اگر لکه یا پلاک پوستی شما مدت زیادی باقی مانده، چند بار عود کرده یا تشخیص‌های متفاوت دریافت کرده است، هدف ویزیت روشن شدن علت است. بسیاری از این ضایعات اگزما، پسوریازیس یا بیماری‌های غیرسرطانی‌اند. مقاوم بودن به یک کرم، به‌تنهایی دلیل ابتلا به MF نیست.
آیا MF سرطان، قارچ یا یک بیماری واگیردار است
MF در گروه لنفوم‌های پوستی سلول T، یا CTCL، قرار دارد؛ بنابراین ماهیت آن بدخیم است. نام تاریخی «مایکوزیس» به معنای ابتلای بیمار به قارچ نیست. ضدقارچ درمان این بیماری محسوب نمی‌شود و MF با تماس پوست، زندگی مشترک، استفاده از حوله یا رابطه روزمره منتقل نمی‌شود. همچنین CTCL نام یک خانواده بیماری است؛ تمام موارد CTCL مایکوزیس فونگوئیدس نیستند.
علت دقیق بیماری در بسیاری از افراد مشخص نمی‌شود. نمی‌توان آن را صرفاً به استرس، تغذیه یا کوتاهی بیمار در مراقبت از پوست نسبت داد. معمولاً الگوی ارثی ساده‌ای برای MF وجود ندارد؛ بررسی خانوادگی فقط بر اساس سابقه و نظر پزشک انجام می‌شود.
علائم مایکوزیس فونگوئیدس چگونه دیده می‌شوند
نمای اولیه ممکن است لکه‌های صاف، خشک و پوسته‌دار باشد. با گذشت زمان، بعضی ضایعات ضخیم‌تر و برجسته‌تر می‌شوند و «پلاک» نام می‌گیرند. در برخی بیماران توده‌های واضح پوستی پدید می‌آیند. وجود لکه، پلاک و توده الزاماً به این معنا نیست که همه بیماران این مراحل را به‌ترتیب طی می‌کنند.
خارش می‌تواند کم، شدید یا حتی غایب باشد. رنگ ضایعات به رنگ زمینه پوست وابسته است: قرمز، قهوه‌ای، بنفش یا روشن‌تر از اطراف. نوع هیپوپیگمانته با لکه‌های کم‌رنگ، به‌خصوص در کودکان و افراد دارای پوست تیره‌تر، مطرح می‌شود. نوع فولیکولوتروپیک ممکن است با درگیری فولیکول مو، برجستگی‌های فولیکولی یا ریزش مو همراه باشد و ارزیابی اختصاصی‌تری لازم دارد.
عکس بیماری برای آشنایی مفید است، اما تشخیص از روی شباهت عکس قابل اعتماد نیست. نور، رنگ پوست، محل ضایعه و مرحله بیماری ظاهر را تغییر می‌دهند. لکه سفید همیشه MF نیست و لکه قرمز همیشه التهاب ساده نیست.
ظاهر ضایعه و نشانه‌های قابل توجه
- علائم MF، عکس MF، MF و خارش، لکه های قرمز MF
- خارش و لکه ماندگار ممکن‌اند، اما اختصاصی نیستند. عکس برای پیگیری تغییر مفید است؛ تشخیص به ارزیابی بالینی و بافت نیاز دارد.
- لکه های سفید MF
- MF هیپوپیگمانته می‌تواند روشن‌تر از پوست اطراف باشد، به‌ویژه در افراد جوان یا پوست تیره؛ هر لکه روشن MF نیست.
آیا MF به خون سرایت می کند؟
MF ممکن است خون را درگیر کند؛ این موضوع با سرایت عفونی به دیگران فرق دارد. بررسی خون در شرایط مناسب انجام می‌شود.
