پیشگیری از انتقال گال در خانه بر سه کار استوار است: درمان هماهنگ فرد مبتلا و تماس‌های لازم، پرهیز موقت از تماس نزدیک پوست با پوست، و رسیدگی به لباس و رختخواب استفاده‌شده. تمیزکاری به‌تنهایی جای درمان را نمی‌گیرد. از طرف دیگر، ابتلا به گال نشانه رعایت‌نکردن نظافت نیست و هر کسی ممکن است به آن مبتلا شود. [۱] [۲]
این مقاله برای مدیریت تماس‌ها، شست‌وشو و کاهش احتمال ابتلای دوباره است. اگر تشخیص هنوز مشخص نیست، ابتدا راهنمای علائم و تشخیص گال را بخوانید و معاینه شوید؛ خارش شبانه یا شباهت یک عکس، به‌تنهایی مجوز درمان همه اطرافیان نیست.
گال چگونه منتقل می‌شود؟
گال انسانی بر اثر مایتی بسیار کوچک ایجاد می‌شود که در لایه سطحی پوست زندگی می‌کند. راه اصلی انتقال، تماس مستقیم و نسبتاً طولانی پوست با پوست است؛ برای مثال میان هم‌خانه‌ها، شریک جنسی یا هنگام مراقبت نزدیک. استفاده مشترک از لباس، حوله و رختخواب نیز می‌تواند نقش داشته باشد، ولی در گال معمولی کمتر از تماس پوستی مطرح است. [۳]
یک دست‌دادن یا تماس کوتاه معمولاً راه انتقال گال معمولی نیست. بااین‌حال، گال پوسته‌دار استثنای مهمی است و می‌تواند با تماس محدودتر یا وسایل آلوده هم منتقل شود. بنابراین توصیه مربوط به تماس کوتاه را نباید برای همه انواع گال یکسان به کار برد. [۳]
آیا فرد بدون خارش هم می‌تواند ناقل باشد؟
بله. در نخستین ابتلا، ظاهر شدن علائم ممکن است چند هفته زمان ببرد و انتقال پیش از شروع خارش امکان‌پذیر است. از نبود دانه یا خارش نمی‌توان نتیجه گرفت که تماس نزدیک حتماً بی‌خطر بوده است. این فاصله زمانی یکی از دلایل اهمیت درمان هماهنگ تماس‌های لازم است. [۴]
چه کسانی باید هم‌زمان درمان شوند؟
پس از تشخیص گال، اعضای خانه و تماس‌های نزدیک لازم باید طبق برنامه پزشک هم‌زمان درمان شوند، حتی اگر علامتی نداشته باشند. شریک جنسی و افرادی که تماس طولانی پوست با پوست یا رختخواب مشترک داشته‌اند، باید در ارزیابی تماس‌ها مطرح شوند. CDC توصیه می‌کند تماس‌های مستقیم پوستی دو ماه گذشته از موضوع مطلع شوند و برای دریافت مراقبت اقدام کنند. [۵]
تماس نزدیک با حضور اتفاقی در یک اتاق یکسان نیست. برای تصمیم‌گیری، نوع تماس، مدت آن، شرایط زندگی و نوع گال را به پزشک توضیح دهید. از تجویز نسخه یک فرد برای همه اعضای خانواده خودداری کنید؛ درمان مناسب کودک خردسال، فرد باردار یا شخص دارای بیماری همراه ممکن است متفاوت باشد. نوع دارو و نوبت‌های تکرار باید برای هر فرد مشخص شود. [۶]
چطور برنامه خانوادگی را هماهنگ کنیم؟
- یک نفر زمان‌های شروع و پیگیری را با رضایت افراد یادداشت کند.
- هر فرد نام دارو و دستور مربوط به خودش را در اختیار داشته باشد.
- لباس تمیز، حوله شخصی و ملحفه آماده را پیش از شروع کنار بگذارید.
- اگر کسی به دارو دسترسی ندارد یا درباره مصرف ابهام دارد، برای هماهنگی با پزشک تماس بگیرید.
این فهرست برای آسان‌تر شدن اجرای برنامه است. نسخه و زمان تکرار را از روی بهتر شدن خارش تغییر ندهید. توضیح گزینه‌های پزشکی در راهنمای درمان گال آمده است.
لباس، حوله و رختخواب را چگونه بشوییم؟
CDC بر رسیدگی به لباس و رختخواب استفاده‌شده در سه روز پیش از شروع درمان تأکید می‌کند. اقلام مرتبط با پوست، مانند حوله و لباس خواب، را هم در برنامه بگنجانید. آب داغ و خشک‌کردن با گرمای مناسب یا خشکشویی از راه‌های توصیه‌شده‌اند. لازم نیست تمام لباس‌های استفاده‌نشده داخل کمد را مانند اقلام اخیر در نظر بگیرید. [۱]
آیا شست‌وشوی ۶۰ درجه کافی است؟
برای پارچه‌ای که برچسب نگهداری آن اجازه می‌دهد، چرخه شست‌وشوی ۶۰ درجه یا بالاتر و در صورت امکان خشک‌کن گرم، مطابق توصیه NHS است. جوشاندن لباس لازم نیست. دما و روش خشک‌کردن را با جنس پارچه هماهنگ کنید تا خطر سوختگی یا آسیب به وسایل ایجاد نشود. [۲]
وسایل غیرقابل شست‌وشو چند روز در کیسه بمانند؟
برای اقلامی که شست‌وشو یا خشکشویی آن‌ها ممکن نیست، CDC نگهداری در کیسه پلاستیکی بسته را از حداقل ۷۲ ساعت تا یک هفته توصیه می‌کند. تاریخ بستن را روی کیسه بنویسید؛ نگه‌داشتن تا یک هفته، انتخابی ساده در محدوده همین راهنماست. در این مدت وسیله را برای استفاده بیرون نیاورید. [۵]
برنامه نظافت را با روز شروع درمان هماهنگ کنید و وسایل آماده و استفاده‌شده را جدا نگه دارید. هدف این است که لباس یا ملحفه رسیدگی‌نشده دوباره وارد چرخه مصرف نشود؛ یک فهرست کوتاه اقلام، از تکرار بی‌هدف شست‌وشو کمک بیشتری به نظم کار می‌کند.
