برای انتخاب درمان سرطان پوست، ابتدا باید بدانیم ضایعه دقیقاً چیست. زخمی که خون می‌دهد، برجستگی در حال رشد یا لکه‌ای که پس از چند نوبت درمان برمی‌گردد، باید پیش از اقدام تخریبی بررسی شود. نام «لیزر»، «کرم» یا «جراحی بدون اسکار» به‌تنهایی معیار انتخاب ایمن نیست. برنامه درمان BCC و SCC بر کنترل کامل تومور، حفظ عملکرد و توجه به نتیجه ظاهری استوار است.
قبل از مقایسه روش‌ها چه چیزهایی باید روشن شود؟
نمونه‌برداری و گزارش پاتولوژی تعیین می‌کنند با کارسینوم سلول بازال، SCC درجا یا SCC مهاجم روبه‌رو هستیم. محل، اندازه، عمق، مرز ضایعه، نوع بافت‌شناسی، سابقه عود و وضعیت ایمنی بیمار اطلاعات مکمل‌اند. یک BCC سطحی کوچک روی تنه با تومور اسکلروزان کنار پلک، نیاز درمانی یکسانی ندارد. SCC مهاجم نیز نباید با همان الگویی درمان شود که برای بیماری بوون محدود مناسب است.
هدف از جلسه تصمیم‌گیری، پاسخ به چند پرسش مشخص است: آیا روش پیشنهادی امکان بررسی حاشیه را دارد؟ احتمال باقی‌ماندن تومور چگونه ارزیابی می‌شود؟ اگر نتیجه پاتولوژی نامطلوب باشد، قدم بعدی چیست؟ مدت مراقبت از زخم یا واکنش دارویی چقدر است؟ چه اطلاعاتی ممکن است پس از برداشت کامل برنامه را تغییر دهد؟
یافته‌های تشخیصی پیش از انتخاب درمان
| اصطلاح | معنی و کاربرد برای بیمار |
|---|---|
| BCC arborizing vessels | عروق آربورایزینگ رگ‌های شاخه‌دار در درموسکوپی هستند و می‌توانند سرنخ BCC باشند. این واژه الگوی یک مشاهده را توصیف می‌کند، نه نتیجه قطعی پاتولوژی. کل ساختار ضایعه و در صورت نیاز نمونه برای تشخیص بررسی می‌شوند. |
| BCC blue gray ovoid nests | لانه‌های بیضی آبی خاکستری، ساختارهای رنگدانه‌ای در نمای درموسکوپی بعضی BCCها هستند. با رنگ آبی یک عکس معمولی یکسان نیستند. همراه سایر یافته‌ها می‌توانند به افتراق کمک کنند؛ تشخیص نهایی ضایعه مبهم با بررسی مناسب انجام می‌شود. |
| BCC leaf like areas | ناحیه‌های برگ‌مانند، ساختارهای رنگدانه‌ای شبیه برگ در درموسکوپی بعضی BCCها هستند. این الگو در تصمیم متخصص کمک می‌کند، ولی به‌تنهایی نوع بافتی، عمق یا مناسب‌بودن کرم را تعیین نمی‌کند. |
| BCC spoke wheel structures | ساختارهای چرخ‌پره‌ای، خطوط رنگدانه‌ای شعاعی با مرکز مشخص در درموسکوپی‌اند و در بعضی BCCها دیده می‌شوند. آن‌ها برای تشخیص با چشم معمولی یا انتخاب درمان خانگی نیستند؛ سایر الگوها و نمونه لازم نیز بررسی می‌شوند. |
| BCC peripheral palisading | پالیسادینگ محیطی یعنی سلول‌های حاشیه لانه‌های توموری زیر میکروسکوپ با آرایش ردیفی قرار گرفته‌اند. این از ویژگی‌های بافتی کمک‌کننده در BCC است، ولی گزارش کامل نوع تومور و حاشیه‌ها برای تصمیم درمان لازم‌اند. |
| BCC stromal retraction | رتراکشن استروما به شکاف ظاهری بین لانه توموری و بافت اطراف در نمونه اشاره دارد و می‌تواند در BCC دیده شود. این یافته معنای انتشار سرطان یا حاشیه جراحی باز ندارد؛ اصطلاح بافتی باید همراه تشخیص کامل خوانده شود. |
| BerEP4 basal cell carcinoma | BerEP4 یک رنگ‌آمیزی کمکی است که در افتراق برخی تومورهای پوستی، از جمله BCC از بعضی ضایعات دیگر، استفاده می‌شود. مثبت‌شدن آن به‌تنهایی نوع، مرحله یا درمان را تعیین نمی‌کند و با معماری بافت تفسیر می‌شود. |
| PTCH1 BCC | PTCH1 ژنی در مسیر هجهوگ است و تغییرات آن می‌توانند در زیست‌شناسی BCC اهمیت داشته باشند. این مطلب به معنی نیاز به آزمایش ژنتیک برای همه BCCها یا ارثی‌بودن همه موارد نیست. آزمایش زمانی مطرح می‌شود که سؤال مشخص بالینی یا درمانی وجود داشته باشد. |
مطالعه بیشتر: بررسی درموسکوپی ملانوما و سرطان‌های دیگر پوست؛ AAD: راهنمای BCC؛ NCI: خواندن گزارش پاتولوژی؛ مطالعه رنگ‌آمیزی و ویژگی‌های بافتی BCC؛ NCI: ارزیابی و درمان BCC و SCC.
مقایسه کاربرد و محدودیت روش‌های رایج
| روش | کاربرد معمول | نکته تصمیم‌گیری |
|---|---|---|
| برداشت جراحی استاندارد | بسیاری از BCC و SCCهای موضعی | بررسی بافت و حاشیه؛ گاهی نیاز به درمان تکمیلی |
| موهس یا کنترل تخصصی حاشیه | تومورهای منتخب پرخطر، عودکننده یا محل حساس | حفظ بافت با بررسی مرحله‌ای؛ نیاز به امکانات اختصاصی |
| داروی موضعی یا PDT | برخی BCCهای سطحی کم‌خطر و SCCهای درجا | انتخاب دقیق بیمار؛ جایگزین عمومی درمان تومور مهاجم نیست |
| پرتودرمانی | موارد منتخب یا درمان تکمیلی | بررسی امکان جراحی، محل، سابقه پرتودرمانی و عوارض |
| داروی سیستمیک | بیماری پیشرفته یا گروه مشخص واجدشرایط | تصمیم تیم انکولوژی و پایش تخصصی |
جراحی استاندارد و معنی حاشیه پاک
در برداشت استاندارد، تومور با حاشیه‌ای از بافت اطراف برداشته می‌شود. عرض حاشیه و عمق برای همه بیماران یک عدد ثابت نیستند و باید با خطر و ساختمان محل هماهنگ باشند. نمونه به پاتولوژی فرستاده می‌شود تا تشخیص و وضعیت حاشیه‌ها بررسی شوند. اگر سلول‌های تومور به حاشیه برسند، ظاهر ترمیم‌شده زخم دلیل کافی برای پایان درمان نیست؛ برداشت تکمیلی یا گزینه دیگری ممکن است لازم باشد.