مایکوزیس فونگوئیدس در مرحله پچ چه شکلی است
پچ صاف‌تر است، پلاک ضخیم‌تر و تومور برجسته‌تر؛ این واژه‌ها برای ثبت ضایعه‌اند و باید از تشخیص صرف با ظاهر جدا بمانند.
ضایعات MF ممکن است فقط چند لکه باشند
پچ صاف‌تر است، پلاک ضخیم‌تر و تومور برجسته‌تر؛ این واژه‌ها برای ثبت ضایعه‌اند و باید از تشخیص صرف با ظاهر جدا بمانند.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، WHO–EORTC: طبقه‌بندی لنفوم‌های پوستی، NCI: MF و سزاری
چه زمانی ضایعه شبیه اگزما نیازمند بررسی دوباره است
پایداری لکه‌ها، افزایش تدریجی تعداد یا ضخامت آنها، اختلاف واضح میان معاینه و پاسخ درمانی، یا عود مکرر در همان نواحی می‌تواند دلیل بازبینی تشخیص باشد. پزشک مدت بیماری، محل انتشار، داروهای مصرف‌شده و سابقه حساسیت را کنار هم می‌گذارد. اگزمای مقاوم علل شایع‌تری مانند تماس با ماده حساسیت‌زا، مصرف نامناسب دارو یا عفونت همراه هم دارد.
پلاک جدید و ضخیم، توده در حال رشد، زخم روی ضایعه یا غده لنفاوی پایدار باید زودتر معاینه شود. تب، کاهش وزن بدون علت یا تعریق شبانه قابل توجه نیز باید گزارش شود؛ این علائم اختصاصی لنفوم نیستند ولی در تصمیم تشخیصی اهمیت دارند.
تشخیص MF و علت تکرار نمونه‌برداری
تشخیص بر اساس کنار هم قرار دادن شرح حال، معاینه و پاتولوژی نمونه پوست انجام می‌شود. در مراحل اولیه، تعداد سلول‌های غیرطبیعی ممکن است کم باشد و جواب نمونه «درماتیت غیراختصاصی» گزارش شود. در صورت تداوم شک بالینی، نمونه‌برداری از ضایعه مناسب‌تر، بررسی لام‌های قبلی یا مشورت با پاتولوژیست آشنا به لنفوم پوستی ارزش دارد.
رنگ‌آمیزی‌های ایمونوهیستوشیمی و آزمایش آرایش ژن گیرنده سلول T، یا TCR clonality، گاهی کمک‌کننده‌اند. یک نتیجه کلونال یا کاهش یک مارکر، به‌تنهایی معادل تشخیص قطعی نیست. نبود کلون قابل شناسایی نیز MF را در تمام شرایط رد نمی‌کند. گزارش باید با شکل و سیر ضایعات تطبیق داده شود.
بعضی داروهای موضعی می‌توانند یافته‌های نمونه را کم‌رنگ کنند. زمان و محل بیوپسی و هر تغییر درمان قبل از آن را پزشک تعیین می‌کند؛ دارو را برای «بهتر شدن جواب نمونه» خودسرانه قطع نکنید. آزمایش خون معمولی ممکن است در MF اولیه طبیعی باشد و جای نمونه پوست را نمی‌گیرد.
مسیر بررسی و تشخیص
- لکه مزمن روی باسن و تشخیص MF
- MF فقط بیماری پوست آفتاب‌خورده یا سالمندان نیست؛ محل پوشیده، سن پایین یا رنگ پوست، به‌تنهایی آن را رد نمی‌کند.
- اگزمای مقاوم یک‌طرفه و نیاز به بررسی لنفوم
- ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
- اپیدرموتروپی در تشخیص مایکوزیس فونگوئیدس
- اپیدرموتروپی یعنی ورود لنفوسیت‌ها به روپوست؛ به‌تنهایی تشخیص MF نیست و با التهاب و سایر یافته‌های نمونه تفسیر می‌شود.