آیا باید خانه را سم‌پاشی یا تشک را دور بیندازیم؟
از اسپری حشره‌کش، مه‌پاش یا سموم محیطی برای درمان گال استفاده نکنید. حتی در راهنمای گال پوسته‌دار CDC نیز سم‌پاشی محیط معمولاً غیرضروری و نامطلوب دانسته شده و دور انداختن تشک معمولاً لازم نیست. نظافت و جاروبرقی طبق شرایط خانه، همراه رسیدگی درست به وسایل و درمان افراد اهمیت دارد. [۷]
اگر پوسته‌های ضخیم و گسترده وجود دارد، به‌ویژه در فرد دارای ضعف ایمنی، ارزیابی سریع لازم است؛ خارش در گال پوسته‌دار ممکن است کم باشد. مدیریت چنین وضعیتی، خصوصاً در مراکز مراقبتی، به برنامه تخصصی کنترل انتقال نیاز دارد. جزئیات را در مقاله گال پوسته‌دار بخوانید. [۷]
تا چه زمانی تماس نزدیک و رابطه جنسی محدود شود؟
تا تکمیل دوره درمان از رابطه جنسی و تماس نزدیک پوست با پوست پرهیز کنید و لباس، حوله یا رختخواب مشترک استفاده نکنید. کامل شدن دوره با اولین نوبت دارو یکسان نیست؛ نوبت‌های لازم به نسخه بستگی دارند. [۲]
بازگشت به کار یا مدرسه تصمیم جداگانه‌ای است. CDC معمولاً بازگشت را از روز پس از درمان ممکن می‌داند. اگر کار شما شامل تماس پوستی یا مراقبت از دیگران است، کودک در مهد حضور دارد یا گال پوسته‌دار مطرح است، زمان مناسب و احتیاط‌های لازم را با پزشک و مسئول مرکز هماهنگ کنید. بازگشت به فعالیت به معنی مجاز شدن همه تماس‌های نزدیک نیست. [۱]
اگر بعد از درمان دوباره خارش پیدا کردیم چه کنیم؟
خارش باقی‌مانده به‌تنهایی اثبات ابتلای دوباره نیست. ضایعات تازه، اجرای ناقص نسخه یا تماس درمان‌نشده باید بررسی شوند؛ مصرف بیشتر دارو بدون ارزیابی ممکن است خارش را بدتر کند. برای تفکیک روند بهبود از موارد نیازمند پیگیری، نشانه‌های خوب شدن گال و خارش پس از درمان را بخوانید. [۸]
پرسش‌های متداول درباره جلوگیری از سرایت گال
اگر اعضای خانه خارش ندارند، درمان لازم نیست؟
نبود خارش آلودگی را رد نمی‌کند. پس از تشخیص، درمان هم‌زمان اعضای خانه و تماس‌های نزدیک لازم باید با پزشک هماهنگ شود. [۴]
آیا حمام بیشتر جلوی انتقال گال را می‌گیرد؟
حمام و نظافت جای درمان اختصاصی و رسیدگی به تماس‌ها را نمی‌گیرند. گال ارتباطی با کم‌نظافتی ندارد. [۲]
آیا باید حیوان خانگی را هم درمان کنیم؟
حیوانات منبع گال انسانی نیستند. اگر حیوان مشکل پوستی دارد، دامپزشک باید علت را بررسی کند؛ داروی فرد مبتلا را به حیوان ندهید. [۱]
آیا فقط با شستن ملحفه از ابتلای دوباره جلوگیری می‌شود؟
خیر. رسیدگی به وسایل بخشی از برنامه است؛ درمان فرد مبتلا و تماس‌های نزدیک نیز باید هماهنگ انجام شود تا احتمال مواجهه دوباره کاهش یابد. [۴]
منابع علمی
دکتر محمدحسن شاهوردی
متخصص بیماری‌های پوست (درماتولوژی) · شماره نظام پزشکی ۱۴۳۷۰۵
بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟
ذخیرهسازی اختیاری است و فقط در همین مرورگر انجام می‌شود؛ بدون حساب کاربری و بدون ارسال فهرست به سایت. روی دستگاه مشترک، دیگران هم میتوانند فهرست را ببینند. با پاکشدن دادههای مرورگر، فهرست از بین میرود.
مطالب ذخیرهشدهٔ من
هنوز مطلبی ذخیره نکردهاید. کنار راهنماهای پیشنهادی، «برای بعد نگه دار» را انتخاب کنید.
همهٔ مطالب ذخیرهشده از این مرورگر حذف شوند؟
حالا دوست دارید چه چیزی روشن‌تر شود؟
انتخاب شما فقط ترتیب پیشنهادها را عوض می‌کند؛ برنامهٔ درمانی نیست.
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.