گزارش بیوپسی تشخیصی را باید از گزارش برداشت درمانی جدا کرد. «حاشیه درگیر» در یک نمونه کوچک، ممکن است به این علت باشد که هدف تنها تعیین نوع ضایعه بوده است. در مقابل، درگیری حاشیه پس از جراحی درمانی نیاز به تصمیم مشخص و ثبت برنامه پیگیری دارد. نوع بازسازی، بخیه مستقیم، فلپ، پیوند یا ترمیم تدریجی، پس از ارزیابی اندازه و محل زخم انتخاب می‌شود.
جراحی استاندارد و معنی حاشیه پاک
| اصطلاح | معنی و کاربرد برای بیمار |
|---|---|
| hedgehog pathway inhibitor BCC | مهارکننده‌های مسیر هجهوگ مانند ویسمودگیب و سونیدگیب برای بعضی BCCهای پیشرفته که درمان معمول مناسب نیست مطرح‌اند. این داروها درمان روزمره هر BCC کوچک نیستند؛ پاسخ، عوارض و امکان درمان جایگزین باید توسط تیم مربوط بررسی شوند. |
| cutaneous squamous cell cancer | انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند. |
| AJCC8 cutaneous SCC staging | AJCC8 برای بعضی SCCهای سر و گردن از اندازه، تهاجم عمقی، درگیری عصب و اطلاعات غدد و انتشار استفاده می‌کند. سیستم همه نواحی یا تومور پلک کاملاً یکسان نیست. نام سیستم و محل تومور باید هنگام خواندن مرحله مشخص باشند. |
| BWH cutaneous SCC staging | سیستم BWH بر عوامل خطر تومور SCC موضعی برای گروه‌بندی پیش‌آگهی تکیه دارد. با TNM کامل یا فهرست ساده کم‌خطر و پرخطر یکی نیست. پزشک بر اساس گزارش و محل، کاربرد سیستم و نیاز به بررسی ناحیه‌ای را تعیین می‌کند. |
| cSCC perineural invasion | تهاجم دور عصبی یعنی سلول‌های تومور در اطراف یا در مسیر عصب در نمونه دیده شده‌اند. اندازه و عمق عصب، علامت‌های فرد و سایر عوامل خطر در اهمیت آن اثر دارند. این یافته می‌تواند انتخاب جراحی، تصویربرداری یا پرتودرمانی را تغییر دهد. |
| cSCC lymphovascular invasion | تهاجم لنفی عروقی یعنی سلول‌های تومور در فضای عروق لنف یا خون در نمونه گزارش شده‌اند. می‌تواند در ارزیابی خطر مهم باشد، ولی به‌تنهایی اثبات متاستاز دوردست نیست. گزارش و بررسی بالینی برای مرحله و برنامه درمان جمع‌بندی می‌شوند. |
| cSCC depth of invasion | تهاجم دور عصب، تهاجم عروقی، عمق و تمایز سلولی از یافته‌هایی‌اند که ممکن است خطر SCC را تغییر دهند. تمایز خوب یا ضعیف توصیف شباهت سلول‌ها به بافت طبیعی است و به‌تنهایی مرحله یا پیش‌آگهی فرد را تعیین نمی‌کند؛ نتیجه کامل باید بررسی شود. |
| anti PD1 cutaneous SCC | در بیماری پیشرفته BCC یا SCC، دارو بر اساس تشخیص و درمان قبلی انتخاب می‌شود. داروهای ضد PD1 برای شرایط مشخص SCC و بعضی BCCهای پیشرفته جایگاه دارند؛ سمیپلیماب کمکی پس از جراحی و پرتودرمانی نیز در SCC منتخب پرخطر تأیید FDA دارد، نه برای همه بیماران. |
| R0 resection cutaneous SCC | R0 یعنی در ارزیابی نهایی برداشت، شواهد بافتی تومور باقی‌مانده در حاشیه بررسی‌شده گزارش نشده است. این وضعیت مهم است، اما تضمین نبود عود نیست. خطر پایه تومور و پیگیری بعدی همچنان اهمیت دارند. |
| risk based basal cell carcinoma treatment | انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند. |
| cutaneous SCC treatment selection risk stratification | گروه خطر با مرحله یکسان نیست. AJCC و BWH ابزارهای طبقه‌بندی‌اند و معیارهایی مانند محل، اندازه، عمق و درگیری عصب در تصمیم اثر دارند؛ کاربرد هر سیستم به نوع و محل سرطان وابسته است و بیمار نباید از یک ویژگی مرحله خود را محاسبه کند. |
| hedgehog inhibitors advanced basal cell carcinoma | مهارکننده‌های مسیر هجهوگ مانند ویسمودگیب و سونیدگیب برای بعضی BCCهای پیشرفته که درمان معمول مناسب نیست مطرح‌اند. این داروها درمان روزمره هر BCC کوچک نیستند؛ پاسخ، عوارض و امکان درمان جایگزین باید توسط تیم مربوط بررسی شوند. |
| cemiplimab advanced cutaneous squamous cell carcinoma | سمیپلیماب در برخی SCCهای پوستی پیشرفته گزینه درمان سیستمیک است. همچنین FDA برای درمان کمکی گروه مشخصی از SCCهای پرخطر پس از جراحی و پرتودرمانی مجوز جداگانه داده است. این اندیکاسیون‌ها را نباید به همه SCCها تعمیم داد؛ مرحله و هدف درمان باید مشخص باشند. |
| curettage electrodesiccation selected skin cancers | کورتاژ و الکترودسیکاسیون برداشت و تخریب ضایعه‌اند و برای موارد منتخب کم‌خطر کاربرد دارند. چون ارزیابی حاشیه مانند جراحی با بررسی بافت نیست، انتخاب دقیق اهمیت دارد؛ لیزر و سوزاندن ضایعه نامشخص نباید جای تشخیص را بگیرند. |
تشخیص و درمان BCC
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
کارسینوم بازال سل
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
جواب پاتولوژی BCC
حاشیه مثبت یا عمقی درگیر یعنی تومور به لبه نمونه رسیده و احتمال باقی‌ماندن آن باید سنجیده شود. حاشیه آزاد یا R0 به نبود تومور در حاشیه‌های بررسی‌شده اشاره دارد؛ نتیجه، نوع برداشت و خطر ضایعه تعیین می‌کنند برداشت تکمیلی یا روش دیگر لازم است یا نه.
حاشیه درگیر BCC
حاشیه درگیر در BCC یعنی سلول‌های تومور در لبه نمونه دیده شده‌اند. ممکن است بافتی باقی مانده باشد؛ نیاز به برداشت بیشتر یا روش کنترل حاشیه با محل، زیرنوع و نوع نمونه بررسی می‌شود. حاشیه درگیر با متاستاز یکسان نیست.
