نقطه قرمز یا برجستگی‌ای که خون می‌دهد، به‌تنهایی نام یک بیماری مشخص نیست. ضایعات عروقی شایع و خوش‌خیم‌اند، اما برخی تغییرها به معاینه و گاهی نمونه‌برداری نیاز دارند. این راهنما کمک می‌کند پیش از انتخاب لیزر یا برداشت، اهمیت تشخیص را بدانید.
هر خال قرمز یک تشخیص نیست
«خال قرمز» توصیف رنگ است و می‌تواند به آنژیوم گیلاسی، گرانولوم پیوژنیک، آنژیوکراتوما یا ضایعات دیگر اشاره کند. ناهنجاری عروقی نیز با تومور عروقی یکسان نیست؛ زمان پیدایش و سیر رشد در افتراق اهمیت دارند. بسیاری ضایعات عروقی خوش‌خیم‌اند، اما قرمز یا بنفش بودن، خوش‌خیمی را ثابت نمی‌کند. ملانوم بدون رنگدانه و برخی تومورهای دیگر هم ممکن است قرمز و خون‌ریزی‌دهنده باشند. تصمیم برای لیزر باید پس از تشخیص انجام شود. [۱،۲]
آنژیوم گیلاسی و آنژیوکراتوما
آنژیوم گیلاسی معمولاً برجستگی عروقی کوچک قرمز تا بنفش است که تعداد آن می‌تواند با سن بیشتر شود. در صورت تشخیص روشن و نبود علامت، درمان الزامی نیست. آنژیوکراتوما مجموعه‌ای از رگ‌های سطحی همراه ضخیم‌شدن لایه بیرونی پوست است و ممکن است تیره یا زبر دیده شود؛ بعضی انواع در ناحیه تناسلی رخ می‌دهند. وجود یک ضایعه موضعی به معنی بیماری سیستمیک نیست. الگوی منتشر، سن، علائم همراه و یافته معاینه، ضرورت بررسی بیشتر را تعیین می‌کنند. [۱،۳]
آنژیوم گیلاسی و آنژیوکراتوما
خال قرمز، آنژیوم گیلاسی و تیرگی بر اثر لخته
آنژیوم گیلاسی یا آنژیوما گیلاسی، cherry angioma و senile angioma نام‌های برجستگی عروقی خوش‌خیم شایع‌اند. خال قرمز و خال خونی نام عامیانه‌اند و همیشه همین تشخیص را ندارند. آنژیوم ترومبوزه سیاه یعنی خون در بعضی فضاهای عروقی لخته شده و رنگ تیره‌تر دیده می‌شود. فرق خال خونی و ملانوم را نمی‌توان فقط از سرخی یا سیاهی تعیین کرد؛ تغییر جدید نیاز به معاینه دارد.
خال قرمز روی بدن نشانه سرطان است؟ نوع تأییدشده آنژیوم سرطان نیست. خال قرمز با خونریزی چه بررسی نیاز دارد؟ ابتدا علت آسیب و صحت تشخیص روشن می‌شود. درمان آنژیوم گیلاسی روی تنه معمولاً به خونریزی، ناراحتی یا خواست زیبایی وابسته است. روی پوست تیره هم ممکن است دیده شود؛ خونریزی مکرر از خال قرمز بدن را به خال خونی بودن نسبت ندهید.
برجستگی با رشد سریع و خونریزی
گرانولوم پیوژنیک اغلب ضایعه عروقی شکننده‌ای است که سریع رشد می‌کند و با تماس مختصر خونریزی دارد. نام آن به معنی عفونت چرکی ساده نیست. ضایعات مشابه، از جمله ملانوم آملانوتیک، باید در افتراق باشند. برای ضایعه نامعمول، نمونه‌برداری و بررسی پاتولوژی اهمیت دارد. اگر خونریزی رخ داد، با گاز تمیز فشار مستقیم و پیوسته وارد کنید؛ خونریزی شدید یا کنترل‌نشونده نیازمند خدمات فوری است و نباید منتظر وقت زیبایی بماند. [۲،۴]
برجستگی با رشد سریع و خونریزی
گرانولوم پیوژنیک: رشد سریع و خونریزی آسان
گرانولوم پیوژنیک یا پیوژنیک گرانولوم، pyogenic granuloma و lobular capillary haemangioma نام یک رشد عروقی‌اند. برخلاف اسمش، الزاماً عفونت چرکی نیست. گوشت اضافه قرمز، توده قرمز سریع الرشد پوست، برجستگی خونریزی دهنده انگشت و گرانولوم پیوژنیک کنار ناخن ممکن است به این ضایعه مربوط باشند. گرانولوم پیوژنیک بارداری نیز دیده می‌شود؛ بارداری به‌تنهایی هر توده قرمز را خوش‌خیم ثابت نمی‌کند.