- تشخیص MF با یک نمونه‌برداری نامشخص
- یک نمونه نامشخص یا منفی همیشه پرونده را نمی‌بندد؛ اگر سیر ضایعه با نتیجه ناسازگار باشد، بازخوانی یا نمونه دیگر مطرح می‌شود.
آیا MF با آزمایش خون تشخیص داده می شود؟
آزمایش خون می‌تواند درگیری خون را بررسی کند، اما معمولاً جای نمونه پوست برای تشخیص MF را نمی‌گیرد. انتشار در بدن با واگیرداری فرق دارد.
چرا تشخیص MF اولیه دشوار است
MF اولیه می‌تواند شبیه اگزما یا التهاب و در نمونه نخست نامشخص باشد. تطبیق سیر ضایعه با بافت، انتخاب محل نمونه و گاهی تکرار نمونه‌برداری به تشخیص کمک می‌کنند.
آیا منفی بودن یک بیوپسی MF را رد می‌کند
یک نمونه نامشخص یا منفی همیشه پرونده را نمی‌بندد؛ اگر سیر ضایعه با نتیجه ناسازگار باشد، بازخوانی یا نمونه دیگر مطرح می‌شود.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، WHO–EORTC: طبقه‌بندی لنفوم‌های پوستی، مرجع پزشکی مرتبط
مراحل MF و معنی مرحله‌بندی TNMB
مرحله‌بندی فقط شمارش لکه‌ها نیست. سیستم TNMB وضعیت پوست، غدد لنفاوی، اندام‌های داخلی و خون را بررسی می‌کند. بیماری با لکه‌ها یا پلاک‌های محدود با بیماری دارای توده، قرمزی گسترده پوست یا درگیری خارج پوست یکسان نیست. آزمایش خون تخصصی، تصویربرداری یا نمونه غده برای همه بیماران با شدت یکسان لازم نمی‌شود و بر اساس معاینه انتخاب می‌شود.
سندرم سزاری بیماری مرتبط ولی متمایزی در خانواده CTCL است و نباید هر MF را سزاری نامید. همچنین «تبدیل به سلول بزرگ» اصطلاحی پاتولوژیک است که می‌تواند انتخاب درمان را تغییر دهد؛ با بزرگ شدن ظاهری هر لکه نمی‌توان این تشخیص را مطرح کرد.
فهم نام‌ها و جواب پاتولوژی
- پاتولوژی MF
- پاتولوژی MF الگوی لنفوسیت‌های آتیپیک و ارتباطشان با روپوست و ساختارهای پوست را بررسی می‌کند. رنگ‌آمیزی‌ها و گاهی کلونالیته کمک‌کننده‌اند؛ تشخیص باید با سیر ضایعه تطبیق داده شود.
- میکروآبسه پوتریه در پاتولوژی MF
- میکروآبسه پوتریه تجمعی از سلول‌های لنفومی در روپوست است، نه چرک ناشی از عفونت؛ نبود آن MF را رد نمی‌کند.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، مرجع پزشکی مرتبط
درمان و طول عمر بیماران MF
در بیماری اولیه، درمان‌های معطوف به پوست مانند داروهای موضعی، فتوتراپی NB-UVB یا PUVA و پرتودرمانی در موارد انتخاب‌شده مطرح می‌شوند. در بیماری پیشرفته، مقاوم یا دارای ویژگی‌های خاص، درمان سیستمیک و همکاری متخصص پوست با هماتولوژی و انکولوژی اهمیت پیدا می‌کند. انتخاب دارو از روی نام بیماری یا تجربه فرد دیگری مناسب نیست.
پاسخ کامل یعنی ضایعات قابل ارزیابی فعلاً از بین رفته‌اند؛ این عبارت همیشه به معنای پایان احتمال عود نیست. کنترل طولانی‌مدت برای بسیاری از بیماران ممکن است، اما وعده درمان قطعی یا تعیین طول عمر بدون مرحله‌بندی علمی نیست. وضعیت خون، غدد، توده‌های پوستی، سن و بیماری‌های همراه بر پیش‌آگهی اثر دارند.