حاشیه آزاد BCC
حاشیه آزاد یعنی در لبه‌های بررسی‌شده نمونه BCC تومور دیده نشده است. نوع نمونه و کامل‌بودن بررسی اهمیت دارند. این نتیجه خبر مهمی برای کنترل موضعی است، اما تضمین نبود عود یا بی‌نیازی از معاینه پوست در آینده نیست.
عمق تومور BCC
عمق تومور BCC میزان امتداد آن به لایه‌های زیرین را توصیف می‌کند؛ با قطر ظاهری روی پوست یکسان نیست. زیرنوع بافتی، محل، عود و ساختارهای درگیر نیز در انتخاب روش کنترل حاشیه و درمان اهمیت دارند. عمق را از گزارش کامل نمونه بخوانید و از روی عکس تعیین نکنید.
جراحی BCC بینی
در نواحی حساس مانند بینی، پلک و گوش، کنترل تومور و حفظ عملکرد و بافت سالم با هم سنجیده می‌شوند. برداشت معمولی یا موهس و روش بازسازی بر اساس خطر و نقص نهایی انتخاب می‌شوند؛ هزینه با وسعت برداشت، پاتولوژی، بازسازی و مراقبت مرتبط است و عدد ثابت برای همه معتبر نیست.
فلپ برای BCC
فلپ یعنی جابه‌جایی بافت مجاور با خون‌رسانی خودش برای پوشاندن نقص جراحی. برای همه BCCها لازم نیست؛ اندازه و محل نقص و عملکرد ناحیه در انتخاب اثر دارند. ابتدا برنامه برداشت و کنترل تومور روشن می‌شود، سپس روش ترمیم انتخاب می‌شود.
ایمیکویمود برای BCC
ایمیکویمود موضعی برای بعضی BCCهای سطحی منتخب مطرح است؛ برای هر زیرنوع یا محل پرخطر مناسب نیست. تشخیص بافتی، محل و امکان پیگیری پاسخ اهمیت دارند. کرم را برای ضایعه نامشخص یا نفوذی خودسرانه استفاده نکنید.
فلورواوراسیل برای BCC
فلورواوراسیل موضعی می‌تواند برای بعضی BCCهای سطحی منتخب بررسی شود. ظاهر سطحی به‌تنهایی زیرنوع را قطعی نمی‌کند و روش برای تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داده نمی‌شود. تشخیص و برنامه ارزیابی پاسخ باید روشن باشند.
فتودینامیک تراپی BCC
فوتودینامیک از ماده حساس‌کننده و نور کنترل‌شده برای BCCهای منتخب استفاده می‌کند. مناسب‌بودن و احتمال کنترل با جراحی یکسان نیست و ممکن است ارزیابی حاشیه کامل ندهد. زیرنوع، محل و امکان پیگیری باید پیش از انتخاب بررسی شوند.
رادیوتراپی BCC
پرتودرمانی می‌تواند در موقعیت‌های منتخب، برای درمان اصلی یا پس از جراحی پرخطر مطرح شود. همه SCCها پس از جراحی پرتودرمانی نمی‌خواهند؛ حاشیه‌ها، درگیری عصب، امکان جراحی و شرایط بیمار در تصمیم تیم اثر دارند.
ویسمودگیب برای BCC
مهارکننده‌های مسیر هجهوگ مانند ویسمودگیب و سونیدگیب برای بعضی BCCهای پیشرفته که درمان معمول مناسب نیست مطرح‌اند. این داروها درمان روزمره هر BCC کوچک نیستند؛ پاسخ، عوارض و امکان درمان جایگزین باید توسط تیم مربوط بررسی شوند.
سونیدگیب برای BCC
مهارکننده‌های مسیر هجهوگ مانند ویسمودگیب و سونیدگیب برای بعضی BCCهای پیشرفته که درمان معمول مناسب نیست مطرح‌اند. این داروها درمان روزمره هر BCC کوچک نیستند؛ پاسخ، عوارض و امکان درمان جایگزین باید توسط تیم مربوط بررسی شوند.
سمیپلیماب برای BCC
سمیپلیماب یک داروی ایمونوتراپی ضد PD-1 است که برای برخی BCCهای پیشرفته پس از درمان هجهوگ یا وقتی آن درمان مناسب نیست مطرح می‌شود. برای BCC کوچک قابل جراحی جایگزین خودکار جراحی نیست. انتخاب و پایش با تیم متخصص انجام می‌شوند.
BCC متعدد
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
در گزارش BCC حاشیه درگیر یعنی چه؟
حاشیه درگیر در BCC یعنی سلول‌های تومور در لبه نمونه دیده شده‌اند. ممکن است بافتی باقی مانده باشد؛ نیاز به برداشت بیشتر یا روش کنترل حاشیه با محل، زیرنوع و نوع نمونه بررسی می‌شود. حاشیه درگیر با متاستاز یکسان نیست.
فرق جراحی معمولی و موس برای BCC چیست؟
در نواحی حساس مانند بینی، پلک و گوش، کنترل تومور و حفظ عملکرد و بافت سالم با هم سنجیده می‌شوند. برداشت معمولی یا موهس و روش بازسازی بر اساس خطر و نقص نهایی انتخاب می‌شوند؛ هزینه با وسعت برداشت، پاتولوژی، بازسازی و مراقبت مرتبط است و عدد ثابت برای همه معتبر نیست.
هزینه جراحی BCC چقدر است؟
هزینه به محل و اندازه واقعی نقص، روش کنترل حاشیه، پاتولوژی، نوع بازسازی و مرکز انجام وابسته است. پیش از درمان، اجزای هزینه و برنامه ترمیم را از مرکز واقعی بپرسید. قیمت ثابت بدون بررسی پرونده، میزان بیماری یا مناسب‌بودن روش را نشان نمی‌دهد.
سرطان پوستی اسکواموس
در نواحی حساس مانند بینی، پلک و گوش، کنترل تومور و حفظ عملکرد و بافت سالم با هم سنجیده می‌شوند. برداشت معمولی یا موهس و روش بازسازی بر اساس خطر و نقص نهایی انتخاب می‌شوند؛ هزینه با وسعت برداشت، پاتولوژی، بازسازی و مراقبت مرتبط است و عدد ثابت برای همه معتبر نیست.
سرطان اپیدرموئید پوست
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
پاتولوژی SCC پوست
حاشیه مثبت یا عمقی درگیر یعنی تومور به لبه نمونه رسیده و احتمال باقی‌ماندن آن باید سنجیده شود. حاشیه آزاد یا R0 به نبود تومور در حاشیه‌های بررسی‌شده اشاره دارد؛ نتیجه، نوع برداشت و خطر ضایعه تعیین می‌کنند برداشت تکمیلی یا روش دیگر لازم است یا نه.
حاشیه مثبت SCC
حاشیه مثبت SCC یعنی تومور به لبه نمونه رسیده است و احتمال باقی‌ماندن باید ارزیابی شود. پزشک نوع نمونه، عوامل خطر و محل را برای اقدام تکمیلی بررسی می‌کند؛ این واژه به‌تنهایی مرحله یا انتشار دوردست را تعیین نمی‌کند.