آیا هر توده قرمز خونریزی دهنده خوش خیم است؟ خیر؛ فرق گرانولوم پیوژنیک و ملانوم بی رنگ گاهی به نمونه‌برداری نیاز دارد. تشخیص پیش از درمان و بررسی نمونه در موارد لازم اهمیت دارد. عود گرانولوم پیوژنیک پس از برداشتن ممکن است از باقی ماندن ضایعه یا عامل محرک باشد؛ توده عودکرده باید بازبینی شود.
همانژیوم کودک چه تفاوتی دارد
همانژیوم شیرخوارگی ممکن است هنگام تولد واضح نباشد و در هفته‌های نخست رشد کند؛ با لکه عروقی مادرزادی یا همانژیوم مادرزادی مسیر یکسانی ندارد. همه موارد به درمان نیاز ندارند، ولی محل نزدیک چشم، اختلال تنفس یا تغذیه، زخم و بعضی الگوهای وسیع، ارزیابی زودهنگام می‌خواهند. تصمیم درمان دارویی یا مداخله به نوع و خطر ضایعه وابسته است. یک لکه قرمز در بزرگسال را نیز نباید خودکار همانژیوم شیرخوارگی نامید. [۵]
همانژیوم کودک چه تفاوتی دارد
آنژیوکراتوم، لکه وریدی لب و ضایعات دیگر
angiokeratoma یا آنژیوکراتوم دانه عروقی با سطح گاه زبر است؛ دانه های تیره عروقی ناحیه تناسلی آنژیوکراتوم می‌توانند خوش‌خیم باشند، اما تشخیص از روی محل کافی نیست. ضایعه آبی نرم روی لب ممکن است venous lake یا گشادشدگی وریدی باشد و با فشار رنگش کم شود. هر لکه آبی لب همین تشخیص را ندارد؛ ماندگاری و تغییر آن بررسی می‌شود.
همانژیوم یک رشد عروقی است و ناهنجاری عروقی تغییر ساختاری رگ‌ها؛ زمان پیدایش و روند رشدشان متفاوت است. لکه بنفش پوست سر در سالمند، به‌ویژه اگر رو به گسترش است، نباید خودکار خال خونی نامیده شود؛ برخی تومورهای عروقی بدخیم هم ظاهر شبیه کبودی دارند. معاینه و در موارد مشکوک نمونه، مسیر درست را مشخص می‌کنند.
معاینه و انتخاب درمان
پزشک درباره زمان پیدایش، رشد، ضربه، بارداری، داروها و خونریزی سؤال می‌کند. درموسکوپی برای بعضی ضایعات مفید است؛ سونوگرافی یا بررسی بافت در موارد انتخابی مطرح می‌شود. درمان ضایعه خوش‌خیم علامت‌دار ممکن است شامل لیزر عروقی، الکتروسرجری، کورتاژ یا برداشت باشد، اما این روش‌ها برای همه انواع قابل جایگزینی نیستند. احتمال عود، تغییر رنگ و اسکار باید توضیح داده شود. اگر ماهیت ضایعه نامشخص است، حفظ امکان بررسی بافتی مقدم است. [۱،۲،۳]
معاینه و انتخاب درمان
چه وقت نمونه لازم است و تا معاینه چه کنیم؟
دانه قرمز خونریزی دهنده پوست با رشد سریع، ظاهر نامعمول یا تشخیص نامشخص ممکن است نیاز به نمونه‌برداری داشته باشد. برای کنترل خونریزی ضایعه عروقی تا زمان معاینه، گاز تمیز را با فشار ثابت روی آن نگه دارید و مرتب برندارید. اگر خونریزی ادامه دارد، شدید است یا داروی رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، مراجعه فوری لازم است. ضایعه را در خانه نبرید یا نسوزانید.