انتخاب درمان
- فتوتراپی MF
- در MF محدود، درمان‌های پوستی از جمله نوردرمانی می‌توانند مطرح باشند؛ بیماری پیشرفته ممکن است درمان سیستمیک بخواهد. انتخاب با مرحله و شرایط فرد است.
- داروهای جدید MF
- در موارد منتخب MF پیشرفته یا عودکرده، داروهایی مانند موگامولیزوماب یا برنتوکسیماب ودوتین مطرح می‌شوند؛ نشانگرهایی مانند CD30، درمان قبلی و مرحله در انتخاب اثر دارند. داروی تازه لزوماً درمان مناسب هر MF اولیه نیست.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، NCI: MF و سزاری
برای ویزیت چه مدارکی همراه داشته باشید
گزارش بیوپسی‌های قبلی، در صورت امکان لام یا بلوک نمونه، نتایج آزمایش‌ها، فهرست داروها و عکس‌های تاریخ‌دار از تغییرات ضایعه کمک می‌کنند. یادداشت کنید هر درمان چه مدت و چگونه استفاده شده و کدام علامت بهتر یا بدتر شده است. این اطلاعات از تکرار بی‌هدف درمان جلوگیری می‌کند و مسیر ارزیابی را روشن‌تر می‌سازد.
پیگیری متخصص پس از فروکش کردن ضایعات هم اهمیت دارد. فاصله ویزیت‌ها بر اساس مرحله و پاسخ تعیین می‌شود و ممکن است در طول زمان تغییر کند. مرطوب‌کننده ساده، مراقبت از زخم و درمان مناسب خارش به کیفیت زندگی کمک می‌کند، اما جای درمان خود بیماری را نمی‌گیرد.
نکات دکتر شاهوردی
لکهای که ماه‌ها باقی مانده یا با درمان معمول برمی‌گردد، نیاز به ارزیابی دوباره دارد. نام کرم‌ها، مدت مصرف و عکس‌های قبلی را برای ویزیت آماده کنید.
اگر پزشک نمونه‌برداری مجدد پیشنهاد کرد، علت و محل مناسب نمونه را بپرسید. در بعضی موارد تشخیص MF با نخستین نمونه روشن نمی‌شود؛ داروی قبلی را خودسرانه تغییر ندهید.
پس از تشخیص، هدف درمان و زمان پیگیری را روشن کنید. مراقبت از خارش و پوست باید با مرحله بیماری و درمان تجویزشده هماهنگ باشد.
تعریف و نام‌های دیگر
- مایکوزیس فونگوئید، میکوزیس فونگوئید، مایکوزیس فانگوئیدس، سرطان ام اف، لنفوم MF، MF پوستی
- MF یک لنفوم سلول T پوست است. تشخیص از کنار هم گذاشتن ظاهر و سیر ضایعه، نمونه پوست و بررسی‌های تکمیلی حاصل می‌شود.
- MF پیشرفته
- MF پیشرفته می‌تواند با تومور پوستی، قرمزی گسترده، درگیری مهم خون، غدد یا اعضای دیگر همراه باشد. اجزای TNMB مشخص می‌کنند کدام وضعیت وجود دارد و چه درمانی مناسب است.
- MF پویکیلو درمیک، پویکیلودرما و احتمال مایکوزیس فونگوئیدس
- تغییر رنگ، عروق ریز و نازک شدن پوست می‌توانند الگوهای متفاوتی بسازند؛ نام الگو باید با معاینه و بافت تطبیق داده شود.
- MF در کودکان، MF در جوانان، MF در سالمندان، MF در پوست تیره
- MF فقط بیماری پوست آفتاب‌خورده یا سالمندان نیست؛ محل پوشیده، سن پایین یا رنگ پوست، به‌تنهایی آن را رد نمی‌کند.