حاشیه عمقی درگیر SCC
حاشیه عمقی درگیر یعنی سلول‌های SCC در لبه زیرین نمونه دیده شده‌اند. این با «عمق تهاجم زیاد» یک اصطلاح واحد نیست. احتمال باقی‌ماندن تومور و نیاز به برداشت بیشتر یا روش دیگر با نوع نمونه، محل و سایر عوامل خطر بررسی می‌شوند.
درگیری عصب در SCC
تهاجم دور عصبی یعنی سلول‌های تومور در اطراف یا در مسیر عصب در نمونه دیده شده‌اند. اندازه و عمق عصب، علامت‌های فرد و سایر عوامل خطر در اهمیت آن اثر دارند. این یافته می‌تواند انتخاب جراحی، تصویربرداری یا پرتودرمانی را تغییر دهد.
تهاجم دور عصبی SCC
تهاجم دور عصبی یعنی سلول‌های تومور در اطراف یا در مسیر عصب در نمونه دیده شده‌اند. اندازه و عمق عصب، علامت‌های فرد و سایر عوامل خطر در اهمیت آن اثر دارند. این یافته می‌تواند انتخاب جراحی، تصویربرداری یا پرتودرمانی را تغییر دهد.
تهاجم عروقی SCC
تهاجم لنفی عروقی یعنی سلول‌های تومور در فضای عروق لنف یا خون در نمونه گزارش شده‌اند. می‌تواند در ارزیابی خطر مهم باشد، ولی به‌تنهایی اثبات متاستاز دوردست نیست. گزارش و بررسی بالینی برای مرحله و برنامه درمان جمع‌بندی می‌شوند.
درجه تمایز SCC
تهاجم دور عصب، تهاجم عروقی، عمق و تمایز سلولی از یافته‌هایی‌اند که ممکن است خطر SCC را تغییر دهند. تمایز خوب یا ضعیف توصیف شباهت سلول‌ها به بافت طبیعی است و به‌تنهایی مرحله یا پیش‌آگهی فرد را تعیین نمی‌کند؛ نتیجه کامل باید بررسی شود.
مرحله بندی SCC پوست
گروه خطر با مرحله یکسان نیست. AJCC و BWH ابزارهای طبقه‌بندی‌اند و معیارهایی مانند محل، اندازه، عمق و درگیری عصب در تصمیم اثر دارند؛ کاربرد هر سیستم به نوع و محل سرطان وابسته است و بیمار نباید از یک ویژگی مرحله خود را محاسبه کند.
متاستاز SCC به غدد لنفاوی
معاینه غدد و در موارد منتخب سونوگرافی، تصویربرداری یا نمونه غده برای SCC پرخطر مطرح می‌شوند. همه SCCهای پوست به پت‌اسکن یا غده نگهبان نیاز ندارند؛ سود غده نگهبان در SCC مانند ملانوما تثبیت نشده و بررسی بر اساس خطر و یافته بالینی انتخاب می‌شود.
برداشتن SCC پوست
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
رادیوتراپی سرطان سنگفرشی پوست
پرتودرمانی می‌تواند در موقعیت‌های منتخب، برای درمان اصلی یا پس از جراحی پرخطر مطرح شود. همه SCCها پس از جراحی پرتودرمانی نمی‌خواهند؛ حاشیه‌ها، درگیری عصب، امکان جراحی و شرایط بیمار در تصمیم تیم اثر دارند.
ایمونوتراپی SCC پوست
در بیماری پیشرفته BCC یا SCC، دارو بر اساس تشخیص و درمان قبلی انتخاب می‌شود. داروهای ضد PD1 برای شرایط مشخص SCC و بعضی BCCهای پیشرفته جایگاه دارند؛ سمیپلیماب کمکی پس از جراحی و پرتودرمانی نیز در SCC منتخب پرخطر تأیید FDA دارد، نه برای همه بیماران.
سمیپلیماب SCC
سمیپلیماب در برخی SCCهای پوستی پیشرفته گزینه درمان سیستمیک است. همچنین FDA برای درمان کمکی گروه مشخصی از SCCهای پرخطر پس از جراحی و پرتودرمانی مجوز جداگانه داده است. این اندیکاسیون‌ها را نباید به همه SCCها تعمیم داد؛ مرحله و هدف درمان باید مشخص باشند.
پمبرولیزوماب SCC پوست
پمبرولیزوماب یک ضد PD-1 است و برای برخی SCCهای پوستی پیشرفته مطرح می‌شود. مناسب‌بودن به امکان درمان موضعی، مرحله و وضعیت فرد وابسته است. خبر تأیید دارو، نیاز یا دسترسی هر بیمار را ثابت نمی‌کند.
SCC با تمایز خوب یعنی چه؟
تمایز خوب یعنی سلول‌های SCC زیر میکروسکوپ هنوز بیشتر به سلول‌های سنگفرشی معمول شباهت دارند. این نام سرطان را خوش‌خیم نمی‌کند. محل، اندازه، عمق، حاشیه‌ها و وضعیت ایمنی نیز برای خطر و درمان لازم‌اند.
SCC با تمایز ضعیف یعنی چه؟
تمایز ضعیف یعنی شباهت سلول‌های تومور به سلول‌های معمول کمتر است و می‌تواند عامل خطر مهم‌تری باشد. این درجه با مرحله انتشار یکسان نیست. برنامه درمان بر اساس مجموع اندازه، عمق، محل، درگیری عصب یا غدد و سلامت فرد تعیین می‌شود.
کورتاژ و کوتر
کورتاژ و الکترودسیکاسیون برداشت و تخریب ضایعه‌اند و برای موارد منتخب کم‌خطر کاربرد دارند. چون ارزیابی حاشیه مانند جراحی با بررسی بافت نیست، انتخاب دقیق اهمیت دارد؛ لیزر و سوزاندن ضایعه نامشخص نباید جای تشخیص را بگیرند.
انتخاب درمان سرطان بازال بر اساس نوع و محل
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
برداشت جراحی BCC با حاشیه بررسی‌شده
حاشیه مثبت یا عمقی درگیر یعنی تومور به لبه نمونه رسیده و احتمال باقی‌ماندن آن باید سنجیده شود. حاشیه آزاد یا R0 به نبود تومور در حاشیه‌های بررسی‌شده اشاره دارد؛ نتیجه، نوع برداشت و خطر ضایعه تعیین می‌کنند برداشت تکمیلی یا روش دیگر لازم است یا نه.
کورتاژ و الکترودسیکاسیون برای ضایعات منتخب
کورتاژ و الکترودسیکاسیون برداشت و تخریب ضایعه‌اند و برای موارد منتخب کم‌خطر کاربرد دارند. چون ارزیابی حاشیه مانند جراحی با بررسی بافت نیست، انتخاب دقیق اهمیت دارد؛ لیزر و سوزاندن ضایعه نامشخص نباید جای تشخیص را بگیرند.