نکات دکتر شاهوردی
برای ضایعه‌ای که خونریزی می‌کند، تعداد دفعات و اینکه بدون تماس یا پس از اصلاح رخ داده را ثبت کنید. مصرف داروهای ضدانعقاد را اطلاع دهید و آن‌ها را خودسرانه قطع نکنید. ضایعه تیره‌شده یا دلمه‌بسته را با اسید، نخ یا تیغ درمان نکنید؛ لخته می‌تواند رنگ را تغییر دهد و معاینه ضروری‌تر شود. در کودک، عکس‌های تاریخ‌دار از روند رشد کمک‌کننده‌اند، ولی ضایعه نزدیک چشم یا همراه مشکل تنفس و تغذیه باید زود بررسی شود. انتخاب دستگاه بر اساس رنگ قرمز به‌تنهایی، تصمیم کافی نیست.
پرسش‌های رایج
آیا خال قرمز نشانه سرطان است؟
بسیاری خال‌های قرمز خوش‌خیم‌اند؛ برجستگی تازه، در حال رشد، نامعمول یا خون‌ریزی‌دهنده باید معاینه شود تا نوع آن روشن شود.
آیا همه ضایعات عروقی با لیزر درمان می‌شوند؟
خیر. نوع، عمق، محل، نیاز به پاتولوژی و شرایط بیمار تعیین‌کننده‌اند و گاهی مشاهده، دارو یا برداشت مناسب‌تر است.
آیا خونریزی یعنی ضایعه بدخیم است؟
گرانولوم پیوژنیک و ضایعات خوش‌خیم هم خونریزی می‌کنند؛ خونریزی خودبه‌خودی یا مکرر باید بررسی شود و ماهیت ضایعه را به‌تنهایی مشخص نمی‌کند.
آیا آنژیوکراتوم ناحیه تناسلی همان زگیل است؟
خیر. منشأ عروقی با زگیل ویروسی متفاوت است؛ ضایعات مشابه باید پیش از درمان یا نگرانی درباره انتقال، تشخیص داده شوند.
ارزیابی ضایعه در مطب نیاوران
برای ارزیابی ضایعه و تعیین ضرورت درموسکوپی یا نمونه‌برداری، می‌توانید برای ویزیت مطب نیاوران دکتر شاهوردی هماهنگ کنید. اطلاعات مراجعه و تماس؛ ۰۲۱۲۲۱۸۵۱۸۰ یا ۰۹۱۰۴۰۴۱۰۴۹. زمان مراجعه پس از تماس تلفنی تأیید می‌شود.
منابع
بعد از این مطلب، چه بخوانیم؟
ذخیرهسازی اختیاری است و فقط در همین مرورگر انجام می‌شود؛ بدون حساب کاربری و بدون ارسال فهرست به سایت. روی دستگاه مشترک، دیگران هم می‌توانند فهرست را ببینند. با پاکشدن دادههای مرورگر، فهرست از بین میرود.
مطالب ذخیرهشدهٔ من
هنوز مطلبی ذخیره نکردهاید. کنار راهنماهای پیشنهادی، «برای بعد نگه دار» را انتخاب کنید.
همهٔ مطالب ذخیرهشده از این مرورگر حذف شوند؟
حالا دوست دارید چه چیزی روشن‌تر شود؟
انتخاب شما فقط ترتیب پیشنهادها را عوض می‌کند؛ برنامهٔ درمانی نیست.
نظر شما، ادامهٔ این مطلب است
کدام بخش برایتان مفید بود؟ چه پرسشی دربارهٔ موضوع مقاله باقی مانده است؟
دیدگاه‌ها پس از بررسی منتشر می‌شوند. این بخش عمومی است؛ لطفاً شماره تماس، تصویر، نتیجه آزمایش یا اطلاعات شناسایی و پزشکی خصوصی خود را ننویسید. دیدگاه‌ها جایگزین معاینه و مشاوره فردی نیستند.