- MF و ریزش مو
- درگیری اطراف فولیکول مو می‌تواند با تغییر ابرو یا مو همراه شود؛ نوع فولیکولوتروپیک باید با نمونه مناسب از ضایعه بررسی شود.
- MF و اگزما، MF و پسوریازیس، MF و پاراپسوریازیس، افتراق MF و پاراپسوریازیس پلاک بزرگ، پاراپسوریازیس بزرگ‌پلاک و احتمال MF
- ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
- پلاک مایکوزیس فونگوئیدس، تومور مایکوزیس فونگوئیدس، پلاک ماندگار پوست و احتمال لنفوم MF، فرق پچ و پلاک در مایکوزیس فونگوئیدس
- پچ صاف‌تر است، پلاک ضخیم‌تر و تومور برجسته‌تر؛ این واژه‌ها برای ثبت ضایعه‌اند و باید از تشخیص صرف با ظاهر جدا بمانند.
- فنوتیپ‌ها و ارزیابی تکمیلی MF
- این نشانگرها نوع و الگوی سلول‌های T را روشن می‌کنند؛ کم شدن CD7 یا تغییر نسبت سلول‌ها به‌تنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست.
- MF تک ضایعه‌ای
- MF گاهی با یک ضایعه شناخته‌شده دیده می‌شود. معاینه تمام پوست و ارزیابی متناسب لازم است تا محدود بودن تأیید شود؛ تعداد کم ضایعات، تشخیص بافتی را بی‌نیاز نمی‌کند.
- تبدیل سلول بزرگ در MF
- تبدیل سلول بزرگ یک تغییر بافتی مهم است؛ باید از یک برجستگی صرفاً بزرگ تفکیک شود و می‌تواند برنامه درمان را تغییر دهد.
- امتیاز پوستی mSWAT در MF
- mSWAT ابزار ثبت گستردگی و شدت پچ، پلاک و تومور برای مقایسه در پیگیری است؛ ابزار تشخیص خانگی نیست.
- بررسی کلونالیته TCR در ضایعه مشکوک به MF
- کلونالیته نشان‌دهنده جمعیتی با الگوی گیرنده مشترک است؛ نتیجه مثبت یا منفی باید همراه بالین و بافت تفسیر شود و آزمون مستقل قطعی نیست.
لنفوم پوستی شبیه اگزما چگونه بررسی می‌شود
ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
از دست رفتن CD7 در نمونه پوست یعنی چه
این نشانگرها نوع و الگوی سلول‌های T را روشن می‌کنند؛ کم شدن CD7 یا تغییر نسبت سلول‌ها به‌تنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، NCI: MF و سزاری، WHO–EORTC: طبقه‌بندی لنفوم‌های پوستی، مرجع پزشکی مرتبط
علت‌ها و عوامل خطر
- علت MF
- بیشتر موارد علت ساده و واحدی ندارند و به معنی ارثی بودن در خانواده نیستند؛ نسبت دادن ضایعه به استرس یا غذا جای تشخیص را نمی‌گیرد.
- مایکوزیس فونگوئیدس و پوست پوشیده از آفتاب
- MF فقط بیماری پوست آفتاب‌خورده یا سالمندان نیست؛ محل پوشیده، سن پایین یا رنگ پوست، به‌تنهایی آن را رد نمی‌کند.
آیا مایکوزیس فونگوئیدس ارثی است؟
بیشتر موارد علت ساده و واحدی ندارند و به معنی ارثی بودن در خانواده نیستند؛ نسبت دادن ضایعه به استرس یا غذا جای تشخیص را نمی‌گیرد.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، WHO–EORTC: طبقه‌بندی لنفوم‌های پوستی
پیگیری و مراقبت پس از درمان
- عود MF، پیگیری MF
- عود ضایعات نیازمند مقایسه با تصاویر و ارزیابی پوست، غدد و خون متناسب با مرحله است؛ عود لزوماً همان پیشرفت به عضو داخلی نیست.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری
انواع و محل‌های درگیری
- MF هیپوپیگمانته، لکه روشن ماندگار و MF هیپوپیگمانته
- MF هیپوپیگمانته می‌تواند روشن‌تر از پوست اطراف باشد، به‌ویژه در افراد جوان یا پوست تیره؛ هر لکه روشن MF نیست.