فلورواوراسیل موضعی برای ضایعات منتخب پوست
درمان موضعی یا فوتودینامیک برای بعضی BCCهای سطحی یا ضایعات درجا منتخب مطرح است و برای همه تومورهای نفوذی یا SCC مهاجم کافی نیست. پس از تشخیص باید عمق، محل، احتمال عود و امکان پیگیری سنجیده شوند؛ کرم خودسرانه جای جراحی لازم را نمی‌گیرد.
جراحی یا پرتودرمانی در BCC و SCC
پرتودرمانی می‌تواند در موقعیت‌های منتخب، برای درمان اصلی یا پس از جراحی پرخطر مطرح شود. همه SCCها پس از جراحی پرتودرمانی نمی‌خواهند؛ حاشیه‌ها، درگیری عصب، امکان جراحی و شرایط بیمار در تصمیم تیم اثر دارند.
مهارکننده مسیر هجهوگ برای BCC
مهارکننده‌های مسیر هجهوگ مانند ویسمودگیب و سونیدگیب برای بعضی BCCهای پیشرفته که درمان معمول مناسب نیست مطرح‌اند. این داروها درمان روزمره هر BCC کوچک نیستند؛ پاسخ، عوارض و امکان درمان جایگزین باید توسط تیم مربوط بررسی شوند.
ویسمودگیب و سونیدگیب در سرطان بازال
مهارکننده‌های مسیر هجهوگ مانند ویسمودگیب و سونیدگیب برای بعضی BCCهای پیشرفته که درمان معمول مناسب نیست مطرح‌اند. این داروها درمان روزمره هر BCC کوچک نیستند؛ پاسخ، عوارض و امکان درمان جایگزین باید توسط تیم مربوط بررسی شوند.
سمیپلیماب در سرطان بازال پیشرفته
سمیپلیماب یک داروی ایمونوتراپی ضد PD-1 است که برای برخی BCCهای پیشرفته پس از درمان هجهوگ یا وقتی آن درمان مناسب نیست مطرح می‌شود. برای BCC کوچک قابل جراحی جایگزین خودکار جراحی نیست. انتخاب و پایش با تیم متخصص انجام می‌شوند.
ایمونوتراپی در SCC پیشرفته پوست
در بیماری پیشرفته BCC یا SCC، دارو بر اساس تشخیص و درمان قبلی انتخاب می‌شود. داروهای ضد PD1 برای شرایط مشخص SCC و بعضی BCCهای پیشرفته جایگاه دارند؛ سمیپلیماب کمکی پس از جراحی و پرتودرمانی نیز در SCC منتخب پرخطر تأیید FDA دارد، نه برای همه بیماران.
BCC پلک و انتخاب روش کنترل حاشیه
حاشیه مثبت یا عمقی درگیر یعنی تومور به لبه نمونه رسیده و احتمال باقی‌ماندن آن باید سنجیده شود. حاشیه آزاد یا R0 به نبود تومور در حاشیه‌های بررسی‌شده اشاره دارد؛ نتیجه، نوع برداشت و خطر ضایعه تعیین می‌کنند برداشت تکمیلی یا روش دیگر لازم است یا نه.
SCC گوش و ملاحظات انتخاب درمان
در نواحی حساس مانند بینی، پلک و گوش، کنترل تومور و حفظ عملکرد و بافت سالم با هم سنجیده می‌شوند. برداشت معمولی یا موهس و روش بازسازی بر اساس خطر و نقص نهایی انتخاب می‌شوند؛ هزینه با وسعت برداشت، پاتولوژی، بازسازی و مراقبت مرتبط است و عدد ثابت برای همه معتبر نیست.
ارسال بافت برداشت‌شده سرطان پوست به پاتولوژی
حاشیه مثبت یا عمقی درگیر یعنی تومور به لبه نمونه رسیده و احتمال باقی‌ماندن آن باید سنجیده شود. حاشیه آزاد یا R0 به نبود تومور در حاشیه‌های بررسی‌شده اشاره دارد؛ نتیجه، نوع برداشت و خطر ضایعه تعیین می‌کنند برداشت تکمیلی یا روش دیگر لازم است یا نه.
مطالعه بیشتر: NCI: بررسی و درمان سرطان پوست؛ AAD: راهنمای BCC؛ NCI: خواندن گزارش پاتولوژی؛ NCI: ارزیابی و درمان BCC و SCC؛ AAD: جراحی موهس؛ AAD: راهنمای SCC؛ FDA: سمیپلیماب کمکی در SCC منتخب.
جراحی استاندارد و معنی حاشیه پاک
پیوند پوست پس از برداشت BCC چگونه انتخاب می‌شود؟
پیوند پوست بعد از برداشتن BCC یعنی برداشتن بخشی از پوست سالم از یک ناحیه بدن و قرار دادن آن روی زخم ناشی از جراحی سرطان پوست. هدف این کار پوشاندن محل برداشت است؛ خود پیوند جای برداشتن کامل تومور و بررسی حاشیه‌های آن را نمی‌گیرد. همه زخم‌ها به پیوند نیاز ندارند: بعضی با بخیه مستقیم بسته می‌شوند، بعضی اجازه دارند به‌تدریج ترمیم شوند و بعضی به جابه‌جایی پوست نزدیک زخم، یعنی فلپ، نیاز دارند. انتخاب روش به محل، اندازه و عمق زخم و وضعیت بیمار بستگی دارد. در صورت پیوند، هم محل برداشتن پوست سالم و هم محل دریافت پیوند به مراقبت نیاز دارند؛ دستور پانسمان و محدودیت فعالیت را از جراح بگیرید. این پیوند با پیوند عضو و مصرف طولانی‌مدت داروهای ضدرد پیوند یک موضوع واحد نیست. ظاهر نهایی اسکار و موفقیت پیوند برای همه افراد یکسان نیست.
منبع: درمان و بازسازی پس از برداشت BCC در آکادمی پوست آمریکا
موهس برای چه بیمارانی مطرح است؟
جراحی میکروگرافیک موهس، برداشت مرحله‌ای همراه با نقشه‌گذاری و بررسی دقیق حاشیه‌هاست. در برخی تومورهای بینی، پلک، گوش و سایر نواحی حساس یا در تومور عودکرده و دارای مرز نامشخص، حفظ بافت سالم اهمیت ویژه دارد. موهس برای همه سرطان‌های پوست ضرورت ندارد. قابلیت انجام آن به آموزش اختصاصی، پردازش درست نمونه و زیرساخت آزمایشگاهی وابسته است؛ در صورت نیاز به این روش، ارجاع به مرکز مناسب بخشی از مراقبت است.
موهس برای چه بیمارانی مطرح است؟
آیا لیزر برای BCC مناسب است؟
کورتاژ و الکترودسیکاسیون برداشت و تخریب ضایعه‌اند و برای موارد منتخب کم‌خطر کاربرد دارند. چون ارزیابی حاشیه مانند جراحی با بررسی بافت نیست، انتخاب دقیق اهمیت دارد؛ لیزر و سوزاندن ضایعه نامشخص نباید جای تشخیص را بگیرند.
