تماس ممکن است سواب حلق لازم باشد.

آیا شریک بدون علامت هم باید ارزیابی یا درمان شود؟

بسته به عفونت بله. درمان یا آزمایش شریک برای جلوگیری از عفونت مجدد و قطع زنجیره انتقال اهمیت دارد؛ برنامه آن برای هر عامل متفاوت است.

در بارداری چه باید کرد؟

تماس نگران‌کننده، ضایعه، ترشح یا تشخیص شریک در بارداری نیازمند تماس سریع با پزشک است. نوع آزمایش و دارو باید اختصاصی انتخاب شود و خوددرمانی انجام نشود.

ارزیابی محرمانه و بدون قضاوت

برای ضایعات پوستی و مخاطی، انتخاب آزمایش مناسب و تعیین زمان مراجعه می‌توانید با مطب دکتر محمدحسن شاه‌وردی تماس بگیرید. عکس به‌تنهایی جای معاینه و آزمایش را نمی‌گیرد.

۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰
۰۹۱۰۴۰۴۱۰۴۹
اطلاعات تماس و نوبت

منابع علمی

  1. World Health Organization. Sexually transmitted infections (STIs), updated 10 September 2025.
  2. WHO. Updated recommendations for treatment of gonorrhoea, chlamydia and syphilis, and partner services, 2024.
  3. WHO. Guidelines for management of asymptomatic sexually transmitted infections, 2025.
  4. CDC. STI Screening Recommendations.
  5. CDC. Diseases Characterized by Genital, Anal, or Perianal Ulcers.
  6. CDC. Getting Tested for HIV: window periods by test type.
  7. CDC. Antiretroviral Postexposure Prophylaxis After Sexual, Injection Drug Use, or Other Nonoccupational Exposure to HIV — United States, 2025.
  8. CDC. Primary Prevention Methods, STI Treatment Guidelines.
  9. CDC. About HIV and Undetectable = Untransmittable (U=U).
  10. CDC. Anogenital Warts—Human Papillomavirus Infection.
  11. CDC. Clinical Testing and Diagnosis for Hepatitis B, updated 2026.
  12. CDC. Clinical Overview of Hepatitis C, 2025.
  13. WHO. Mpox fact sheet.
  14. CDC. Genital Herpes, STI Treatment Guidelines.
  15. CDC. Retesting After Treatment to Detect Repeat Infections.
  16. CDC. Preventing HIV with PrEP, updated 15 April 2026.
  17. CDC Clinical Guidelines on the Use of Doxycycline Postexposure Prophylaxis, 2024.

حدود این راهنما: توصیه‌های غربالگری، دسترسی دارویی، دوزها و مقاومت آنتی‌بیوتیکی بین کشورها متفاوت‌اند و با گذر زمان تغییر می‌کنند. این مقاله برای آموزش عمومی است و نسخه فردی یا جایگزین معاینه، آزمایش و راهنمای کشوری نیست.

برای مطالب مرتبط به آرشیو بیماری‌های پوستی، خدمات تخصصی و معرفی دکتر شاه‌وردی مراجعه کنید.

دکتر محمدحسن شاهوردی
بازبینی پزشکی

دکتر محمدحسن شاهوردی

متخصص پوست، مو، زیبایی و لیزر · شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵

یک قدم بیشتر بدانیم

بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟

از راهنمای مرتبط شروع کنید یا موضوعی نزدیک به دغدغهٔ خود را کشف کنید.

رفتن به کتابخانهٔ مقالاتنوشتن نظر دربارهٔ این مطلب ←
خواندن، شروع گفت‌وگوست

نظر شما، ادامهٔ این مطلب است

کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟

دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.

شما چه فکر می‌کنید؟

ایمیل شما نمایش داده نمی‌شود. نام و ایمیل الزامی است.

تا ۵۰۰۰ نویسه؛ بدون اطلاعات خصوصی.


به بالا بروید