- MF فولیکولوتروپیک، مایکوزیس فونگوئیدس فولیکولوتروپیک و ابرو، MF فولیکولوتروپیک با ریزش مو
- درگیری اطراف فولیکول مو می‌تواند با تغییر ابرو یا مو همراه شود؛ نوع فولیکولوتروپیک باید با نمونه مناسب از ضایعه بررسی شود.
- MF هیپرپیگمانته
- MF هیپرپیگمانته می‌تواند لکه یا پلاک تیره‌تر از پوست اطراف بدهد؛ تیرگی به‌تنهایی MF نیست. بافت و سیر ضایعه برای افتراق از التهاب و لکهای دیگر لازم‌اند.
منابع این بخش: WHO–EORTC: طبقه‌بندی لنفوم‌های پوستی، NCI: MF و سزاری
واژه‌های انگلیسی در گزارش و منابع پزشکی
| عبارت انگلیسی | معنی و اهمیت برای بیمار |
|---|---|
| MF staging TNMB | TNMB پوست، غدد لنفاوی، اعضای داخلی و خون را جدا ثبت می‌کند؛ یک عدد مرحله بدون اجزای آن اطلاعات کامل نمی‌دهد. |
| MF stage IA | IA معمولاً پچ یا پلاک در کمتر از ده درصد پوست، بدون درگیری غده یا عضو است؛ جزء خون نیز باید در ارزیابی مرحله لحاظ شود. |
| MF stage IB | IB معمولاً پچ یا پلاک در ده درصد یا بیشتر سطح پوست است؛ اندازه سطح درگیر با عمق یک تومور پوستی متفاوت است. |
| MF stage IIA | IIA به پچ یا پلاک همراه بعضی یافته‌های غدد لنفاوی اشاره دارد؛ بزرگ شدن غده به‌تنهایی به معنی اشغال آن با لنفوم نیست. |
| MF stage IIB | IIB با وجود تومور پوستی مشخص می‌شود؛ تومور با یک پچ صاف یا پلاک ضخیم همان معنا را ندارد. |
| MF stage III | III با قرمزی گسترده پوست یا اریترو درما ارتباط دارد؛ وضعیت خون سبب زیرگروه‌بندی و تصمیم‌های متفاوت می‌شود. |
| MF stage IVA | IVA درگیری خون با بار بالا یا غدد با درگیری مشخص را شامل می‌شود؛ جزئیات TNMB باید خوانده شوند. |
| MF stage IVB | IVB به درگیری عضو خارج پوست و غدد اشاره دارد؛ برنامه درمان سیستمیک و ارزیابی تیمی اهمیت بیشتری دارد. |
| MF large cell transformation | تبدیل سلول بزرگ یک تغییر بافتی مهم است؛ باید از یک برجستگی صرفاً بزرگ تفکیک شود و می‌تواند برنامه درمان را تغییر دهد. |
| MF epidermotropism epidermotropism versus inflammatory dermatitis |
اپیدرموتروپی یعنی ورود لنفوسیت‌ها به روپوست؛ به‌تنهایی تشخیص MF نیست و با التهاب و سایر یافته‌های نمونه تفسیر می‌شود. |
| Pautrier microabscesses | میکروآبسه پوتریه تجمعی از سلول‌های لنفومی در روپوست است، نه چرک ناشی از عفونت؛ نبود آن MF را رد نمی‌کند. |
| TCR clonality MF | کلونالیته نشان‌دهنده جمعیتی با الگوی گیرنده مشترک است؛ نتیجه مثبت یا منفی باید همراه بالین و بافت تفسیر شود و آزمون مستقل قطعی نیست. |
| CD7 loss MF CD4 CD8 MF |
این نشانگرها نوع و الگوی سلول‌های T را روشن می‌کنند؛ کم شدن CD7 یا تغییر نسبت سلول‌ها به‌تنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست. |