چه زمانی درمان موضعی برای سرطان پوست کافی نیست
درمان موضعی یا فوتودینامیک برای بعضی BCCهای سطحی یا ضایعات درجا منتخب مطرح است و برای همه تومورهای نفوذی یا SCC مهاجم کافی نیست. پس از تشخیص باید عمق، محل، احتمال عود و امکان پیگیری سنجیده شوند؛ کرم خودسرانه جای جراحی لازم را نمی‌گیرد.
مطالعه بیشتر: NCI: بررسی و درمان سرطان پوست؛ AAD: راهنمای BCC.
آیا کرم یا درمان فوتودینامیک می‌تواند جای جراحی را بگیرد؟
ایمی‌کیمود و ۵-فلورواوراسیل در برخی ضایعات سطحی منتخب به کار می‌روند. درمان فوتودینامیک یا PDT نیز با داروی حساس‌کننده و نور ویژه انجام می‌شود. این گزینه‌ها از نظر انتخاب ضایعه، میزان التهاب، تحمل بیمار و امکان پیگیری محدودیت دارند. در BCC پرخطر یا SCC مهاجم، انتخاب درمان سطحی صرفاً برای پرهیز از بخیه می‌تواند نامناسب باشد.
قرمزی و پوسته‌ریزی در برخی برنامه‌های موضعی انتظار می‌رود، اما شدت بیشتر التهاب الزاماً نشانه نتیجه بهتر نیست. بیمار باید بداند چه واکنشی طبیعی است و برای درد شدید، زخم گسترده یا علائم عفونت چه زمانی تماس بگیرد. کم‌شدن قرمزی و صاف‌شدن پوست پس از درمان، همیشه معادل اثبات پاک‌شدن بافتی نیست؛ ضایعه باقی‌مانده یا برگشته گاهی به نمونه‌برداری مجدد نیاز دارد.
آیا کرم یا درمان فوتودینامیک می‌تواند جای جراحی را بگیرد؟
درمان غیرجراحی BCC
درمان موضعی یا فوتودینامیک برای بعضی BCCهای سطحی یا ضایعات درجا منتخب مطرح است و برای همه تومورهای نفوذی یا SCC مهاجم کافی نیست. پس از تشخیص باید عمق، محل، احتمال عود و امکان پیگیری سنجیده شوند؛ کرم خودسرانه جای جراحی لازم را نمی‌گیرد.
درمان BCC مقاوم به مهارکننده هجهوگ
اگر BCC پیشرفته به مهارکننده هجهوگ پاسخ ندهد یا دارو قابل تحمل نباشد، تیم متخصص امکان جراحی، پرتودرمانی و گزینه‌های دارویی منتخب مانند سمیپلیماب را دوباره بررسی می‌کند. مقاومت به یک گروه دارو به معنی پایان همه گزینه‌ها نیست؛ تصمیم به وضعیت فعلی وابسته است.
آیا کرم می‌تواند BCC را درمان کند؟
درمان موضعی یا فوتودینامیک برای بعضی BCCهای سطحی یا ضایعات درجا منتخب مطرح است و برای همه تومورهای نفوذی یا SCC مهاجم کافی نیست. پس از تشخیص باید عمق، محل، احتمال عود و امکان پیگیری سنجیده شوند؛ کرم خودسرانه جای جراحی لازم را نمی‌گیرد.
درمان هدفمند SCC پوست
در SCC پوست، نام درمان هدفمند را نباید با برنامه BRAF و MEK ملانوما یکی دانست. انتخاب داروی سیستمیک بر اساس مرحله و امکان درمان موضعی و شواهد مربوط به SCC انجام می‌شود؛ ایمونوتراپی و گزینه‌های منتخب دیگر در تیم تخصصی بررسی می‌شوند.
آیا سرطان پوست SCC شیمی‌درمانی می‌خواهد؟
بسیاری از SCCهای محدود با درمان موضعی، اغلب جراحی، کنترل می‌شوند و همه بیماران شیمی‌درمانی نمی‌خواهند. درمان سیستمیک برای بیماری پیشرفته یا شرایط منتخب بررسی می‌شود و ممکن است ایمونوتراپی یا گزینه دیگر باشد. مرحله و امکان جراحی تعیین‌کننده‌اند.
درمان سرطان سنگفرشی بر اساس خطر ضایعه
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
درمان BCC سطحی با BCC نفوذی فرق دارد
BCC سطحی و BCC نفوذی زیرنوع‌های متفاوتی دارند و خطر امتداد بافتی و روش مناسب درمان یکسان نیست. درمان موضعی منتخب برای سطحی را به نفوذی تعمیم ندهید. زیرنوع بافتی، محل و عود در انتخاب روش کنترل حاشیه اهمیت دارند.
درمان SCC درجا با SCC مهاجم تفاوت دارد
SCC درجا به اپیدرم محدود است؛ SCC مهاجم وارد بافت زیرین شده و ارزیابی عمق و عوامل خطر می‌خواهد. روش سطحی منتخب برای بیماری درجا را نباید به تومور مهاجم تعمیم داد. کفایت نمونه و تشخیص پیش از انتخاب درمان اهمیت دارند.
درمان سرطان بازال موضعی پیشرفته
BCC موضعی پیشرفته ممکن است به دلیل وسعت، محل یا پیامد جراحی، درمان پیچیده‌تری بخواهد؛ همان BCC سطحی کوچک نیست. امکان جراحی و پرتودرمانی و در صورت مناسب‌نبودن گزینه‌های دارویی بررسی می‌شوند. این عنوان به‌تنهایی متاستاز دوردست را ثابت نمی‌کند.
سرطان سنگفرشی غیرقابل جراحی چگونه بررسی می‌شود
غیرقابل جراحی بودن باید با توجه به محل، وسعت، امکان کنترل و وضعیت فرد در تیم چندتخصصی بررسی شود. پرتودرمانی یا درمان سیستمیک، از جمله ایمونوتراپی برای شرایط منتخب، ممکن است مطرح باشند. این عنوان از روی عکس یا فقط اندازه توده تعیین نمی‌شود.
مطالعه بیشتر: NCI: بررسی و درمان سرطان پوست؛ AAD: راهنمای BCC؛ NCI: ارزیابی و درمان BCC و SCC؛ AAD: راهنمای SCC؛ BAD: بیماری بوون و SCC درجا.
کورتاژ، کرایوتراپی و لیزر چه محدودیت‌هایی دارند؟
کورتاژ و الکترودسیکاسیون یا بعضی روش‌های تخریبی برای تومورهای منتخب کم‌خطر قابل بررسی‌اند. مزیت و محدودیت اصلی باید هم‌زمان گفته شود: در این روش‌ها کنترل حاشیه مانند جراحی دارای نمونه کامل نیست. برای تومور عودکرده، مرز نامشخص، احتمال تهاجم یا محل پرخطر، انتخاب دیگری ممکن است مناسب‌تر باشد.
لیزر CO2 در بعضی ضایعات پیش‌سرطانی یا درجا و در شرایط مشخص مطرح می‌شود، اما درمان معمول همه BCC و SCCها نیست. تخریب ضایعه مشکوک پیش از تشخیص، به‌ویژه اگر بافت برای پاتولوژی باقی نماند، می‌تواند اطلاعات ضروری را حذف کند. عباراتی مانند «درمان سرطان با لیزر بدون عود» پشتوانه عمومی قابل اتکا ندارند.
پرتودرمانی و داروهای جدید چه جایگاهی دارند؟
پرتودرمانی در برخی بیمارانی که جراحی برایشان مناسب نیست یا در وضعیت‌های مشخص پس از جراحی مطرح می‌شود. عوارض، امکان بازسازی آینده و شرایط بافت باید بررسی شوند. درمان سیستمیک نیز برای بیماری پیشرفته با نظر تیم چندتخصصی انتخاب می‌شود؛ در BCC داروهای مهار مسیر Hedgehog و در بعضی شرایط ایمونوتراپی مطرح‌اند. در SCC پیشرفته، داروهایی مانند cemiplimab یا pembrolizumab می‌توانند در گروه واجدشرایط بررسی شوند.
یک تغییر مهم، تأیید FDA در ۸ اکتبر ۲۰۲۵ برای cemiplimab-rwlc به‌عنوان درمان کمکی در بزرگسالان مبتلا به cSCC با خطر بالای عود پس از جراحی و پرتودرمانی است. این کاربرد با مصرف دارو برای بیماری منتشر متفاوت است. وجود چنین تأییدی، نسخه عمومی برای تمام SCCها یا ادعای موجود بودن دارو در هر مرکز درمانی ایجاد نمی‌کند.
هزینه و نتیجه ظاهری را چگونه بسنجیم؟
هزینه به محل، اندازه، نوع درمان، پاتولوژی، بازسازی و احتمال نیاز به مرحله تکمیلی وابسته است؛ قیمت پیش از معاینه نمی‌تواند جای برنامه درمان را بگیرد. نگرانی درباره اسکار قابل‌درک است، ولی تأخیر برای یافتن روش ظاهراً «بدون جای زخم» ممکن است سطح جراحی آینده را بیشتر کند. نتیجه زیبایی هیچ روش را نمی‌توان برای همه افراد تضمین کرد.
در مشاوره با دکتر محمدحسن شاهوردی، همراه‌داشتن گزارش پاتولوژی، سوابق درمان و فهرست داروها به تعیین مسیر کمک می‌کند. مراقبت پس از درمان، بررسی محل قبلی، معاینه باقی پوست و حفاظت از آفتاب باید از ابتدا در برنامه گنجانده شوند.
نکات دکتر شاهوردی
برای انتخاب درمان BCC یا SCC، پاسخ پاتولوژی، محل و اندازه ضایعه و سابقه درمان آن را همراه بیاورید. روش مناسب برای همه ضایعات یکسان نیست.
درباره هدف روش پیشنهادی، بررسی حاشیه‌های برداشت و مراقبت زخم سؤال کنید. اگر درمان بدون جراحی مطرح است، شرایط مناسب و نیاز به پیگیری را روشن کنید.
اگر ضایعه عود کرده یا بیماری پیشرفته است، گزارش‌های قبلی را برای تصمیم هماهنگ ارائه دهید. درمان دارویی یا پرتودرمانی باید بر اساس وضعیت همان فرد انتخاب شود.
پرسش‌های رایج
بهترین درمان BCC و SCC کدام است؟
یک روش واحد برای همه بیماران بهترین نیست. تشخیص بافتی، خطر عود، عمق، محل، شرایط بیمار و امکان کنترل حاشیه تعیین‌کننده‌اند.
آیا موهس بهتر از هر نوع جراحی است؟
موهس برای تومورهای منتخب مزیت دارد، اما برای همه ضایعات لازم نیست. جراحی استاندارد در بسیاری از موارد موضعی انتخاب مناسبی است.
اگر کرم ضایعه را پاک کند، درمان تمام شده است؟
پاک‌شدن ظاهری همیشه حذف کامل تومور را ثابت نمی‌کند. پیگیری و بررسی ضایعه باقی‌مانده یا برگشته لازم است.
آیا سرطان پوست با لیزر بدون اسکار درمان می‌شود؟
هیچ روش درمانی برای همه تومورها نتیجه بدون اسکار و بدون عود تضمین نمی‌کند. لیزر قبل از تشخیص ممکن است امکان بررسی پاتولوژی را کاهش دهد.
آیا بیمه و هزینه درمان قبل از معاینه قابل تعیین است؟
برآورد دقیق به نوع ضایعه، روش، پاتولوژی و بازسازی وابسته است. پس از معاینه می‌توان اجزای هزینه و مسیر ارجاع را روشن‌تر توضیح داد.
پرسش‌های رایج
| اصطلاح | معنی و کاربرد برای بیمار |
|---|---|
| NCCN cSCC risk stratification | طبقه‌بندی خطر NCCN برای راهنمایی عملی انتخاب درمان از عوامل بالینی و بافتی استفاده می‌کند. «پرخطر» لزوماً به معنی مرحله چهار یا انتشار دوردست نیست. ویژگی‌های محل، اندازه، نوع تومور و وضعیت ایمنی باید به‌طور کامل ثبت شوند. |
| cSCC sentinel lymph node biopsy | نمونه‌برداری غده نگهبان در SCC مانند ملانوما یک توصیه خودکار برای همه تومورها نیست و نقش آن در موارد منتخب بررسی می‌شود. معاینه غدد و در صورت لزوم تصویربرداری یا نمونه از غده مشکوک اهمیت دارند. انتخاب باید با تیم متخصص و خطر همان تومور هماهنگ باشد. |
بازسازی بینی بعد از سرطان پوست
در نواحی حساس مانند بینی، پلک و گوش، کنترل تومور و حفظ عملکرد و بافت سالم با هم سنجیده می‌شوند. برداشت معمولی یا موهس و روش بازسازی بر اساس خطر و نقص نهایی انتخاب می‌شوند؛ هزینه با وسعت برداشت، پاتولوژی، بازسازی و مراقبت مرتبط است و عدد ثابت برای همه معتبر نیست.
پیگیری بعد از BCC
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
بعد از برداشتن BCC دوباره جراحی لازم است؟
حاشیه مثبت یا عمقی درگیر یعنی تومور به لبه نمونه رسیده و احتمال باقی‌ماندن آن باید سنجیده شود. حاشیه آزاد یا R0 به نبود تومور در حاشیه‌های بررسی‌شده اشاره دارد؛ نتیجه، نوع برداشت و خطر ضایعه تعیین می‌کنند برداشت تکمیلی یا روش دیگر لازم است یا نه.
بعد از BCC هر چند وقت پوست باید معاینه شود؟
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
تشخیص و مدیریت cSCC
انتخاب درمان BCC و SCC به نوع بافتی، محل، اندازه، عمق، عود و وضعیت ایمنی فرد وابسته است. روش مناسب ضایعه سطحی کم‌خطر را نباید به تومور نفوذی یا پرخطر تعمیم داد؛ گزارش پاتولوژی و معاینه باید با هم بررسی شوند.