| folliculotropic MF folliculotropic mycosis fungoides eyebrows |
درگیری اطراف فولیکول مو می‌تواند با تغییر ابرو یا مو همراه شود؛ نوع فولیکولوتروپیک باید با نمونه مناسب از ضایعه بررسی شود. |
| hypopigmented MF hypopigmented mycosis fungoides differential |
MF هیپوپیگمانته می‌تواند روشن‌تر از پوست اطراف باشد، به‌ویژه در افراد جوان یا پوست تیره؛ هر لکه روشن MF نیست. |
| pagetoid reticulosis | پاجتوئید رتیکولوزیس یک الگوی نادر و معمولاً موضعی در طیف MF است؛ نام Paget در بیماری‌های دیگر را نباید با آن یکی دانست. |
| granulomatous slack skin | این الگوی نادر با شل شدن چین‌های پوست و یافته‌های ویژه بافتی ارتباط دارد؛ شلی معمول پوست به معنی این بیماری نیست. |
| syringotropic mycosis fungoides | این اصطلاح به تمایل درگیری ساختمان‌های عرق در الگوی MF اشاره دارد؛ تشخیص آن میکروسکوپی است. |
| mSWAT cutaneous lymphoma | mSWAT ابزار ثبت گستردگی و شدت پچ، پلاک و تومور برای مقایسه در پیگیری است؛ ابزار تشخیص خانگی نیست. |
| early patch stage mycosis fungoides diagnosis | پچ‌های اولیه MF ممکن است یافته‌های خفیف و غیراختصاصی بدهند. تشخیص با شرح سیر، معاینه و نمونه مناسب انجام می‌شود؛ یک عکس یا آزمایش مستقل جای این ترکیب را نمی‌گیرد. |
| T cell receptor clonality in suspected MF | کلونالیته گیرنده سلول T آزمونی کمک‌کننده در نمونه مشکوک به MF است. نتیجه مثبت می‌تواند در التهاب هم رخ دهد و نتیجه منفی بیماری را همیشه رد نمی‌کند؛ تفسیر با بالین و بافت است. |
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، WHO–EORTC: طبقه‌بندی لنفوم‌های پوستی، مرجع پزشکی مرتبط
پرسش‌های متداول
آیا مایکوزیس فونگوئیدس خوش‌خیم است؟
MF لنفوم بدخیم سلول T است؛ بااین‌حال بسیاری از موارد اولیه رفتار آهسته دارند. شدت بیماری را مرحله‌بندی مشخص می‌کند.
آیا هر اگزمای مقاوم ممکن است MF باشد؟
MF یکی از تشخیص‌های افتراقی در شرایط مشخص است، اما بیشتر اگزماهای مقاوم علت دیگری دارند. معاینه و در صورت لزوم بیوپسی تصمیم را روشن می‌کند.
چرا جواب بیوپسی اول قطعی نیست؟
در بیماری اولیه یافته‌ها ممکن است محدود یا شبیه التهاب باشند. تکرار هدفمند نمونه و تطبیق با معاینه گاهی لازم است.
آیا آزمایش خون طبیعی MF را رد می‌کند؟
خیر؛ MF محدود به پوست ممکن است آزمایش خون طبیعی داشته باشد. تشخیص به ارزیابی پوست و پاتولوژی وابسته است.
آیا MF همیشه به اندام‌های داخلی می‌رسد؟
خیر؛ پیشرفت برای همه رخ نمی‌دهد. پایش تغییرات پوست و بررسی‌های مناسب برای ارزیابی خطر هر فرد لازم است.