درگیری چربی زیر پوست در SCC
درگیری چربی زیر پوست نشان می‌دهد تومور از لایه‌های سطحی عبور کرده است و در ارزیابی خطر و مرحله اهمیت دارد. محل، میزان عمق و سایر یافته‌ها باید در گزارش روشن باشند. این یافته به‌تنهایی تعداد اعضای درگیر یا طول عمر فرد را مشخص نمی‌کند.
SCC پرخطر
گروه خطر با مرحله یکسان نیست. AJCC و BWH ابزارهای طبقه‌بندی‌اند و معیارهایی مانند محل، اندازه، عمق و درگیری عصب در تصمیم اثر دارند؛ کاربرد هر سیستم به نوع و محل سرطان وابسته است و بیمار نباید از یک ویژگی مرحله خود را محاسبه کند.
SCC کم‌خطر
گروه خطر با مرحله یکسان نیست. AJCC و BWH ابزارهای طبقه‌بندی‌اند و معیارهایی مانند محل، اندازه، عمق و درگیری عصب در تصمیم اثر دارند؛ کاربرد هر سیستم به نوع و محل سرطان وابسته است و بیمار نباید از یک ویژگی مرحله خود را محاسبه کند.
SCC عودکننده
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
سونوگرافی غدد لنفاوی در SCC
معاینه غدد و در موارد منتخب سونوگرافی، تصویربرداری یا نمونه غده برای SCC پرخطر مطرح می‌شوند. همه SCCهای پوست به پت‌اسکن یا غده نگهبان نیاز ندارند؛ سود غده نگهبان در SCC مانند ملانوما تثبیت نشده و بررسی بر اساس خطر و یافته بالینی انتخاب می‌شود.
آزمایش SCC antigen و سرطان پوست
برای SCC پوست آزمایش خون منفردِ تشخیصی یا غربالگری استاندارد جای بیوپسی را نمی‌گیرد. SCC antigen برای هر ضایعه پوستی آزمون رد یا تأیید سرطان نیست؛ تشخیص از معاینه و نمونه مناسب و بررسی‌های انتخاب‌شده بر اساس خطر به دست می‌آید.
پیگیری بعد از SCC
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
گرید SCC با مرحله SCC چه فرقی دارد؟
گرید یا درجه تمایز، ظاهر سلول‌ها در بافت را توصیف می‌کند؛ مرحله میزان گسترش تومور را بیان می‌کند. ممکن است تومور کوچک درجه نامطلوب‌تری داشته باشد یا تومور با تمایز خوب عمیق باشد. تصمیم از ترکیب هر دو و سایر عوامل خطر گرفته می‌شود.
آیا برای SCC پوست پت اسکن لازم است؟
معاینه غدد و در موارد منتخب سونوگرافی، تصویربرداری یا نمونه غده برای SCC پرخطر مطرح می‌شوند. همه SCCهای پوست به پت‌اسکن یا غده نگهبان نیاز ندارند؛ سود غده نگهبان در SCC مانند ملانوما تثبیت نشده و بررسی بر اساس خطر و یافته بالینی انتخاب می‌شود.
آیا SCC پوست به آزمایش خون مشخص می‌شود؟
برای SCC پوست آزمایش خون منفردِ تشخیصی یا غربالگری استاندارد جای بیوپسی را نمی‌گیرد. SCC antigen برای هر ضایعه پوستی آزمون رد یا تأیید سرطان نیست؛ تشخیص از معاینه و نمونه مناسب و بررسی‌های انتخاب‌شده بر اساس خطر به دست می‌آید.
آیا SCC پوستی بعد از جراحی نیاز به پرتودرمانی دارد؟
پرتودرمانی می‌تواند در موقعیت‌های منتخب، برای درمان اصلی یا پس از جراحی پرخطر مطرح شود. همه SCCها پس از جراحی پرتودرمانی نمی‌خواهند؛ حاشیه‌ها، درگیری عصب، امکان جراحی و شرایط بیمار در تصمیم تیم اثر دارند.
طول عمر در SCC پوست به چه چیز بستگی دارد؟
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
ایمیکویمود در BCC سطحی چه نقشی دارد
ایمیکویمود موضعی برای بعضی BCCهای سطحی منتخب مطرح است؛ برای هر زیرنوع یا محل پرخطر مناسب نیست. تشخیص بافتی، محل و امکان پیگیری پاسخ اهمیت دارند. کرم را برای ضایعه نامشخص یا نفوذی خودسرانه استفاده نکنید.
عود BCC یا SCC و تصمیم درمان مجدد
پس از BCC یا SCC، برنامه معاینه پوست با خطر ضایعه، تعداد سرطان‌های قبلی و وضعیت ایمنی تنظیم می‌شود. توده یا زخم تازه در محل قبلی را زود گزارش دهید؛ پیش‌آگهی SCC از مرحله و خطر واقعی به دست می‌آید و با نام بیماری تنها قابل تعیین نیست.
مطالعه بیشتر: AAD: جراحی موهس؛ NCI: بررسی و درمان سرطان پوست؛ AAD: راهنمای BCC؛ NCI: خواندن گزارش پاتولوژی؛ AAD: راهنمای SCC؛ NCI: ارزیابی و درمان BCC و SCC.
منابع علمی
- AAD: راهنمای کارسینوم سلول بازال
- AAD: راهنمای کارسینوم سلول سنگفرشی پوست
- NCI: Skin Cancer Treatment (PDQ), Health Professional Version
- BAD guideline: basal cell carcinoma, 2021
- AAD Guidelines of care for management of cutaneous SCC, 2018
- FDA: تأیید درمان کمکی cemiplimab در SCC پرخطر؛ ۸ اکتبر ۲۰۲۵
- NCI: داروهای تأییدشده برای سرطان پوست
مطالب تکمیلی موجود در سایت
نوردرمانی پوست و اگزایمر ۳۰۸ نانومتر در شمال تهران
آشنایی با نام روش‌های نوردرمانی، به گفت‌وگو درباره درمان کمک می‌کند. فتوتراپی، اگزایمر و درمان فوتودینامیک یک روش واحد نیستند و کاربرد آن‌ها برای هر ضایعه باید جداگانه تعیین شود.
بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟
ذخیرهسازی اختیاری است و فقط در همین مرورگر انجام می‌شود؛ بدون حساب کاربری و بدون ارسال فهرست به سایت. روی دستگاه مشترک، دیگران هم می‌توانند فهرست را ببینند. با پاک‌شدن دادههای مرورگر، فهرست از بین می‌رود.
مطالب ذخیرهشدهٔ من
هنوز مطلبی ذخیره نکردهاید. کنار راهنماهای پیشنهادی، «برای بعد نگه دار» را انتخاب کنید.
همهٔ مطالب ذخیرهشده از این مرورگر حذف شوند؟
حالا دوست دارید چه چیزی روشن‌تر شود؟
انتخاب شما فقط ترتیب پیشنهادها را عوض می‌کند؛ برنامهٔ درمانی نیست.
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.