برای معاینه ضایعه پوستی و بررسی مدارک تشخیصی می‌توانید برای ویزیت دکتر محمدحسن شاهوردی اقدام کنید. نتیجه معاینه مشخص می‌کند آیا نمونه‌برداری، پیگیری یا ارجاع به تیم تخصصی لازم است.
درخواست وقت معاینه پوست | ۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ | ۰۹۱۰۴۰۴۱۰۴۹
پرسش‌های عملی و برداشت‌های نادرست
آیا MF سرطان است؟
بله؛ MF نوعی لنفوم سلول T و بیماری بدخیم است. بسیاری از موارد اولیه سیر آرام دارند، اما آرام بودن به معنی عفونت قارچی یا خوش‌خیمی نیست؛ مرحله در انتخاب درمان اهمیت دارد.
آیا MF قارچ است؟
با وجود نام تاریخی، MF عفونت قارچی نیست و با تماس معمول منتقل نمی‌شود؛ درمان ضدقارچ جای درمان لنفوم را نمی‌گیرد.
آیا MF واگیردار است؟
با وجود نام تاریخی، MF عفونت قارچی نیست و با تماس معمول منتقل نمی‌شود؛ درمان ضدقارچ جای درمان لنفوم را نمی‌گیرد.
MF چه فرقی با اگزما دارد؟
ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
MF چه فرقی با پسوریازیس دارد؟
ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
آیا اگزمای مقاوم ممکن است MF باشد؟
ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
آیا MF همیشه پیشرفت می کند؟
سیر MF بین افراد متفاوت است؛ بسیاری از موارد اولیه مدت طولانی محدود می‌مانند. عدد بقا را نباید از نام بیماری برای یک فرد استخراج کرد.
آیا پاراپسوریازیس پلاک بزرگ همان MF است؟
ظاهر ممکن است هم‌پوشانی داشته باشد؛ ضایعه مقاوم الزاماً MF نیست. ثبت سیر، انتخاب محل نمونه و گاهی نمونه‌برداری تکراری ابهام را کاهش می‌دهند.
منابع این بخش: NCI: MF و سزاری، NCI: MF و سزاری، مرجع پزشکی مرتبط
منابع علمی
- NCI Mycosis Fungoides and Other Cutaneous T-Cell Lymphomas Treatment PDQ
- EORTC consensus recommendations for MF and Sézary syndrome Update 2023
- ISCL USCLC EORTC Primary cutaneous lymphoma staging update 2022
- Cutaneous Lymphoma Foundation Mycosis Fungoides
- WHO EORTC classification for primary cutaneous lymphomas 2018 update
مطالب تکمیلی موجود در سایت
نوردرمانی پوست و اگزایمر ۳۰۸ نانومتر در شمال تهران
برای آشنایی با خانواده روش‌های نوردرمانی، این راهنمای قبلی را بخوانید. انتخاب روش مناسب برای MF به تشخیص، مرحله و نظر تیم درمان وابسته است؛ اگزایمر جای همه انواع فتوتراپی را نمی‌گیرد.
بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟
ذخیرهسازی اختیاری است و فقط در همین مرورگر انجام می‌شود؛ بدون حساب کاربری و بدون ارسال فهرست به سایت. روی دستگاه مشترک، دیگران هم می‌توانند فهرست را ببینند. با پاکشدن دادههای مرورگر، فهرست از بین میرود.
مطالب ذخیرهشدهٔ من
هنوز مطلبی ذخیره نکردهاید. کنار راهنماهای پیشنهادی، «برای بعد نگه دار» را انتخاب کنید.
همهٔ مطالب ذخیرهشده از این مرورگر حذف شوند؟
حالا دوست دارید چه چیزی روشن‌تر شود؟
انتخاب شما فقط ترتیب پیشنهادها را عوض می‌کند؛ برنامهٔ درمانی نیست.
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.